Xã hội
31/10/2026 15:11Thanh tra Chính phủ phát hiện hàng loạt sai phạm từ thu học phí, tuyển sinh đến quản lý tài chính tại Đại học Quốc gia Hà Nội
Bản kết luận đã chỉ ra hàng loạt tồn tại, vi phạm nghiêm trọng trải dài trên nhiều hoạt động then chốt từ công tác đào tạo, quản lý tài chính, đầu tư công đến sử dụng tài sản công và nghiên cứu khoa học.
Lạm thu học phí, tuyển sinh vượt chỉ tiêu và xén quỹ học bổng
Nhiều sai phạm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người học đã bị cơ quan thanh tra bóc tách. Đáng chú ý là tình trạng thu học phí vượt trần quy định.
Tại Trường Quản trị và Kinh doanh, trong năm học 2023-2024, đơn vị này đã tự ban hành và áp dụng mức thu từ 6-7 triệu đồng/tháng đối với cử nhân, 6,75-7,5 triệu đồng/tháng đối với thạc sĩ và 11 triệu đồng/tháng đối với tiến sĩ cho 8 chương trình đào tạo chưa kiểm định chất lượng, chưa xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật. Tỷ lệ này cao hơn rất nhiều so với mức chuẩn quy định lần lượt là 3,125 triệu đồng/tháng, 4,6875 triệu đồng/tháng và 7,8125 triệu đồng/tháng.
Việc thu phí sai quy định cũng xuất hiện ở hệ đào tạo văn bằng 2 tại một số đơn vị khác. Trường Đại học Kinh tế thu 450.000 đồng/tín chỉ đối với ngành kinh tế năm học 2021-2022 (quy định là 360.000 đồng/tín chỉ), trong khi Trường Đại học Giáo dục thu 470.000 đồng/tín chỉ cho các ngành đào tạo giáo viên (quy định từ 303.000 đến 427.200 đồng/tín chỉ).
Song song đó, 6 trong tổng số 8 trường được kiểm tra đã vượt chỉ tiêu tuyển sinh trình độ đại học hoặc thạc sĩ được phê duyệt, bao gồm Trường Đại học Công nghệ, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Trường Đại học Giáo dục, Trường Đại học Ngoại ngữ, Trường Đại học Kinh tế và Trường Quốc tế.
Đáng quan ngại hơn, cả 8/8 trường được kiểm tra trong giai đoạn 2021-2024 đều trích lập quỹ học bổng khuyến khích học tập không đủ tỷ lệ 8% theo quy định. Với tổng số tiền cần trích lập là hơn 332,27 tỷ đồng, các trường mới thực hiện khoảng 237,9 tỷ đồng (đạt 5,73%, thiếu 2,27 điểm phần trăm). Thậm chí, ba đơn vị còn rút khoảng 2,92 tỷ đồng từ quỹ học bổng này để tài trợ cho những nội dung thuộc các quỹ khác.
Sai phạm trăm tỷ trong quản lý ngân sách và đầu tư xây dựng
Trong công tác quản lý tài chính, Thanh tra Chính phủ xác định ĐHQGHN đã phê duyệt sai mức độ tự chủ tài chính cho một số đơn vị trực thuộc giai đoạn 2021-2023 và 2023-2025. Việc này khiến ngân sách nhà nước giao kinh phí hỗ trợ chi thường xuyên giai đoạn 2021-2024 vượt mức quy định với số tiền tạm tính lên tới hơn 215,67 tỷ đồng. Ngoài ra, ĐHQGHN còn cấp và quyết toán sai 6 tỷ đồng ngân sách chi thường xuyên cho Trường THPT Khoa học Giáo dục thuê cơ sở vật chất, dù đây là đơn vị tự chủ hoàn toàn về chi thường xuyên và đầu tư.
Đối với kinh phí trích chuyển, ĐHQGHN không lập báo cáo tài chính riêng, không làm công tác kế toán hằng năm và không tổng hợp vào báo cáo gửi Bộ Tài chính. Trong 66 khoản chi trị giá hơn 138,36 tỷ đồng từ nguồn này, cơ quan chức năng phát hiện nhiều khoản chi sai, chi trùng lặp với nhiệm vụ đã được ngân sách cấp. Đồng thời, Ban Kế hoạch - Tài chính cũng bỏ qua khâu kiểm tra, quyết toán và thu hồi hơn 18,24 tỷ đồng kinh phí còn dư tại các đơn vị.
Tại dự án mua sắm trang thiết bị y tế và xây dựng tòa nhà trung tâm khoa khám bệnh, kỹ thuật nghiệp vụ của Bệnh viện Đại học Y Dược, việc phê duyệt tổng mức đầu tư sai đã khiến số vốn ngân sách giao cao hơn quy định tạm tính gần 26,97 tỷ đồng. Tính đến hết tháng 4/2026, dự án giải ngân và đề nghị quyết toán hơn 493,82 tỷ đồng, trong đó có gần 10,96 tỷ đồng mua sắm thiết bị hành chính ngoài chủ trương đầu tư. Dự án hiện đứng trước nguy cơ quyết toán vượt tổng mức đầu tư hơn 20,8 tỷ đồng.
Dấu hiệu lừa dối trong hoạt động nghiên cứu khoa học
Thanh tra Chính phủ cũng phát hiện nhiều điểm bất thường liên quan đến các đề tài nghiên cứu khoa học. Tại Trường Đại học Kinh tế, qua kiểm tra hai đề tài báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam năm 2020 và 2021 (mỗi đề tài được cấp 500 triệu đồng ngân sách), hồ sơ thuê khoán thực hiện không phản ánh đúng và đủ đội ngũ tác giả. Hợp đồng chỉ ghi tên một đại diện, nhưng nội dung do nhóm tác giả đảm nhận và có phần trùng lặp với các ấn phẩm xuất bản trước đó.
Dù vậy, ngân sách nhà nước đã quyết toán hơn 92,9 triệu đồng cho đề tài năm 2020 và hơn 111 triệu đồng cho đề tài năm 2021. Thanh tra Chính phủ nhận định các hành vi này có dấu hiệu lừa dối trong hoạt động khoa học công nghệ, vi phạm quy định của Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013.
Ngoài ra, kết luận thanh tra còn chỉ ra việc mua sắm ô tô vượt giá quy định và cho thuê, liên doanh tài sản công khi chưa trình đề án phê duyệt. Điển hình như Trường Quản trị và Kinh doanh dù đã dừng liên doanh với Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Việt Liên Hoa từ tháng 10/2022 nhưng doanh nghiệp vẫn tiếp tục chiếm dụng 100m² mặt bằng. Cơ quan thanh tra yêu cầu trường khẩn trương rà soát và báo cáo cấp có thẩm quyền để xử lý triệt để vụ việc.
PN (SHTT)
Bài đọc nhiều
