Bộ Nội vụ nêu lý do chưa thể bắt buộc giảm giờ làm xuống 40-44 giờ/tuần

Cử tri TP Đà Nẵng vừa kiến nghị Quốc hội nghiên cứu sửa đổi Bộ luật Lao động theo hướng giảm thời giờ làm việc tối đa của người lao động từ 48 giờ/tuần xuống còn 44 hoặc 40 giờ/tuần.

Theo cử tri, việc rút ngắn thời gian làm việc có thể giúp người lao động tăng thời gian nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động, chăm sóc gia đình, cải thiện đời sống tinh thần và chất lượng cuộc sống. Đề xuất này cũng được cho là phù hợp với xu hướng chính sách lao động và an sinh xã hội tại nhiều nước.

Trả lời kiến nghị, Bộ Nội vụ cho biết Bộ luật Lao động hiện hành quy định thời giờ làm việc bình thường không quá 8 giờ/ngày và không quá 48 giờ/tuần. Nhà nước đồng thời khuyến khích người sử dụng lao động thực hiện tuần làm việc 40 giờ đối với người lao động.

Theo Bộ Nội vụ, thay đổi thời giờ làm việc bình thường là một chính sách lớn, có tác động trực tiếp đến cả người lao động và người sử dụng lao động, đồng thời liên quan đến tổ chức sản xuất, kinh doanh, thị trường lao động và năng suất lao động.

Việc điều chỉnh cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp và quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Do đó, chính sách này cần được nghiên cứu, đánh giá toàn diện dựa trên thực tiễn.

Một vấn đề được Bộ Nội vụ lưu ý là năng suất lao động của Việt Nam còn thấp so với nhiều nước trong khu vực. Nếu thời giờ làm việc được rút ngắn trong khi năng suất chưa cải thiện tương ứng, điều này có thể tác động đến tăng trưởng kinh tế, khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, việc làm và thu nhập của người lao động.

Bên cạnh đó, yêu cầu phục hồi, phát triển kinh tế, thích ứng với biến động thị trường và mục tiêu phấn đấu đạt mức tăng trưởng kinh tế hai con số trong thời gian tới cũng là những yếu tố cần được cân nhắc khi xem xét chính sách về thời giờ làm việc.

Bộ Nội vụ cho rằng nếu giảm thời giờ làm việc bình thường xuống dưới 48 giờ/tuần thì cần có lộ trình và cơ chế phù hợp, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động. Chính sách cũng cần tránh làm ảnh hưởng đến thu nhập của người lao động hoặc khiến chi phí lao động của doanh nghiệp tăng đáng kể.

Từ những phân tích trên, Bộ Nội vụ xác định việc sửa đổi Bộ luật Lao động theo hướng bắt buộc giảm thời giờ làm việc bình thường từ 48 giờ xuống 44 hoặc 40 giờ/tuần trong giai đoạn hiện nay là chưa phù hợp.

Nhiều ý kiến đề cập việc giảm giờ làm theo lộ trình

Trong quá trình góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Sở Nội vụ tỉnh Sơn La từng đề xuất quy định lộ trình giảm thời giờ làm việc bình thường xuống 40-44 giờ/tuần nhằm thống nhất với thời giờ làm việc tại khu vực công.

Tuy nhiên, trong quá trình tiếp thu và giải trình các ý kiến góp ý, Bộ Nội vụ cho biết không tiếp thu đề xuất này.

Trước đó, tổ chức Công đoàn Việt Nam và một số chuyên gia cũng từng đưa ra đề xuất giảm thời giờ làm việc. Các ý kiến cho rằng khi cân bằng tốt hơn giữa công việc và cuộc sống, người lao động có thể làm việc hiệu quả hơn và gắn bó lâu dài hơn với doanh nghiệp.

Trao đổi về vấn đề này, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Tạ Văn Hạ cho biết quy định thời giờ làm việc 48 giờ mỗi tuần đã được duy trì từ năm 1994 đến nay và đã được cân nhắc qua nhiều lần sửa luật.

Ông Tạ Văn Hạ cho rằng việc điều chỉnh thời giờ làm việc cần được đánh giá tổng thể, trong đó bảo đảm sự hài hòa giữa năng suất, thu nhập của người lao động và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

Theo ông, trước khi thay đổi chính sách cần đánh giá tác động và lấy ý kiến trực tiếp của người lao động, doanh nghiệp để bảo đảm lợi ích của hai bên.

Ông Bùi Sỹ Lợi, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội (nay là Ủy ban Văn hóa và Xã hội), cũng cho rằng giảm giờ làm cần được xem xét thận trọng và lựa chọn thời điểm phù hợp.

Theo ông Lợi, việc giảm thời giờ làm việc nên được thực hiện theo lộ trình, có thể bắt đầu từ khoảng năm 2030, khi năng suất lao động tăng lên và các điều kiện về an toàn lao động được cải thiện.

PN (SHTT)