Nhà nước sẽ dành ưu đãi đặc biệt cho các gia đình sinh đủ hai con, bao gồm hỗ trợ tài chính và ưu tiên trong việc mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội, đặc biệt tại những địa phương có mức sinh thấp.

Sáng 10/12, Quốc hội bấm nút thông qua Luật Dân số, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Luật đưa ra hàng loạt chính sách nhằm duy trì mức sinh thay thế. Cụ thể, lao động nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản 7 tháng, trong khi lao động nam được nghỉ 10 ngày khi vợ sinh con.

Luật cũng quy định hỗ trợ tài chính cho phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người, phụ nữ sinh con tại tỉnh, thành có mức sinh dưới mức sinh thay thế, và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. 

Đặc biệt, các gia đình sinh đủ hai con sẽ được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở.

10-1765337300-chinh-thuc-gia-dinh-sinh-du-2-con-duoc-uu-tien-mua-nha-o-xa-hoi.jpg
Quang cảnh phiên họp - Ảnh: Gia Hân/Tuổi Trẻ

Mức hưởng và thủ tục cụ thể sẽ do Chính phủ quy định theo từng giai đoạn kinh tế – xã hội. Các tỉnh, thành có quyền ban hành mức hỗ trợ cao hơn và chủ động áp dụng những biện pháp bổ sung để duy trì mức sinh phù hợp.

Theo Cục Dân số (Bộ Y tế), sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, cả nước hiện có 13 tỉnh, thành có mức sinh dưới 2,1 con/phụ nữ. TP HCM tiếp tục đứng cuối bảng với mức sinh 1,43 con/phụ nữ, theo sau là Tây Ninh, Cần Thơ, Cà Mau và Vĩnh Long, dao động từ 1,43 – 1,6 con/phụ nữ.

Hà Nội là địa phương duy nhất phía Bắc có mức sinh dưới 2 con, đạt 1,86 con/phụ nữ, giảm nhẹ so với năm 2023 và là mức thấp nhất từ trước đến nay của Thủ đô.

Luật Dân số cũng bổ sung quy định nghiêm khắc: đình chỉ hoạt động khám chữa bệnh với cá nhân thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi nhằm mục đích phá thai.

Nhà nước đồng thời khuyến khích nam nữ chủ động khám sức khỏe và tư vấn tiền hôn nhân. Chính quyền cấp tỉnh sẽ xem xét hỗ trợ chi phí tùy điều kiện thực tế. Phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh cũng được khuyến khích thực hiện sàng lọc bệnh bẩm sinh, với kinh phí lấy từ ngân sách và bảo hiểm y tế theo lộ trình.

Bên cạnh đó, luật lần này còn đề ra khung chính sách tổng thể về việc làm, tiền lương, bảo hiểm, trợ cấp, giáo dục, chăm sóc sức khỏe và nhà ở nhằm hướng tới mục tiêu ổn định mức sinh bền vững.