El Nino đã chính thức xuất hiện và có thể trở thành một trong những đợt mạnh nhất kể từ năm 1950, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán kéo dài tại Việt Nam.

Theo số liệu quan trắc mới nhất, chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực Nino 3.4 hiện đạt +0,7 độ C. Ngày 11/6, Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA) chính thức xác nhận El Nino đã hình thành trên Thái Bình Dương sau giai đoạn chuyển pha từ La Nina.

Các dự báo cho thấy El Nino sẽ duy trì trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8/2026 với xác suất gần như tuyệt đối, xấp xỉ 100%. Sau đó, hiện tượng này được nhận định sẽ tiếp tục gia tăng cường độ và mạnh dần vào những tháng cuối năm.

Đáng chú ý, khả năng xuất hiện một đợt El Nino rất mạnh, với nhiệt độ mặt nước biển cao hơn trung bình trên 2 độ C, đã tăng lên khoảng 63% trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027. Nếu kịch bản này xảy ra, El Nino năm nay sẽ có cường độ tương đương sự kiện năm 2015-2016 và nằm trong nhóm những đợt mạnh nhất trong hơn 75 năm qua.

12-1781248834-el-nino-chinh-thuc-hinh-thanh-canh-bao-dot-nang-nong-han-han-co-the-khoc-liet-nhat-trong-75-nam-qua
El Nino chính thức xuất hiện và khả năng là El Nino mạnh nhất lịch sử kể từ năm 1950. Nguồn: NOAA

TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, cho biết các mô hình dự báo hiện nay đều cho thấy xác suất khoảng 63% xảy ra El Nino rất mạnh vào cuối năm 2026. Theo ông, hiện tượng này sẽ gây khô hạn tại khu vực phía Tây Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam, trong khi phía Đông Thái Bình Dương, bao gồm Mexico và khu vực Tây Nam nước Mỹ, sẽ có mưa và bão nhiều hơn.

Theo đánh giá của TS Nguyễn Ngọc Huy, sau hơn 20 năm theo dõi quá trình chuyển pha giữa La Nina và El Nino, đợt El Nino lần này nhiều khả năng sẽ có diễn biến tương tự giai đoạn 2015-2016. Đây là thời kỳ Việt Nam từng ghi nhận đợt hạn hán lịch sử khiến 18 tỉnh, thành thuộc Tây Nguyên, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long phải công bố tình trạng khẩn cấp do thiếu nước và nắng hạn.

Chuyên gia này cũng dự báo lượng mưa tại Tây Nguyên, Trung Bộ, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long sẽ thiếu hụt từ cuối năm 2026, đồng thời mùa mưa năm 2027 có khả năng đến muộn hơn so với thông thường.

Đối với mùa bão năm nay, số lượng bão đổ bộ vào đất liền được dự báo sẽ ít hơn. Tuy nhiên, TS Nguyễn Ngọc Huy lưu ý không thể loại trừ khả năng xuất hiện những cơn bão có cường độ mạnh do hệ thống khí hậu vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất ổn.

Cùng chung nhận định, các chuyên gia của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho rằng khi El Nino chiếm ưu thế, quy luật thời tiết có thể thay đổi đáng kể. Nắng nóng và hạn hán thường gia tăng cả về cường độ lẫn phạm vi ảnh hưởng, trong khi mưa lớn và bão có xu hướng xuất hiện lệch pha, khó dự báo hơn và có thể đi kèm nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan.