Việc Facebook hiển thị video nhạy cảm khi người dùng tìm kiếm từ khóa thông thường đang cho thấy dấu hiệu thuật toán bị thao túng nghiêm trọng, thay vì chỉ là lỗi kiểm duyệt nội dung đơn thuần.

Những ngày gần đây, người dùng Facebook tại Việt Nam phản ánh tình trạng hàng loạt video nhạy cảm xuất hiện tràn lan trong kết quả tìm kiếm với các từ khóa quen thuộc. Nguy hiểm hơn, tình trạng này không loại trừ các tài khoản khai báo độ tuổi vị thành niên, cho thấy những lỗ hổng lớn trong hệ thống kiểm duyệt và các lớp bảo vệ của nền tảng.

Trao đổi với Dân Trí, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) khẳng định đây là dấu hiệu của việc thuật toán tìm kiếm và đề xuất nội dung đang bị kẻ xấu lợi dụng. Cụ thể, các đối tượng này sử dụng các từ khóa phổ biến, sau đó gắn kèm nội dung nhạy cảm và liên kết ngoài để đánh lừa thuật toán, đưa các kết quả độc hại lên vị trí hiển thị cao nhờ vào việc tối ưu hóa tương tác.

24-1782288739-facebook-bi-thao-tung-thuat-toan-video-nhay-cam-bua-vay-ket-qua-tim-kiem-canh-bao-nguy-co-bi-danh-cap-tai-khoan
Việc nội dung nhạy cảm vẫn xuất hiện với tài khoản trẻ vị thành niên cho thấy các lớp bảo vệ về độ tuổi, kiểm duyệt và đề xuất nội dung còn nhiều lỗ hổng (Ảnh minh họa).

Theo chuyên gia, rủi ro lớn nhất không dừng lại ở hình ảnh phản cảm mà nằm ở các đường dẫn đính kèm trong bài đăng, bình luận hoặc phần mô tả. Đây là kịch bản lừa đảo phổ biến nhằm dẫn dụ nạn nhân truy cập vào các website giả mạo. Tại đây, người dùng bị yêu cầu đăng nhập tài khoản, xác minh tuổi hoặc tải về các tệp tin độc hại. Khi rời khỏi môi trường kiểm soát của Facebook, người dùng mất đi các lớp bảo vệ tự động, tạo điều kiện cho kẻ xấu đánh cắp thông tin đăng nhập, chiếm quyền kiểm soát cookie phiên làm việc, phát tán mã độc hoặc lôi kéo nạn nhân vào các mô hình lừa đảo tài chính.

Phân tích về việc tài khoản vị thành niên vẫn tiếp cận được các nội dung này, ông Hiếu chỉ ra sự yếu kém của cơ chế xác minh độ tuổi hiện tại khi nền tảng chủ yếu dựa vào thông tin tự khai báo từ người dùng. Bên cạnh đó, hệ thống bộ lọc của Facebook đang bị qua mặt bởi các biến thể từ khóa, tiếng lóng và các cụm từ đa nghĩa mà kẻ xấu sử dụng. Nguy hiểm hơn, chính cơ chế thuật toán đề xuất đang vô tình khuếch đại các nội dung này khi nhận thấy lượng tương tác tăng đột biến do sự tò mò của người dùng.

Trong trường hợp đã lỡ nhấp vào các liên kết đáng ngờ, ông Hiếu khuyến cáo người dùng cần lập tức thoát khỏi trang web, tuyệt đối không nhập mật khẩu hay cấp quyền cho bất kỳ ứng dụng lạ nào. Người dùng cần thực hiện ngay các bước bảo mật bao gồm thay đổi mật khẩu, kích hoạt xác thực hai lớp và rà soát lại các thiết bị đang đăng nhập để đăng xuất khỏi các phiên lạ.

Xét dưới góc độ quản trị nền tảng, chuyên gia nhấn mạnh Facebook không thể chỉ thực hiện các biện pháp gỡ bỏ nội dung mang tính thụ động sau khi có báo cáo. Mạng xã hội này cần chịu trách nhiệm trước những rủi ro do chính thuật toán của mình tạo ra bằng cách chủ động phát hiện các chiến dịch spam từ khóa, chặn liên kết độc hại theo thời gian thực và thiết lập các cơ chế bảo vệ trẻ em mặc định ở mức cao nhất.

Ghi nhận từ Dân Trí vào sáng 24/6 cho thấy, Facebook đã bắt đầu thực hiện các biện pháp chặn và gỡ bỏ các trang phát tán video nhạy cảm nói trên. Dù vậy, người dùng vẫn cần duy trì sự cảnh giác cao độ, hạn chế tối đa việc nhấp vào các đường link không rõ nguồn gốc và tuyệt đối không nhập thông tin đăng nhập tại các website không thuộc quyền sở hữu của nền tảng chính thức.

HL (SHTT)