Hà Nội dịch chuyển 26,5 km đường sắt, mở đường cho Quốc lộ 1A lên 16 làn

Hà Nội vừa khởi công hai dự án đường sắt quốc gia với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 38.500 tỷ đồng. Các dự án được kỳ vọng hình thành hành lang vận tải liên vùng, đồng thời tạo thêm động lực phát triển không gian đô thị ở phía Nam Thủ đô.

Hai công trình gồm dự án cải dịch tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM hiện hữu đoạn Phú Xuyên - Ngọc Hồi, xây dựng mới ga Thường Tín và Trung tâm Điều hành vận tải đường sắt quốc gia; cùng dự án tuyến đường sắt quốc gia vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn.

Trong đó, dự án cải dịch tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM đoạn Phú Xuyên - Ngọc Hồi có tổng mức đầu tư sơ bộ 10.809 tỷ đồng, đặt mục tiêu hoàn thành vào ngày 31/3/2027.

Tuyến mới có chiều dài khoảng 26,5 km, kèm khoảng 3 km tuyến kết nối từ Ngọc Hồi đến tuyến đường sắt vành đai Bắc Hồng - Văn Điển. Đây là tuyến đường đơn, khổ 1.000 mm, tốc độ thiết kế tối đa 100 km/h và khai thác chung tàu khách, tàu hàng.

Dự án sẽ xây dựng ba ga gồm Ngọc Hồi, Thường Tín và Phú Xuyên. Trong đó, ga Ngọc Hồi được định hướng trở thành đầu mối hành khách; ga Thường Tín đảm nhiệm vai trò đầu mối hàng hóa, còn ga Phú Xuyên là ga nhường tránh.

Điểm đáng chú ý của dự án là việc đưa tuyến đường sắt hiện hữu ra khỏi hành lang từ Phú Xuyên đến Ngọc Hồi. Việc này được kỳ vọng tạo quỹ hành lang để phát triển Trục không gian Quốc lộ 1A mở rộng với quy mô 16 làn xe, đồng thời tạo điều kiện kết nối tuyến đường sắt quốc gia với mạng lưới đường sắt đô thị theo quy hoạch.

Song song với đó, tuyến đường sắt quốc gia vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn có tổng mức đầu tư sơ bộ 27.752 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2028.

Tuyến chính kéo dài khoảng 31,3 km, từ khu vực Thường Tín đến Kim Sơn, cùng các nhánh kết nối. Công trình được đầu tư theo tiêu chuẩn đường đôi khổ 1.435 mm, điện khí hóa, tốc độ thiết kế tối đa 120 km/h và khai thác cả tàu khách lẫn tàu hàng.

Khi đưa vào sử dụng, tuyến đường sắt này được kỳ vọng hình thành hành lang vận tải hàng hóa liên vùng, giảm áp lực cho các tuyến vận tải xuyên tâm. Qua đó, thời gian và chi phí vận chuyển được tối ưu, đồng thời tạo thêm điều kiện thúc đẩy phát triển công nghiệp, đô thị và các khu vực kinh tế dọc tuyến.

Đặc biệt, hai dự án sẽ cùng kết nối tại Tổ hợp ga Ngọc Hồi, khu vực được định hướng phát triển thành tổ hợp giao thông đường sắt phức hợp có quy mô khoảng 260 ha.

Theo định hướng, Ngọc Hồi sẽ trở thành điểm đầu của tuyến đường sắt quốc gia Hà Nội - TP.HCM, đồng thời tích hợp ga lập tàu đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và các khu depot phục vụ đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao.

Sự hình thành tổ hợp này cũng được xem là cơ sở để Hà Nội triển khai các dự án hạ tầng giao thông, chỉnh trang và tái thiết khu vực phía Nam thành phố.

Để đẩy nhanh tiến độ, Hà Nội áp dụng trình tự xây dựng công trình khẩn cấp theo quy định của Luật Thủ đô và Nghị quyết số 19/2026/NQ-HĐND. Việc triển khai theo cơ chế này nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị và thực hiện dự án, đồng thời vẫn phải bảo đảm các yêu cầu về quy hoạch, tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng công trình và an toàn vận hành.

Biên Thùy (SHTT)