Trong một tuyên bố tại cuộc gặp các đại sứ Pháp ở Điện Elysee, Tổng thống Emmanuel Macron đã đưa ra những nhận định sắc bén về sự thay đổi vị thế và hành động của Mỹ trên trường quốc tế. Lãnh đạo Pháp khẳng định rằng cường quốc số một thế giới đang dần quay lưng với các đồng minh và phá vỡ những quy tắc quốc tế mà chính họ từng thúc đẩy.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (Ảnh: Reuters).

Theo Tổng thống Macron, các thể chế đa phương hiện nay đang bộc lộ sự kém hiệu quả, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc củng cố "quản trị toàn cầu". Những lo ngại này xuất phát từ loạt động thái gây tranh cãi của chính quyền Mỹ, từ ý định kiểm soát đảo Greenland thuộc Đan Mạch bằng vũ lực cho đến kịch bản biến Canada trở thành "bang thứ 51".

Trước tình hình này, người đứng đầu nước Pháp kêu gọi đây là thời điểm thích hợp để các quốc gia "tái đầu tư toàn diện" vào Liên Hợp Quốc. Đồng thời, ông nhấn mạnh châu Âu cần phải chủ động hơn trong việc bảo vệ lợi ích riêng, đặc biệt là tăng cường các quy định trong lĩnh vực công nghệ để không bị lệ thuộc.

Không chỉ Pháp, Đức cũng bày tỏ sự bất bình sâu sắc đối với chính sách đối ngoại của Mỹ. Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier đã chỉ trích trực diện chính quyền của người đồng cấp Donald Trump, cho rằng Mỹ — đối tác quan trọng nhất từng kiến tạo trật tự thế giới — hiện đang làm đổ vỡ các giá trị nền tảng. Ông Steinmeier cảnh báo về một viễn cảnh đen tối khi thế giới có thể trở thành "hang ổ của bọn cướp", nơi các quốc gia bị coi như tài sản của các cường quốc.

Sự căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu đã leo thang lên mức đỉnh điểm sau hàng loạt sự kiện chấn động vào đầu tháng 1. Rạng sáng ngày 3/1, quân đội Mỹ mở chiến dịch bắt giữ vợ chồng Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, một hành động mà Tổng thống Macron khẳng định là "không ủng hộ hay tán thành". Đến ngày 6/1, lãnh đạo các nước Anh và Đức cũng đã ra tuyên bố chung phản đối kịch liệt ý tưởng kiểm soát Greenland của Tổng thống Trump.

Trước một chính sách đối ngoại ngày càng quyết liệt và khó lường từ phía Mỹ tại Tây bán cầu, các cường quốc châu Âu đang nỗ lực tìm kiếm một tiếng nói chung và đối sách đồng bộ. Trong khi giới chức Mỹ vẫn giữ im lặng trước những lời chỉ trích trực diện từ Điện Elysee và Berlin, các nước châu Âu đang đứng trước sức ép phải tự khẳng định vị thế độc lập và bảo vệ các chuẩn mực quốc tế đang bị đe dọa.

Hiện dư luận quốc tế đang dồn sự chú ý vào các bước đi tiếp theo của Liên minh châu Âu trong việc hiện thực hóa lời kêu gọi của Tổng thống Macron về việc củng cố trật tự đa phương và bảo vệ chủ quyền trước những tham vọng bành trướng mới.