"Yakuza kiểu mới" trỗi dậy, làm thay đổi thế giới ngầm Nhật Bản

Ngày 26/1, cảnh sát Tokyo thông báo đã bắt giữ Horakia Obata (40 tuổi) trên đảo Amami thuộc tỉnh Kagoshima, miền Nam Nhật Bản. Obata bị cáo buộc cầm đầu băng đảng tokuryu mang tên Natural, chuyên tiếp cận phụ nữ trên đường phố Tokyo để lôi kéo vào ngành công nghiệp tình dục. Theo Fuji News Network, Obata phủ nhận các cáo buộc và hiện giữ quyền im lặng.

Theo South China Morning Post, vụ bắt giữ này khép lại gần một năm truy lùng và cho thấy sự trỗi dậy mạnh mẽ của tokuryu – mô hình tội phạm mới đang dần lấn át các băng đảng yakuza truyền thống, khiến giới chức Nhật Bản đặc biệt lo ngại.

Tokuryu là cách gọi rút gọn của “tokumei ryudo”, mang nghĩa ẩn danh và linh hoạt. Thuật ngữ này được Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản sử dụng trong khoảng một thập niên trở lại đây để mô tả các mạng lưới tội phạm mới nổi, xuất hiện song song với quá trình chính quyền siết chặt luật pháp nhằm triệt tiêu yakuza.

Khác với yakuza vốn có hệ thống cấp bậc chặt chẽ và quy tắc nghiêm ngặt, tokuryu gần như không có cấu trúc thứ bậc cố định. Các nhóm này tận dụng công nghệ để tuyển mộ, điều phối và liên lạc, khiến việc nhận diện tổ chức và thủ lĩnh trở nên vô cùng khó khăn. Theo Guardian, nhiều thành viên tokuryu thậm chí không biết rõ danh tính những người đứng sau điều hành. Các hoạt động phạm pháp trải rộng từ cướp bóc, lừa đảo đến hành hung và giết người.

Cách thức vận hành linh hoạt giúp tokuryu ngày càng chiếm ưu thế so với yakuza, dù hai bên vẫn hợp tác trong một số lĩnh vực. Cảnh sát Tokyo cho biết Obata từng trả 600.000 yen tiền mặt cho các thành viên thuộc một nhóm nhỏ của Yamaguchi-gumi – tổ chức yakuza lớn – để đổi lấy quyền tiếp cận phụ nữ tại quận Shibuya.

Băng đảng Natural bắt đầu hoạt động tại khu giải trí về đêm Kabukicho từ năm 2019, lôi kéo các cô gái trẻ tham gia đường dây kinh doanh tình dục trên khắp Nhật Bản. Thời kỳ cao điểm, Natural có khoảng 1.500 thành viên và thu về tới 4,5 tỷ yen mỗi năm.

Nhà báo Jake Adelstein, tác giả cuốn Tokyo Vice và chuyên gia nghiên cứu tội phạm ngầm Nhật Bản, gọi tokuryu là “làn sóng yakuza mới”. Theo ông, các nhóm này không có văn phòng công khai hay mô hình gia đình như yakuza truyền thống, nhưng lại hoạt động trên phạm vi toàn quốc với các vai trò được phân chia rõ ràng. Nhờ cấu trúc rải rác, tokuryu có thể nhanh chóng thay thế các mắt xích bị lộ, khiến việc truy quét trở nên khó khăn.

Theo Adelstein, dù nhiều “thợ săn người” trông như hành động đơn lẻ, Natural vẫn duy trì hệ thống quản lý tập trung để theo dõi và thu phí môi giới phụ nữ trên toàn quốc. Điều này biến mạng lưới tưởng chừng phân tán thành một cỗ máy kiếm tiền trị giá hàng tỷ yen mỗi năm. Tokuryu cũng môi giới cho các host club, nơi một số phụ nữ vì nợ nần đã bị đẩy vào con đường mại dâm để trả nợ.

Sự trỗi dậy của tokuryu khiến Sở Cảnh sát thủ đô Tokyo buộc phải điều chỉnh trọng tâm, chuyển từ các băng đảng yakuza truyền thống sang loại hình tội phạm mới nổi và khó xác định này. Năm 2025, Nhật Bản được ước tính có khoảng 10.000 thành viên tokuryu trên cả nước, nhiều nơi tồn tại mối quan hệ gần như cộng sinh với yakuza.

Trong khi đó, yakuza truyền thống đang suy yếu rõ rệt. Sau nhiều chiến dịch trấn áp, số thành viên yakuza năm 2024 chỉ còn khoảng 18.800 người, giảm mạnh so với mức hơn 180.000 người vào thập niên 1960. Độ tuổi trung bình của các thành viên cũng ngày càng cao, khiến việc thu hút thanh niên trẻ trở nên khó khăn.

Theo chuyên gia Tomohiko Suzuki, thế giới yakuza không còn là lựa chọn hấp dẫn với giới trẻ Nhật Bản. Những hạn chế pháp lý nghiêm ngặt cùng cái giá phải trả lớn khiến cuộc sống xã hội đen ngày càng kém thu hút, trong khi lợi ích mang lại không còn tương xứng.