Dự án xây dựng tuyến Vành đai 5 vùng Thủ đô Hà Nội đang được đề xuất triển khai với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 261.680 tỷ đồng. Tuyến đường dài khoảng 340 km, được quy hoạch với 6 làn cao tốc cùng hệ thống đường gom, hứa hẹn đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng khu vực phía Bắc.

Mới đây, Ban Quản lý dự án Thăng Long đã trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cho dự án này. Theo đánh giá, đây là công trình quan trọng cấp quốc gia và thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Theo phương án đề xuất, tuyến đường có chiều dài khoảng 340 km, đi qua Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh Phú Thọ, Bắc Ninh, Hưng Yên, Thái Nguyên, Ninh Bình. Điểm đầu của tuyến đặt tại xã Yên Bài (Hà Nội), kết nối với Km367+100 của đường Hồ Chí Minh, sau đó khép kín tại vị trí xuất phát để tạo thành một vòng vành đai hoàn chỉnh bao quanh vùng Thủ đô.

Tuyến đường được thiết kế với quy mô 6 làn cao tốc. Song song với đó, các địa phương sẽ quy hoạch thêm hệ thống đường song hành, dải cây xanh và vỉa hè, bảo đảm bề rộng mặt cắt ngang tối thiểu 120 m, tương đương khoảng 10 làn xe.

Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 261.680 tỷ đồng. Trong đó, chi phí xây dựng và trang thiết bị chiếm khoảng 145.280 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và các khoản liên quan khoảng 10.170 tỷ đồng; chi phí giải phóng mặt bằng khoảng 70.130 tỷ đồng, phần còn lại là chi phí dự phòng.

16-1778917932-de-xuat-dau-tu-hon-261000-ty-dong-xay-dung-vanh-dai-5-vung-thu-do
Hệ thống vành đai Hà Nội. Đồ họa: Tiến Thành

Theo kế hoạch đề xuất, dự án sẽ được chuẩn bị trong giai đoạn 2026–2027, công tác giải phóng mặt bằng dự kiến bắt đầu từ năm 2027 và mục tiêu cơ bản hoàn thành vào năm 2030. Nguồn vốn thực hiện dự án được dự kiến từ ngân sách trung ương, ngân sách địa phương cùng các nguồn huy động ngoài ngân sách, với hình thức đầu tư công hoặc hợp tác công tư (PPP).

Theo Ban Quản lý dự án Thăng Long, việc triển khai tuyến vành đai này là cần thiết khi nhu cầu vận tải của vùng Thủ đô và khu vực Bắc Bộ đang gia tăng nhanh chóng. Trong bối cảnh đó, hệ thống hạ tầng giao thông liên vùng cần được hoàn thiện đồng bộ để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.

Khi hoàn thành, tuyến đường được kỳ vọng giúp giảm áp lực cho các trục giao thông hiện hữu, đặc biệt tại các khu vực đô thị đông đúc. Đồng thời, tuyến vành đai cũng mở rộng không gian phát triển cho đô thị, công nghiệp và logistics, đồng thời tăng cường khả năng kết nối giữa các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Tại cuộc họp gần đây của Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đã yêu cầu các địa phương rà soát lại quy hoạch, xác định rõ hướng tuyến và chuẩn bị nguồn lực để triển khai dự án. Bộ trưởng cũng thống nhất phương án nghiên cứu chia tuyến vành đai 5 thành 8 dự án thành phần, trong đó có 7 dự án theo địa giới hành chính và một dự án riêng dành cho các cầu lớn nằm trên địa bàn từ hai địa phương trở lên. Phương án này được cho là sẽ thuận lợi hơn cho việc tổ chức thực hiện và phân chia trách nhiệm đầu tư.

Đối với các đoạn đường song hành phục vụ phát triển đô thị và công nghiệp dọc tuyến, Bộ Xây dựng yêu cầu nghiên cứu đạt tối thiểu tiêu chuẩn đường cấp III với bề rộng 12 m. Tại những khu vực dân cư thưa thớt, việc bố trí đường gom sẽ được xem xét linh hoạt để tránh đầu tư dàn trải.

Ngoài ra, các địa phương cũng cần xây dựng kế hoạch đầu tư các tuyến kết nối từ vành đai 5 tới các khu đô thị, khu công nghiệp và trung tâm dịch vụ nhằm bảo đảm khai thác hiệu quả khi tuyến đường hoàn thành. Trong quá trình thiết kế, Bộ Xây dựng yêu cầu chú trọng hệ thống hầm chui dân sinh, ưu tiên phương án hầm kép để bảo đảm việc đi lại hai bên tuyến, đồng thời phải có giải pháp thoát nước phù hợp nhằm hạn chế nguy cơ ngập úng.

Bộ Xây dựng định hướng ưu tiên hình thức đầu tư công, sau đó tổ chức thu phí hoàn vốn theo quy định của Luật Đường bộ. Đối với tuyến chính, do nhiều địa phương còn gặp khó khăn về ngân sách, Bộ đề xuất sử dụng ngân sách Trung ương nhằm bảo đảm tiến độ triển khai.

Trong quy hoạch giao thông của Hà Nội, vành đai 5 được xác định là tuyến vành đai ngoài cùng. Hiện nay, Vành đai 3 Hà Nội đã đi vào khai thác, còn Vành đai 4 Hà Nội đang được thi công và dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Khi tuyến vành đai 5 hoàn thành, hệ thống ba tuyến vành đai chiến lược của Thủ đô sẽ được khép kín.

Theo quy hoạch mạng lưới đường bộ quốc gia giai đoạn 2021–2030, tuyến vành đai 5 được xác định có quy mô 6 làn cao tốc và mục tiêu đầu tư trước năm 2030.