Cộng đồng người Việt tại quận Cam hoang mang chạy đua với thảm họa hóa chất

Cuộc di tản nghẹt thở giữa lòng Little Saigon

Bầu không khí tại khu vực Garden Grove và Westminster (quận Cam, bang California) – nơi được biết đến là thủ phủ Little Saigon với cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại – đang trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. 

Chiều 21/5, giới chức địa phương phát hiện bồn chứa 26.500 lít hóa chất methyl methacrylate (MMA) tại cơ sở của công ty sản xuất hàng không vũ trụ GKN Aerospace bị rò rỉ hơi, liên tục tăng nhiệt và đối mặt với nguy cơ phát nổ. Đến ngày 22/5, vùng sơ tán buộc phải mở rộng khiến khoảng 50.000 người phải đi di tản khẩn cấp, đẩy các điểm trú ẩn lâm vào tình trạng kín chỗ tính đến chiều 24/5.

Chị Hoàng Anh, một cư dân sống cách công ty GKN Aerospace chưa đầy 2 km, vẫn chưa hết bàng hoàng kể lại khoảnh khắc vừa đi siêu thị về đã thấy lực lượng cảnh sát túc trực trước cửa, yêu cầu toàn bộ gia đình phải rời đi ngay lập tức. 

Trong cơn hoảng loạn và vội vã, cả nhà chị chỉ kịp gom góp tiền mặt, giấy tờ quan trọng cùng vài bộ quần áo rồi tức tốc lái xe lánh nạn sang nhà bố mẹ chồng ở Midway City. Mọi sinh hoạt bị đảo lộn hoàn toàn, đồ đạc trong nhà chỉ kịp che đậy qua loa để phòng ngừa khí độc xâm nhập. Chị chia sẻ bản thân vô cùng lo sợ trước thông tin cuộc sơ tán có thể kéo dài tới 14 ngày. Dù các con đã nghỉ hè, áp lực đi làm trong bối cảnh thiếu thốn đồ đạc vẫn là gánh nặng lớn đối với gia đình chị.

Mối nguy hiểm càng tăng cao khi MMA là một chất lỏng cực kỳ dễ cháy và dễ bay hơi dùng trong sản xuất nhựa. Khi rò rỉ, loại hóa chất này có khả năng gây kích ứng da, mắt, niêm mạc, thậm chí tàn phá hệ hô hấp và hệ thần kinh nếu con người tiếp xúc ở nồng độ cao hoặc trong thời gian dài. 

Suốt những ngày qua, lực lượng cứu hỏa đã phải liên tục phun nước làm mát bồn chứa nhằm ngăn chặn một vụ nổ thảm khốc. Cho đến thời điểm hiện tại, một vết nứt được phát hiện trên bồn chứa được kỳ vọng sẽ giúp giải tỏa bớt phần nào áp suất nén bên trong, giảm thiểu nguy cơ phát nổ.

Rủi ro rình rập và làn sóng phẫn nộ hướng về nhà thầu quốc phòng

Sự cố nghiêm trọng này cũng khiến nhiều cư dân bản địa giật mình tỉnh ngộ. Anh Vin Nguyễn, một nhân viên ngành truyền thông sống cách vùng sơ tán 3 km, bày tỏ sự ngỡ ngàng khi nhận ra hầu hết người dân quanh vùng không hề biết cơ sở có vẻ ngoài bình thường kia lại là nơi sản xuất kính buồng lái cho siêu tiêm kích F-35 của quân đội Mỹ, cùng các bộ phận cho hàng loạt dòng máy bay thương mại lớn như Boeing 787 Dreamliner, Boeing 737, Airbus A350, HondaJet và Bombardier C Series. Anh cay đắng nhận ra công chúng thường quá chủ quan cho đến khi tiếng còi báo động vang lên.

Hiện tại, bên cạnh nỗi lo sợ độc chất, người dân đang phải đối mặt với vô vàn bất an về thiệt hại kinh tế do di tản kéo dài và câu hỏi lớn về trách nhiệm bồi thường. Trước làn sóng bức xúc, ít nhất 6 hãng luật đã tuyên bố sẽ đệ đơn kiện, yêu cầu công nhận tư cách kiện tập thể để bảo vệ quyền lợi cho các nạn nhân chịu ảnh hưởng.

Hạ nghị sĩ Mỹ Derek Trần, đại diện cho khu vực bị ảnh hưởng, đã chính thức lên tiếng kêu gọi một cuộc điều tra chuyên sâu. Ông cho biết đã liên hệ với Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang Mỹ (FEMA) cùng Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ (EPA) để yêu cầu chính phủ liên bang vào cuộc hỗ trợ khắc phục. 

Đồng thời, ông Trần đã trực tiếp làm việc với ban lãnh đạo GKN, yêu cầu doanh nghiệp này phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước sự hoảng loạn của người dân. Song song đó, Văn phòng Công tố Quận Cam đã thiết lập đường dây nóng và mở cuộc điều tra độc lập. 

Công tố viên quận Cam, ông Todd Spitzer, gay gắt chỉ trích việc một nhà thầu quốc phòng sử dụng hóa chất nguy hiểm lại để xảy ra sự cố hệ thống làm mát là điều "không thể chấp nhận được". Ông mô tả tình hình hiện tại là "kinh khủng", đồng thời cam kết sẽ theo sát vụ việc để đảm bảo người dân được đền bù thỏa đáng.

Ấm áp tình đồng hương trong hoạn nạn

Giữa bầu không khí u ám và hoang mang bao trùm, tinh thần tương thân tương ái của cộng đồng người Việt tại quận Cam lại một lần nữa tỏa sáng rực rỡ. Những lời kêu gọi, chủ động đùm bọc lẫn nhau nhanh chóng được lan tỏa mạnh mẽ trên các phương tiện truyền thông và mạng xã hội.

Chị Ngọc Dương, một cư dân tại Huntington Beach, đã chủ động đăng thông báo mở cửa các căn nhà trống của gia đình mình tại các thành phố lân cận để đón những người già, các gia đình gặp hoàn cảnh khó khăn đến ở hoàn toàn miễn phí trong vòng một tuần. Chỉ một thời gian ngắn sau khi phát đi thông báo, toàn bộ các căn nhà của chị đã nhanh chóng kín chỗ với 40 người được tiếp nhận chăm sóc an toàn.

Không đứng ngoài cuộc, các cơ sở tôn giáo lớn trong cộng đồng người Việt cũng đồng loạt hành động. Chùa Điều Ngự tại thành phố Westminster đã chính thức mở rộng cửa từ sáng ngày 24/5, trở thành điểm tạm lánh an toàn cho bất kỳ ai cần giúp đỡ. Bên cạnh việc cung cấp chỗ ở, nhà chùa còn chu đáo tổ chức nấu nướng và phục vụ từ 2 đến 3 bữa ăn chay hoàn toàn miễn phí mỗi ngày, giúp bà con đồng hương ấm lòng, cùng nhau vượt qua giai đoạn khủng hoảng.