Đừng bật dậy ngay khi vừa tỉnh giấc: Thói quen nhỏ, rủi ro lớn cho tim mạch

Bác sĩ Nguyễn Hồng Phúc, Khoa Nội tim mạch Lão học, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức (TPHCM), cho biết khi ngủ, cơ thể ở trạng thái nghỉ ngơi, huyết áp và nhịp tim đều thấp hơn ban ngày. Khi chuyển từ tư thế nằm sang ngồi hoặc đứng, hệ mạch máu cần thời gian để thích nghi.

Ở người trẻ, sự điều chỉnh này diễn ra nhanh chóng, nhưng với người lớn tuổi, nhất là những người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp hay xơ vữa động mạch, khả năng thích ứng kém hơn.

Nếu thay đổi tư thế quá đột ngột, máu chưa kịp phân bố đều có thể gây tụt huyết áp tư thế, dẫn đến hoa mắt, chóng mặt, mất thăng bằng, thậm chí té ngã.

Nguy hiểm hơn, sự biến đổi đột ngột áp lực máu còn có thể tạo “cú sốc” cho tim và não, làm tăng nguy cơ đột quỵ hoặc các biến cố tim mạch nghiêm trọng. Trời lạnh càng khiến mạch máu co lại để giữ nhiệt, khiến việc điều chỉnh huyết áp trở nên khó khăn hơn.

Để hạn chế rủi ro, bác sĩ khuyến nghị người cao tuổi nên áp dụng “quy tắc 3 phút” mỗi sáng. Phút đầu tiên, hãy nằm yên, thả lỏng và hít thở nhẹ nhàng để cơ thể dần tỉnh táo. Phút thứ hai, từ từ ngồi dậy, có thể tựa lưng vào thành giường và giữ ấm cơ thể.

Phút cuối cùng, nhẹ nhàng thả chân xuống mép giường, ngồi thêm một lúc trước khi đứng lên khi đã hoàn toàn hết chóng mặt. Chỉ ba phút ngắn ngủi nhưng có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ té ngã và tai biến buổi sáng.

Bên cạnh đó, nên chuẩn bị sẵn áo khoác mỏng cạnh giường để mặc ngay khi thức dậy và uống một ngụm nước ấm giúp hỗ trợ tuần hoàn sau một đêm dài.

Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu đột quỵ, cần nhanh chóng gọi cấp cứu 115 để người bệnh được đưa đến cơ sở có khả năng xử trí kịp thời. Tuyệt đối không tự ý cho bệnh nhân uống thuốc, ăn uống hay tự di chuyển đến bệnh viện.

Một thay đổi nhỏ trong thói quen buổi sáng có thể trở thành “lá chắn” quan trọng bảo vệ sức khỏe tim mạch, đặc biệt trong những ngày thời tiết lạnh giá.