Căng thẳng Mỹ - Iran bất ngờ leo thang dữ dội sau vụ đấu súng tại eo biển Hormuz, khi Washington phát đi cảnh báo cứng rắn và Tehran tuyên bố “không bao giờ đầu hàng”.

Quan hệ giữa Mỹ và Iran tiếp tục nóng lên từng giờ sau vụ đấu súng được cho là xảy ra tại khu vực eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu. Diễn biến mới nhất đang làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng an ninh nghiêm trọng tại Trung Đông, trong bối cảnh cả Washington và Tehran đều phát đi những tuyên bố cứng rắn chưa từng có.

Theo truyền thông quốc tế, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 8/5 tuyên bố Washington đã xác định rõ “lằn ranh đỏ” đối với Iran sau các vụ việc quân sự gần đây ở Hormuz. Ông nhấn mạnh Mỹ sẽ có phản ứng mạnh nếu lực lượng hoặc lợi ích của nước này tiếp tục bị đe dọa tại khu vực.

Phát biểu trước báo giới, ông Rubio khẳng định Mỹ không tìm kiếm chiến tranh nhưng sẽ “không khoanh tay đứng nhìn” nếu các cuộc tấn công tiếp diễn. Nhà ngoại giao hàng đầu của Washington cũng cho biết hành động quân sự gần đây chỉ mang tính đáp trả riêng lẻ và chưa phải một chiến dịch quân sự quy mô lớn.

Tuyên bố của Mỹ được đưa ra trong bối cảnh Iran liên tục gia tăng hiện diện quân sự quanh eo biển Hormuz. Đây là khu vực được xem là “yết hầu năng lượng” của thế giới khi phần lớn dầu thô từ các quốc gia vùng Vịnh phải đi qua tuyến đường biển này trước khi xuất khẩu ra toàn cầu.

Đáp lại cảnh báo từ Washington, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố Tehran “không bao giờ đầu hàng trước áp lực”. Ông cáo buộc Mỹ đang làm gia tăng căng thẳng khu vực bằng các biện pháp quân sự thay vì theo đuổi giải pháp ngoại giao.

Giới chức Iran cũng nhấn mạnh eo biển Hormuz là “lằn ranh đỏ” liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia và cảnh báo mọi hành động quân sự từ bên ngoài đều có thể kéo khu vực vào một “vũng lầy xung đột” mới.

Trong những ngày gần đây, truyền thông Iran liên tục đăng tải hình ảnh các cuộc diễn tập quân sự, tàu chiến tuần tra cũng như các hệ thống tên lửa được triển khai quanh Hormuz. Tehran thậm chí đã công bố bản đồ khu vực kiểm soát mới tại eo biển chiến lược này, cho thấy quyết tâm siết chặt hiện diện quân sự.

Các chuyên gia quốc tế nhận định nguy cơ đối đầu quân sự trực tiếp giữa Mỹ và Iran đang tăng lên đáng kể. Nếu xung đột bùng phát tại Hormuz, thị trường năng lượng toàn cầu có thể chịu tác động nghiêm trọng, đặc biệt là giá dầu và chi phí vận tải biển quốc tế.

Ngay sau thông tin căng thẳng leo thang, giá dầu thế giới đã ghi nhận biến động mạnh do giới đầu tư lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông. Một số nhà phân tích cảnh báo chỉ cần Hormuz bị phong tỏa trong thời gian ngắn cũng đủ gây ra cú sốc lớn đối với nền kinh tế toàn cầu.

Không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế, tình hình tại Hormuz còn khiến cộng đồng quốc tế lo ngại về nguy cơ bùng phát một cuộc xung đột quy mô lớn ở Trung Đông. Khu vực này vốn đã bất ổn kéo dài bởi nhiều điểm nóng địa chính trị và sự cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc.

Hiện Mỹ vẫn duy trì sự hiện diện quân sự lớn tại vùng Vịnh với nhiều tàu chiến và căn cứ quân sự trọng yếu. Trong khi đó, Iran được cho là đang đặt các lực lượng vũ trang trong trạng thái sẵn sàng cao.

Giới quan sát cho rằng những ngày tới sẽ đặc biệt nhạy cảm khi cả hai bên đều chưa phát tín hiệu xuống thang. Nếu không có các cuộc đối thoại ngoại giao khẩn cấp, nguy cơ xảy ra các vụ va chạm quân sự mới tại eo biển Hormuz hoàn toàn có thể trở thành “mồi lửa” cho một cuộc khủng hoảng lớn hơn ở Trung Đông.