Nhằm khôi phục tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới, quân đội Mỹ đã chính thức triển khai chiến dịch rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz. Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang khi Tehran tuyên bố sẽ không ngồi yên trước sự xuất hiện của các tàu quân sự nước ngoài tại khu vực mà họ khẳng định là thuộc quyền kiểm soát của mình.
12-1775956711-my-trien-khai-chien-ham-khai-thong-yet-hau-hormuz-iran-canh-bao-dap-tra-danh-thep
USS Frank E. Peterson di chuyển ở biển Arab hôm 2/4. Ảnh: US Navy

Theo thông báo mới nhất vào ngày 11/4 từ Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đơn vị đặc trách hoạt động tại Trung Đông, quá trình tạo điều kiện để rà phá thủy lôi đã bắt đầu sau khi hai tàu khu trục USS Frank E. Peterson và USS Michael Murphy di chuyển qua eo biển để vào vịnh Arab. 

CENTCOM cho biết nhiệm vụ trọng tâm của các chiến hạm này là đảm bảo tuyến đường thủy chiến lược không còn sự hiện diện của vật liệu nổ. Trong những ngày tới, lực lượng thực thi nhiệm vụ dự kiến sẽ được bổ sung thêm các thiết bị hiện đại, bao gồm cả tàu lặn không người lái.

Phát biểu về chiến dịch này, Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy CENTCOM, khẳng định quân đội Mỹ đang nỗ lực thiết lập một tuyến đường thủy mới an toàn hơn. Ông nhấn mạnh rằng thông tin về hành lang này sẽ sớm được chia sẻ rộng rãi với ngành hàng hải quốc tế nhằm thúc đẩy các hoạt động thương mại tự do vốn đang bị đình trệ. 

Trước đó, Tổng thống Donald Trump cũng đã lên tiếng xác nhận hải quân Mỹ đang thực hiện công tác "dọn dẹp" tại đây, đồng thời khẳng định các tàu rải thủy lôi của phía Iran đã bị vô hiệu hóa hoàn toàn.

Tuy nhiên, phản ứng từ phía Tehran vô cùng gay gắt. Trung tá Ebrahim Zolfaghari, phát ngôn viên quân đội Iran, đã thẳng thừng bác bỏ thông tin tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Hormuz và tuyên bố lực lượng vũ trang Iran vẫn là bên nắm quyền quyết định tối cao đối với các hoạt động di chuyển trong khu vực. 

Cùng lúc đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đưa ra cảnh báo đanh thép rằng bất kỳ tàu quân sự nào cố tình xâm nhập sẽ bị "xử lý nghiêm khắc", đồng thời nhấn mạnh khu vực này chỉ ưu tiên cấp phép cho tàu dân sự dưới những điều kiện cụ thể.

12-1775956752-my-trien-khai-chien-ham-khai-thong-yet-hau-hormuz-iran-canh-bao-dap-tra-danh-thep
Lộ trình di chuyển (màu xám) và vùng nguy hiểm, nghi có thủy lôi (đỏ) ở eo biển Hormuz do IRGC công bố ngày 9/4. Ảnh: IRGC

Eo biển Hormuz từ lâu đã được coi là "yết hầu" năng lượng toàn cầu khi chiếm tới 20% nguồn cung dầu thế giới. Kể từ sau cuộc tấn công ngày 28/2 do Mỹ và Israel phát động, Iran đã đáp trả bằng cách triển khai xuồng cao tốc rải thủy lôi khắp eo biển. Sự kết hợp giữa thủy lôi, máy bay không người lái và tên lửa đã khiến lưu lượng tàu hàng qua lại sụt giảm nghiêm trọng, đẩy giá năng lượng lên cao và tạo cho Tehran một lợi thế chiến lược lớn trong cuộc xung đột.

Mặc dù việc mở lại tuyến đường này là một điều khoản then chốt trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây, nhưng thực tế triển khai vẫn gặp nhiều trở ngại. Dù phía IRGC đã công bố một lộ trình thay thế vào ngày 9/4 để tránh nguy cơ trúng mìn, các quan chức Mỹ lại cho rằng phương án này không khả thi. Nguyên nhân được phía Mỹ đưa ra là do Iran rải thủy lôi một cách thiếu hệ thống, khiến các lối đi hiện tại bị hạn chế đáng kể và tiềm ẩn nhiều rủi ro cho tàu thuyền qua lại.