Canh hầm xương từ lâu đã trở thành món ăn quen thuộc trong bữa cơm hàng ngày của nhiều gia đình Việt.

Xuất phát từ quan niệm nước hầm chứa hàm lượng canxi dồi dào, nhiều người thường tích cực chế biến món ăn này với mong muốn thúc đẩy chiều cao cho trẻ em, bồi bổ hệ xương khớp cho người lớn tuổi hoặc giúp người vừa ốm dậy nhanh chóng phục hồi thể lực. Trên thực tế, nước hầm xương thực sự mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhờ cung cấp các vitamin và khoáng chất thiết yếu như vitamin D, B, folate, magie hay canxi.

Tuy nhiên, việc lạm dụng hoặc sử dụng món ăn này không đúng cách có thể dẫn đến những hệ lụy không mong muốn. Đối với một số trường hợp đang mắc bệnh lý mạn tính, nước hầm xương thậm chí còn làm gia tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa và gây ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe.

24-1784856384-canh-xuong-ham-mon-bo-duong-nhung-3-nhom-nguoi-nay-nen-can-trong-khi-dung
Ảnh minh họa: Internet

Dưới đây là 3 nhóm đối tượng được khuyến cáo nên hạn chế hoặc cẩn trọng khi thưởng thức các món canh từ nước hầm xương:

1. Người thừa cân, béo phì và mỡ máu cao

Khi ninh các loại xương có chứa nhiều tủy, da, thịt mỡ hoặc có bổ sung thêm mỡ động vật, lượng chất béo bão hòa trong nước dùng sẽ tăng lên đáng kể. Việc tiêu thụ canh xương thường xuyên đồng nghĩa với việc nạp vào cơ thể một lượng lớn chất béo bão hòa, từ đó đẩy hàm lượng cholesterol xấu (LDL) trong máu lên cao. 

Vì vậy, những người đang gặp tình trạng thừa cân, béo phì, rối loạn mỡ máu hoặc có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cần hạn chế tối đa việc ăn lớp mỡ nổi trên bề mặt canh. Để giảm bớt lượng chất béo này, người chế biến có thể để canh nguội rồi bảo quản trong tủ lạnh cho lớp mỡ đông lại trên bề mặt, sau đó vớt bỏ hoàn toàn trước khi đem ra sử dụng.

2. Người đang điều trị bệnh gout

Purin là chất xuất hiện nhiều trong thịt và các mô động vật. Trong quá trình hầm xương kéo dài, một phần purin sẽ hòa tan trực tiếp vào nước canh. Tùy thuộc vào nguyên liệu cũng như phương pháp chế biến, hàm lượng purin tồn tại trong các loại nước dùng sẽ có sự khác biệt rõ rệt. 

Những người có tiền sử hoặc đang mắc bệnh gout được khuyên nên đặc biệt cẩn trọng với các loại nước hầm quá đậm đặc, nhất là canh được nấu từ nội tạng, nhiều thịt hoặc các nguyên liệu chứa hàm lượng purin cao.

3. Người mắc các bệnh lý về thận

Hiện nay chưa có quy định bắt buộc tất cả bệnh nhân mắc bệnh thận phải kiêng tuyệt đối nước hầm xương. Tuy nhiên, tùy thuộc vào từng giai đoạn tiến triển của bệnh, kết quả xét nghiệm cũng như các bệnh lý đi kèm, lượng natri, kali, phốt pho hay protein trong chế độ ăn hàng ngày cần được điều chỉnh hợp lý. 

Các hướng dẫn quốc tế đều nhấn mạnh việc xây dựng chế độ dinh dưỡng cho người bệnh thận phải dựa trên tình trạng riêng biệt của từng cá nhân. Đối với những trường hợp bị suy thận tiến triển, phù, tăng kali máu, suy tim hoặc đang trong quá trình chạy thận nhân tạo, việc tuân thủ chỉ dẫn dinh dưỡng từ bác sĩ chuyên khoa là cực kỳ quan trọng, tuyệt đối không nên tự ý lạm dụng hoặc kiêng khem hoàn toàn theo các kinh nghiệm truyền miệng.

Để đảm bảo giá trị dinh dưỡng và an toàn cho sức khỏe, khi chế biến các món canh xương, bạn nên ưu tiên sử dụng các loại xương nạc, chủ động hớt bỏ lớp mỡ thừa nổi lên trên, tránh nêm nếm quá nhiều muối và nên kết hợp nấu chung với nhiều loại rau củ.