Tình hình địa chính trị tại vùng Vịnh vừa bước vào một vòng xoáy khủng hoảng mới đầy nguy hiểm.

Ngày 9/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra một tuyên bố đanh thép trên mạng xã hội Truth Social, chính thức xác nhận việc quân đội Iran bắn rơi một chiếc trực thăng tấn công Apache của Mỹ khi đang làm nhiệm vụ tuần tra tại khu vực eo biển Hormuz. Ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh: "Mỹ cần thiết và buộc phải đáp trả cuộc tấn công này".

Nóng: Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ giáng đòn mạnh vào Iran trong 2-3 tuần tới
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Pool

Theo thông tin từ Tổng thống Trump, hai phi công có mặt trên chiếc trực thăng tối tân đều đã được an toàn và không gặp phải bất kỳ thương tích nào. Dẫu vậy, đây là lần đầu tiên Washington chính thức chỉ đích danh Tehran là thủ phạm đứng sau vụ rơi máy bay gần bờ biển Oman ngày 9/6, đồng thời đánh dấu tổn thất đầu tiên của dòng trực thăng Apache trong các cuộc đụng độ trực tiếp với lực lượng Iran.

Cuộc giải cứu nghẹt thở bằng công nghệ không người lái

Dẫn nguồn tin từ hai quan chức Mỹ tiết lộ với hãng thông tấn CNN, chiếc trực thăng thuộc biên chế Lục quân Mỹ đã bị đánh hạ ngoài khơi Oman. Vũ khí được lực lượng Iran sử dụng trong vụ tập kích này được xác định là mẫu máy bay không người lái (UAV) tự sát mang tên Shahed.

mideast-was113d-6068747.jpg
Trực thăng Apache. Ảnh: Reuters.

Ngay sau khi sự cố xảy ra, Bộ tư lệnh Trung tâm của quân đội Mỹ (CENTCOM) đã nhanh chóng phối hợp cùng Bộ chỉ huy Hải quân Trung tâm và Sư đoàn Dù số 82, với sự yểm trợ tổng lực từ các đơn vị không quân và hải quân để phát động chiến dịch tìm kiếm cứu nạn. Chỉ trong vòng hai giờ đồng hồ ngắn ngủi, tổ lái đã được giải cứu thành công. Đáng chú ý, một quan chức Mỹ bật mí rằng hai phi công đã được đưa về nơi an toàn nhờ vào một tàu mặt nước không người lái của hải quân – loại phương tiện có kiểu dáng tương tự xuồng cao tốc, nhiều khả năng thuộc quyền quản lý của Đội đặc nhiệm 59 thuộc Hạm đội 5.

Sự cố nghiêm trọng này diễn ra trong bối cảnh phi đội Apache của Mỹ thời gian gần đây liên tục gia tăng các hoạt động áp sát lãnh thổ Iran, bao gồm cả những hòn đảo do phía Tehran kiểm soát tại eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư. Trước đó, mẫu trực thăng chiến đấu này cũng từng được Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) sử dụng hiệu quả để đánh chặn các phương tiện bay không người lái do Iran sản xuất.

Lệnh ngừng bắn lung lay trước những lời răn đe đanh thép

Tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Donald Trump lập tức dội một gáo nước lạnh vào những nỗ lực ngoại giao, làm dấy lên hoài nghi lớn về khả năng duy trì lệnh ngừng bắn mong manh vốn vừa được công bố vào ngày 8/4. Chỉ một ngày trước khi vụ việc xảy ra, cả Israel và Iran đều thông báo tạm dừng các hành động thù địch lẫn nhau theo lời kêu gọi từ phía Tổng thống Mỹ. Dù vậy, Tehran vẫn răn đe sẽ lập tức nối lại các hoạt động quân sự nếu Israel tiếp tục mở các cuộc tập kích nhắm vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon.

Cho đến thời điểm hiện tại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) – đơn vị nắm giữ vai trò chủ chốt trong việc kiểm soát tuyến đường hàng hải chiến lược qua eo biển Hormuz – vẫn giữ thái độ im lặng và chưa đưa ra bất kỳ bình luận nào về vụ việc. Tuy nhiên, ngay trước khi bài đăng của ông Trump xuất hiện vài phút, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã gửi đi một thông điệp cảnh báo đầy mùi thuốc súng tới Washington trên mạng xã hội X. Ông Ghalibaf khẳng định Iran ưu tiên ngôn ngữ ngoại giao nhưng còn giỏi những "ngôn ngữ" khác hơn thế, đồng thời tuyên bố nếu đối phương phản bội lại các cam kết, Iran sẽ chuyển sang điều mà họ làm tốt nhất nhằm ám chỉ việc sẵn sàng kích hoạt vũ lực.

Trận đối đầu căng thẳng này tiếp tục làm trầm trọng thêm bảng danh sách thiệt hại của quân đội Mỹ. Trong vòng 6 tuần xung đột vừa qua với Iran, Washington đã mất ít nhất 40 máy bay quân sự các loại. Trong đó bao gồm cả những khí tài đặc biệt quan trọng như máy bay chỉ huy và cảnh báo sớm "mắt thần" E-3G Sentry, cùng loạt tiêm kích đa năng hạng nặng F-15E.

Việc tổn thất một chiếc Apache cũng là một đòn đau đánh vào tiềm lực tài chính. Tính đến đầu năm 2025, Lục quân Mỹ sở hữu tổng cộng 750 chiếc trực thăng dòng này, bao gồm 160 chiếc AH-64D và 590 chiếc thuộc phiên bản AH-64E tối tân nhất. Xét về giá trị, một chiếc AH-64D có giá xuất xưởng dao động từ 31-35 triệu USD, còn phiên bản AH-64E có giá cơ bản là 35 triệu USD. Tuy nhiên, nếu cộng gộp tất cả các chi phí đi kèm như linh kiện thay thế, vũ khí trang bị, hỗ trợ kỹ thuật và công tác huấn luyện phi công vận hành, giá trị thực tế của mỗi chiếc trực thăng Apache AH-64D/E khi tham chiến sẽ bị đẩy lên tới con số khổng lồ từ 50 đến 65 triệu USD.

PV (SHTT)