Thế giới
28/08/2026 10:30Nếu đại thảm họa toàn cầu xảy ra, nơi đâu có thể coi là nơi an toàn nhất?
Không có quốc gia nào trên Trái đất được xem là hoàn toàn miễn nhiễm trước một đại thảm họa. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy Úc có khả năng chống chịu nổi bật trước nhiều rủi ro có thể xảy ra ở quy mô toàn cầu.
Kết luận được đưa ra sau khi các nhà khoa học xem xét hàng trăm nghiên cứu và báo cáo liên quan đến những mối đe dọa như chiến tranh hạt nhân, đại dịch, siêu núi lửa, va chạm tiểu hành tinh, tấn công mạng, dịch bệnh và các sự cố có thể khiến cơ sở hạ tầng sụp đổ.
Ba nhóm rủi ro lớn
Nghiên cứu do Đại học Hagen của Đức dẫn đầu, phân chia các mối đe dọa thành ba nhóm chính.
Nhóm đầu tiên là những sự kiện khiến ánh sáng Mặt trời suy giảm đột ngột, được gọi là ASRS. Kịch bản này có thể xuất hiện sau các vụ phun trào núi lửa lớn, mùa đông hạt nhân hoặc va chạm với tiểu hành tinh, khi lượng bụi và vật chất phát tán đủ lớn để che chắn ánh sáng.
Nhóm thứ hai là sự sụp đổ cơ sở hạ tầng trên phạm vi toàn cầu, viết tắt GCIL. Khi xảy ra, những hệ thống thiết yếu như điện, giao thông, sản xuất lương thực và các dịch vụ cơ bản có thể bị gián đoạn. Nguyên nhân được đề cập gồm bão địa từ, tấn công mạng, đại dịch hoặc xung điện từ ở độ cao lớn.
Nhóm cuối cùng là rủi ro sinh học thảm khốc toàn cầu, hay GCBR. Đây là những mối đe dọa sinh học có nguồn gốc tự nhiên hoặc do con người tạo ra, có khả năng gây thương vong lớn và làm xã hội rối loạn trên diện rộng.
Theo nhóm nghiên cứu, những quốc gia có khả năng chống chịu tốt thường có nền kinh tế giàu có, mức bất bình đẳng thấp, nền công nghiệp phát triển, chính phủ đủ năng lực, hệ thống chính trị ổn định và ít phụ thuộc vào thương mại quốc tế.
Bên cạnh đó, vị trí địa lý biệt lập, đặc biệt với những quốc đảo lớn, khả năng tự chủ về lương thực và nguồn tài nguyên đa dạng cũng mang lại lợi thế đáng kể.
Vì sao Úc được đánh giá cao?
Theo ScienceAlert ngày 26/8, Úc nổi bật khi hội tụ nhiều đặc điểm được cho là có lợi trong các kịch bản thảm họa toàn cầu.
Nước này có vị trí địa lý biệt lập, sản xuất lượng lớn lương thực, sở hữu ngành công nghiệp và khai khoáng quy mô lớn, đồng thời có nguồn tài nguyên nhiên liệu hóa thạch đáng kể.
Đáng chú ý, Úc là quốc gia duy nhất được các nghiên cứu mà nhóm tác giả xem xét trực tiếp xác định có khả năng chống chịu trước cả ba nhóm rủi ro lớn nói trên.
Tuy nhiên, vị trí dẫn đầu không đồng nghĩa Úc có thể trở thành nơi trú ẩn tuyệt đối. Sự biệt lập giúp nước này tránh một số mối đe dọa nhưng đồng thời khiến Úc vẫn phụ thuộc vào thương mại quốc tế đối với nhiên liệu, thuốc men và phân bón.
Đường bờ biển dài cũng khiến quốc gia này có thể chịu tác động của sóng thần trong một số kịch bản. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu tiếp tục được xem là một thách thức đáng kể.
New Zealand, Nhật Bản, Thụy Sĩ và Argentina cũng được đánh giá cao
Sau Úc, New Zealand, Nhật Bản, Thụy Sĩ và Argentina là những quốc gia được đánh giá có khả năng chống chịu cao trước các rủi ro quy mô toàn cầu. Tuy nhiên, mỗi nước vẫn tồn tại những điểm yếu riêng.
Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng chuẩn bị và phòng ngừa vẫn quan trọng hơn việc chỉ dựa vào khả năng chống chịu khi thảm họa xảy ra.
Với một số kịch bản không thể ngăn chặn, chẳng hạn các vụ phun trào núi lửa cực lớn, những xã hội có sự chuẩn bị tốt về lương thực dự trữ, cơ sở hạ tầng, công nghiệp và năng lực ứng phó sẽ có nhiều cơ hội hơn để duy trì các chức năng thiết yếu, qua đó hạn chế thiệt hại về người.
Bài đọc nhiều
