Căng thẳng giữa Washington và các đồng minh xuyên Đại Tây Dương vừa đẩy lên nấc thang mới khi Tổng thống Donald Trump công khai ý định cắt giảm ngân sách đóng góp cho NATO. Động thái này được đưa ra ngay sau khi nhiều quốc gia thành viên châu Âu khước từ lời kêu gọi hỗ trợ quân sự của Mỹ trong cuộc đối đầu với chính quyền Tehran.
28-1774661567-ran-nut-khoi-nato-ong-trump-de-doa-cat-hau-bao-sau-khi-cac-dong-minh-tu-choi-sat-canh-chong-iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 27/3. Ảnh: Nhà Trắng

Phát biểu trước truyền thông vào ngày 27/3, Tổng thống Donald Trump đã gửi đi một thông điệp cứng rắn về tương lai tài chính của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định Washington đang xem xét nghiêm túc việc siết chặt dòng tiền đổ vào khối này, xuất phát từ sự bất mãn trước thái độ của các quốc gia thành viên đối với các chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn đầu.

Tổng thống Trump không ngần ngại chỉ trích gánh nặng tài chính mà Mỹ đang phải đơn phương gánh vác để bảo vệ lục địa già. Theo ông, mỗi năm nước Mỹ đang phải chi ra hàng trăm tỷ USD để duy trì sự ổn định cho các quốc gia thành viên NATO. Ông đặt dấu hỏi lớn về tính hiệu quả của khoản đầu tư này khi sự hỗ trợ từ phía các đồng minh lại không được đáp ứng tương xứng.

"Động thái này sẽ mang lại rất nhiều tiền cho Mỹ. Chúng tôi luôn sẵn lòng giúp đỡ, nhưng dựa trên hành động thực tế của họ lúc này, tôi đoán chúng tôi không cần phải tiếp tục làm vậy nữa, phải không?", ông Trump nhấn mạnh. 

Tuyên bố này cho thấy một sự thay đổi bước ngoặt trong tư duy đối ngoại của Washington, nơi lợi ích tài chính và sự trung thành quân sự được đặt lên bàn cân trực diện.

Trước đó, Tổng thống Trump đã nhiều lần kêu gọi khối NATO sát cánh cùng Washington trong chiến dịch mang tên “Cơn cuồng nộ dữ dội” nhằm kiềm chế Tehran. Tuy nhiên, đáp lại những nỗ lực này, ông Trump cay đắng nhận định rằng các nước thành viên đã “hoàn toàn không hỗ trợ gì”.

Sự từ chối của các quốc gia châu Âu không chỉ dừng lại ở vấn đề chính trị mà còn lan sang cả sự tự tôn về năng lực quân sự. Trước đó một ngày, ông Trump đã có những nhận xét gây xôn xao dư luận nhắm thẳng vào Anh – một trong những đồng minh thân cận nhất của Mỹ.

Nhà lãnh đạo Nhà Trắng đã trực tiếp so sánh sức mạnh khí tài khi đánh giá hai tàu sân bay biểu tượng của Hải quân Hoàng gia Anh là HMS Queen Elizabeth và HMS Prince of Wales chỉ là những món "đồ chơi" nếu đặt cạnh kho vũ khí khổng lồ và hiện đại của Mỹ. 

Những phát ngôn sắc lạnh này không chỉ làm tổn thương mối quan hệ ngoại giao mà còn cho thấy sự tự tin tuyệt đối của ông Trump vào sức mạnh đơn phương của quân đội Mỹ.

Việc cắt giảm chi tiêu cho NATO, nếu thực sự xảy ra, sẽ là một cú sốc lớn đối với cấu trúc an ninh toàn cầu. Tuy nhiên, với thông điệp "nước Mỹ trên hết", ông Trump dường như đã sẵn sàng để tái định nghĩa lại giá trị của các liên minh lâu đời dựa trên những đóng góp thực tế trên chiến trường thay vì những cam kết trên giấy tờ.