Cây xạ đen từ lâu đã được biết đến như một vị thuốc nam quý giá trong kho tàng y học cổ truyền Việt Nam. Với những lời đồn thổi về khả năng "chữa bách bệnh" lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội, không ít người dân đã tự ý tìm mua và sử dụng loại thảo dược này như một thức uống hàng ngày để phòng bệnh.

Tuy nhiên, đằng sau những giá trị dược tính thực thụ, việc sử dụng xạ đen sao cho an toàn và hiệu quả lại là một bài toán cần sự tư vấn kỹ lưỡng từ giới chuyên môn.

Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Việt Hoàng, nguyên Giảng viên Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam, cho biết các nghiên cứu từ y học cổ truyền đến hiện đại đều ghi nhận những tác dụng tích cực của xạ đen đối với sức khỏe. Loại cây này chứa đựng các hoạt chất sinh học quý báu như flavonoid, saponin và tanin.

Đặc biệt, hoạt chất flavonoid được xem là "vũ khí" chống oxy hóa mạnh mẽ, đóng vai trò quan trọng trong việc trung hòa các gốc tự do — tác nhân chính gây tổn thương tế bào và dẫn đến các bệnh mạn tính hay ung thư. Nhờ đó, xạ đen thường được khuyến cáo dùng để hỗ trợ bệnh nhân mắc ung thư, mỡ máu cao hoặc các vấn đề về tim mạch.

Không chỉ dừng lại ở khả năng hỗ trợ ức chế tế bào ác tính và làm chậm quá trình lão hóa, xạ đen còn được ví như "khắc tinh" của các bệnh lý về gan. Trong cả Đông y và Tây y, dược liệu này đều được ứng dụng để hỗ trợ điều trị viêm gan, xơ gan và tình trạng men gan cao.

Ngoài ra, với vị đắng chát đặc trưng và tính hàn, nước sắc từ cây xạ đen còn có tác dụng an thần nhẹ, giúp cải thiện giấc ngủ cho người bị suy nhược thần kinh, thiếu máu, đồng thời hỗ trợ tăng cường tuần hoàn máu não, giảm bớt các triệu chứng hoa mắt, chóng mặt.

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, bác sĩ Phạm Việt Hoàng nhấn mạnh rằng người dân cần có cái nhìn đúng đắn về công dụng của loại cây này. Dù được ví như "cây ung thư" nhờ khả năng nâng cao miễn dịch, nhưng xạ đen chỉ đóng vai trò hỗ trợ tăng cường sức khỏe và tuyệt đối không thể thay thế các phương pháp điều trị y khoa chuyên sâu. Việc lạm dụng hoặc sử dụng sai cách có thể dẫn đến những phản ứng ngược không mong muốn cho cơ thể.

Về liều lượng, chuyên gia khuyến cáo người dùng có thể tận dụng tất cả các bộ phận của cây từ thân, cành đến lá ở dạng tươi hoặc khô. Liều dùng lý tưởng dao động từ 10-15g dược liệu khô mỗi ngày và tuyệt đối không vượt quá ngưỡng 70g. Sử dụng quá liều có thể gây ra tình trạng hạ huyết áp, khiến người dùng cảm thấy chóng mặt, xây xẩm mặt mày.

Đặc biệt, bài thuốc này không dành cho tất cả mọi người. Những đối tượng có huyết áp thấp, phụ nữ đang trong thai kỳ hoặc những người đang sử dụng các loại thuốc điều trị bệnh lý khác cần đặc biệt thận trọng. Nhóm đối tượng này nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu sử dụng để tránh tương tác thuốc hoặc các tác dụng phụ nguy hiểm.

Chuyên gia cũng lưu ý thêm, người dân tuyệt đối không được tự ý phối hợp xạ đen với các loại dược liệu khác khi chưa có sự chỉ định rõ ràng.

Tóm lại, cây xạ đen chỉ thực sự phát huy giá trị khi được sử dụng một cách khoa học, đúng đối tượng và đúng liều lượng. Việc coi đây là "thuốc chữa bách bệnh" và tự ý điều chỉnh cách dùng là một quan niệm sai lầm có thể gây hại cho sức khỏe. Để đạt hiệu quả tốt nhất, người tiêu dùng cần tỉnh táo trước các luồng thông tin trên mạng và tuân thủ hướng dẫn của các nhà chuyên môn.

Hải Yến (SHTT)