Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA ngày 5/8 dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei cho biết, Iran và Oman đã đạt được đồng thuận về tọa độ của tuyến hàng hải dự kiến đi qua eo biển Hormuz.

Dù đã thống nhất được lộ trình, phía Tehran khẳng định thỏa thuận này không liên quan tới Mỹ và cũng không đồng nghĩa với việc tuyến đường thủy chiến lược này sẽ được khôi phục an toàn hay mở cửa trở lại ngay lập tức.

Các hải trình đi qua eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian
Các hải trình đi qua eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Bước tiến giữa hai quốc gia vùng Vịnh và rào cản từ phía Mỹ

Theo ông Esmaeil Baghaei, Tehran và Muscat đang gấp rút hoàn tất những công đoạn cuối cùng để đưa ra tuyên bố chung về thỏa thuận lộ trình hàng hải, với điều kiện các "bên thứ ba" không can thiệp vào tiến trình đàm phán — một thông điệp được cho là ngầm nhắm tới Washington.

Tuy nhiên, đại diện Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng thỏa thuận tọa độ giữa hai nước không thể đảm bảo an ninh tuyệt đối cho eo biển Hormuz. Nguyên nhân là bởi các yếu tố gây bất ổn tại đây vẫn chưa được giải quyết, đặc biệt là lệnh phong tỏa hải quân do Mỹ áp đặt cùng những hành động đe dọa, gây hấn hướng vào Iran và các lợi ích của nước này.

06-1785972078-iran-cong-bo-dat-thoa-thuan-voi-oman-ve-lo-trinh-qua-eo-bien-hormuz-tuyen-bo-gat-my-ra-ngoai
Hoạt động hộ tống tàu đi qua eo biển Hormuz. Ảnh: BBN

Đồng quan điểm, kênh truyền hình nhà nước Iran IRIB dẫn nguồn tin khẳng định đây hoàn toàn là vấn đề nội bộ giữa hai quốc gia vùng Vịnh. Nguồn tin này cảnh báo, nếu Mỹ tiếp tục các hành vi vi phạm, eo biển Hormuz vẫn sẽ duy trì trạng thái đóng cửa bất chấp việc Iran và Oman đã đạt được tiếng nói chung.

Bất đồng thông tin giữa các bên và bối cảnh căng thẳng tại tuyến hàng hải huyết mạch

Hiện tại, cả giới chức Oman lẫn Mỹ vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về các tuyên bố từ phía Tehran. Những thông tin này xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục khẳng định Washington sắp đi đến thỏa thuận với Iran nhằm sớm đưa hoạt động vận tải qua Hormuz trở lại bình thường, đồng thời đe dọa sẽ "tung đòn mạnh" nếu kết quả không như kỳ vọng.

Ngược lại, phía Iran kiên quyết bác bỏ tin đồn đang cầm chừng đàm phán với Mỹ, tố cáo Washington sử dụng các lời đe dọa quân sự nhằm can thiệp vào các cuộc thảo luận giữa Iran và Oman.

Trên mặt trận truyền thông quốc tế, trang tin Axios dẫn nguồn tin cho rằng Mỹ, Iran và Oman đã tiệm cận một thỏa thuận tạm thời để mở lại eo biển và Washington hy vọng công bố văn kiện ngay trong ngày 5/8. Trong khi đó, một quan chức vùng Vịnh lại chia sẻ với CNN rằng khả năng Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận vào ngày 7/8 hiện chỉ dừng ở mức "50-50".

Eo biển Hormuz là tuyến đường thủy hình chữ V ngược dài 161 km nằm giữa Iran và Oman. Dù điểm hẹp nhất đạt 33 km và luồng hàng hải mỗi chiều rộng khoảng 3 km, tuyến đường này gần như đã rơi vào trạng thái tê liệt kể từ khi xung đột giữa Mỹ và Iran bùng phát. Các tàu thuyền muốn qua lại khu vực này ở thời điểm hiện tại buộc phải phụ thuộc hoàn toàn vào hải trình phía bắc đi qua lãnh hải Iran hoặc tuyến phía nam sát bờ biển Oman.

PV (SHTT)