4 bộ phận trên cơ thể cần được chăm sóc đặc biệt trong mùa đông

Theo bác sĩ Bùi Thị Yến Nhi (Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3), thời tiết lạnh của mùa đông khiến dương khí trong cơ thể dễ suy yếu, tạo điều kiện để hàn tà xâm nhập. Đây là nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp, xương khớp, tim mạch cũng như tình trạng suy nhược.

Mùa lạnh cũng là giai đoạn nhiều bệnh lý nguy hiểm đến tính mạng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim có xu hướng xuất hiện nhiều hơn. Đồng thời, khi khí huyết lưu thông kém, các bệnh lý sẵn có dễ tái phát hoặc tiến triển nặng hơn.

Để bảo vệ sức khỏe trong thời tiết giá lạnh, bác sĩ Nhi cho rằng mỗi người nên chủ động xây dựng cách chăm sóc phù hợp với thể trạng của mình. Trong đó, một số vị trí trên cơ thể cần được quan tâm nhiều hơn vào mùa đông như lưng, bàn chân, tai và vùng eo lưng.

Lưng – trung tâm dương khí của cơ thể

Theo y học cổ truyền, lưng là nơi tập trung nhiều đường kinh dương, đặc biệt có mạch Đốc – được ví như “biển của các kinh dương”. Vì vậy, việc giữ ấm và chăm sóc vùng lưng có vai trò quan trọng trong việc bổ sung dương khí, tăng cường năng lượng và nâng cao sức đề kháng.

Vào mùa đông, mọi người nên tận dụng những ngày nắng ấm để tắm nắng cho lưng. Chỉ cần quay lưng về phía ánh mặt trời trong khoảng 20–30 phút mỗi ngày cũng giúp làm ấm cơ thể, kích thích dương khí và mang lại cảm giác thư giãn, dễ chịu.

Bên cạnh đó, xoa bóp hoặc chườm ấm vùng lưng, đặc biệt là khu vực thắt lưng, còn giúp hạn chế đau mỏi, phòng lạnh thận và giảm cảm giác mệt mỏi kéo dài.

Bàn chân – “trái tim thứ hai” của cơ thể

Bàn chân là nơi tập trung nhiều huyệt đạo quan trọng, đồng thời là điểm bắt đầu hoặc kết thúc của nhiều đường kinh lạc có liên quan mật thiết đến các tạng phủ. Trong mùa đông, bàn chân rất dễ bị lạnh, từ đó ảnh hưởng đến tuần hoàn máu và sức khỏe toàn thân.

Bác sĩ khuyến cáo nên ngâm chân nước ấm trước khi đi ngủ để xua tan hàn khí. Nhiệt độ nước phù hợp khoảng 40–45 độ C, thời gian ngâm từ 15–20 phút. Có thể kết hợp thêm gừng, ngải cứu, cành dâu hoặc hạt tía tô để tăng hiệu quả giữ ấm. Sau khi ngâm, xoa bóp lòng bàn chân, đặc biệt là huyệt Dũng tuyền, giúp giảm tình trạng lạnh tay chân, thư giãn cơ thể và cải thiện giấc ngủ.

Tai và vùng eo lưng – gắn liền với chức năng thận

Theo quan niệm y học cổ truyền, “thận khai khiếu ra tai, eo lưng là phủ của thận”. Trong mùa đông, thận là tạng phủ dễ bị ảnh hưởng nhất, do đó việc chăm sóc tai và vùng eo lưng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thận và duy trì dương khí.

Xoa bóp tai và vùng eo lưng hằng ngày giúp kích thích các huyệt đạo, thúc đẩy lưu thông khí huyết, giữ ấm cơ thể và tăng cường sức khỏe. Thói quen này không chỉ giúp phòng ngừa đau lưng, lạnh thận mà còn hỗ trợ duy trì thính giác, giữ tinh thần minh mẫn và làm chậm quá trình lão hóa.

Ngoài ra, bác sĩ Nhi cũng lưu ý rằng vào mùa đông, mọi người nên đi ngủ sớm và thức dậy muộn hơn, hạn chế thức khuya để nuôi dưỡng dương khí. Giữ tinh thần ổn định, tránh căng thẳng, nóng giận và duy trì các hoạt động tích cực như đọc sách, nghe nhạc, giao lưu xã hội sẽ góp phần phòng ngừa suy nhược tinh thần và trầm cảm trong mùa lạnh.