Bộ GD&ĐT nhận trách nhiệm về tình trạng thiếu hụt gần 4 triệu bản sách giáo khoa

aA

Trước tình trạng thiếu SGK tại nhiều địa phương, Bộ GD&ĐT thừa nhận hạn chế trong công tác dự báo, điều phối và đang phối hợp với NXBGDVN cùng các địa phương khẩn trương khắc phục.

Thông tin trên được Bộ GD&ĐT báo cáo tại Hội nghị Giao ban báo chí Trung ương diễn ra vào ngày 15/9. Theo Bộ, năm học 2026-2027 đánh dấu mốc quan trọng khi lần đầu tiên cả nước áp dụng thống nhất một bộ SGK theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW.

Việc triển khai một chủ trương lớn trên diện rộng, kết hợp với chính sách hỗ trợ cấp phát sách cho học sinh ở nhiều nơi, cùng đợt sáp nhập đơn vị hành chính và tái cấu trúc mạng lưới trường lớp đã làm quy mô học sinh biến động mạnh, gây áp lực đột biến lên chuỗi cung ứng.

Nhìn lại lộ trình chuẩn bị, Bộ GD&ĐT cho biết đã chủ động điều hành từ sớm. Cụ thể, ngày 26/12/2025, Bộ phát hành Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT chọn bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” làm bộ SGK thống nhất toàn quốc. Đến ngày 8/1/2026, Bộ chỉ đạo chính quyền các địa phương rà soát, tổng hợp nhu cầu thực tế theo từng môn, từng lớp để phối hợp cung ứng.

NXBGDVN cũng được giao nhiệm vụ chuẩn bị các kịch bản in ấn, phát hành và điều chuyển linh hoạt giữa các vùng miền. Tiếp đó, vào tháng 2/2026, Bộ tiếp tục đôn đốc các Sở GD&ĐT tăng cường quản lý nhằm đạt mục tiêu đưa sách về địa phương trước ngày 15/8/2026.

15-1789457840-bo-gddt-nhan-trach-nhiem-ve-tinh-trang-thieu-hut-gan-4-trieu-ban-sach-giao-khoa — Ảnh minh họa: Internet

Tuy nhiên, tình trạng thiếu sách cục bộ vẫn bùng phát từ giữa tháng 8, buộc Bộ phải ra công văn khẩn ngày 21/8 yêu cầu các bên liên quan bảo đảm nguồn cung.

Theo số liệu từ NXBGDVN, tính đến hết ngày 14/9, tổng nhu cầu SGK cả nước cập nhật lên tới 245,94 triệu bản; trong đó kế hoạch in là 228,9 triệu bản và đã cung ứng khoảng 236,6 triệu bản. Cuộc họp trực tuyến chiều 14/9 với 34 tỉnh, thành phố xác nhận đến 18h cùng ngày, toàn quốc vẫn còn thiếu 3.916.370 cuốn SGK (khoảng 1,5% tổng nhu cầu).

Ngay trong ngày 15/9, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo NXBGDVN lập tức điều chuyển và in bổ sung số sách còn thiếu. Việc phân phối sẽ ưu tiên tối đa cho học sinh chưa có sách, các trường nội trú khu vực biên giới, vùng sâu vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đối tượng thuộc diện chính sách hỗ trợ.

Nhìn nhận về nguyên nhân, Bộ GD&ĐT thẳng thắn thừa nhận bên cạnh các yếu tố khách quan do thời gian biến động nhu cầu quá ngắn, trách nhiệm lớn thuộc về công tác quản lý.

Bộ đánh giá công tác dự báo nhu cầu chưa sát thực tế; việc thẩm định năng lực sản xuất, quản trị của NXBGDVN chưa đầy đủ; phản ứng điều phối còn thiếu linh hoạt. Về phía địa phương, việc đăng ký, cập nhật nhu cầu phát sinh sau khi sắp xếp trường lớp hay áp dụng chính sách hỗ trợ cũng chưa thực sự chủ động.

Bộ GD&ĐT khẳng định đây là hạn chế nghiêm trọng cần chấn chỉnh, rút kinh nghiệm sâu sắc. Để không làm gián đoạn việc học, Bộ hướng dẫn các trường tận dụng SGK điện tử miễn phí, huy động nguồn sách thư viện và sách cũ còn sử dụng được.

Về giải pháp dài hạn, Bộ sẽ tái cấu trúc năng lực cung ứng của NXBGDVN, hoàn thiện cơ chế quản lý SGK như một sản phẩm - dịch vụ công thiết yếu đặc thù, đồng thời xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu thống nhất và kịch bản ứng phó nhanh.

Đáng chú ý, song song với việc giải quyết bài toán thiếu sách, Bộ GD&ĐT đang dự thảo kế hoạch rà soát, tinh chỉnh chương trình giáo dục phổ thông và SGK theo hướng giảm tải hàn lâm, tăng cường trải nghiệm thực hành.

Những phản ánh của dư luận về các nội dung, ngữ liệu chưa phù hợp sẽ được các hội đồng chuyên môn xem xét kỹ lưỡng trên cơ sở khoa học và pháp lý, bảo đảm tính giáo dục, chuẩn mực và ổn định cho toàn hệ thống.

PN (SHTT)