Lý do Mỹ oanh tạc Iran giữa lệnh ngừng bắn

Bộ Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận các cuộc không kích vừa được triển khai tại thành phố cảng Bandar Abbas thuộc miền Nam Iran, khu vực chiến lược gần eo biển Hormuz. Phát ngôn viên CENTCOM, đại úy Tim Hawkins, tuyên bố đây là các biện pháp “tấn công tự vệ” nhằm bảo vệ lực lượng Mỹ, triệt hạ các địa điểm phóng tên lửa và các tàu Iran đang cố gắng rải thủy lôi. 

Về phía Iran, hãng tin Mehr cho biết tình hình tại Bandar Abbas đã được kiểm soát. Đáng chú ý, đòn đánh này diễn ra ngay trong thời gian lệnh ngừng bắn tạm thời giữa hai nước từ ngày 8/4 vẫn đang có hiệu lực và hai bên vẫn tiếp tục xúc tiến các cuộc thảo luận hòa bình.

Theo New York Times, nguyên nhân khiến Mỹ phải ra tay phủ đầu bắt nguồn từ việc hệ thống tên lửa đất đối không của Iran liên tục đe dọa gần hai chục tàu chiến của Hải quân Mỹ, bao gồm hai tàu sân bay đang thực thi lệnh phong tỏa tại vịnh Oman và biển Arab. Dù giải pháp ngoại giao vẫn được Tổng thống Donald Trump ưu tiên, các nhà hoạch định quân sự Mỹ trước đó vẫn chuẩn bị kế hoạch ném bom quy mô lớn dọc eo biển Hormuz để làm suy yếu khả năng kiểm soát tuyến hàng hải này của Iran.

Hành động quân sự của Mỹ không gây bất ngờ cho giới quan sát, bởi một đánh giá mật của tình báo Mỹ hồi đầu tháng này đã vạch trần một thực tế hoàn toàn trái ngược với các tuyên bố tự tin từ chính quyền ông Trump. Mặc dù Washington khẳng định năng lực quân sự của Tehran đã bị "đập tan", báo cáo mật cho thấy Iran đã khôi phục khả năng tác chiến tại 30 trên tổng số 33 trận địa tên lửa dọc eo biển Hormuz. Đồng thời, quốc gia vùng Vịnh này vẫn duy trì khoảng 70% số bệ phóng và lượng tên lửa, cũng như tiếp cận được 90% kho tên lửa trên toàn quốc, bao gồm cả tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình.

Sự phục hồi nhanh chóng của Iran đã đẩy Lầu Năm Góc vào thế khó. Dù Mỹ đã đánh chìm phần lớn tàu hải quân chính quy của Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn sở hữu hàng trăm xuồng cao tốc sẵn sàng rải thủy lôi. Ngược lại, kho dự trữ tên lửa tầm xa và đạn dược hạng nặng của Mỹ đã suy giảm xuống mức thấp. 

Trong các chiến dịch trước đây, do nguồn bom xuyên boongke có hạn, quân đội Mỹ chỉ có thể dùng đạn nhẹ để đánh sập lối vào các căn cứ ngầm của Iran. Tuy nhiên, phía Tehran đã khôi phục lại các lối vào này nhanh hơn nhiều so với tính toán của Mỹ. Thực tế tại hiện trường cho thấy Washington đã đánh giá quá thấp khả năng tái thiết của giới quân sự Tehran, tạo ra một bài toán hóc búa cho ông Trump trong việc lựa chọn các bước đi tiếp theo.