Hiểm họa khôn lường từ bệnh tăng huyết áp ở tuổi 30: Bài học đắt giá từ ba thói quen của người trẻ

Thực tế hoàn toàn ngược lại khi các phòng khám đang ghi nhận ngày càng nhiều bệnh nhân mắc căn bệnh này ở độ tuổi từ 30 đến 40. Lối sống bận rộn cùng những thói quen thiếu lành mạnh đang âm thầm đẩy nhiều người vào vòng nguy hiểm mà chính họ không hề hay biết.

Hồi chuông cảnh tỉnh từ ca bệnh phát hiện tăng huyết áp độ II ở tuổi 35

Bước vào độ tuổi 35 với sự nghiệp kinh doanh bận rộn, anh Minh (trú tại Hà Nội) sở hữu chiều cao 1,72 m và cân nặng 72 kg. Nhìn qua chỉ số khối cơ thể BMI, anh chỉ nằm trong nhóm thừa cân nhẹ. Tuy nhiên, một chỉ số đáng báo động bị bỏ qua chính là vòng eo chạm mốc 100 cm, đưa anh vào nhóm béo bụng với tỷ lệ mỡ nội tạng cao. 

Đi kèm với thể trạng này là thói quen hút thuốc lá liên tục từ năm 16 tuổi với số lượng từ 5 đến 10 điếu mỗi ngày. Áp lực công việc khiến anh thường xuyên thức khuya, ngủ không đủ giấc khi chỉ duy trì trung bình khoảng 6 tiếng một ngày, đồng thời rất ít khi vận động thể chất.

Thời gian gần đây, cơ thể anh Minh bắt đầu phát ra những tín hiệu bất thường như các cơn đau đầu xuất hiện tái diễn liên tục và cảm giác nóng bừng mặt. Tự kiểm tra sức khỏe tại nhà, anh thấy chỉ số huyết áp thường dao động ở mức 145/90 mmHg nên đã quyết định đi thăm khám.

Tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, các bác sĩ đo được chỉ số huyết áp của anh lên tới 161/102 mmHg ở tay phải và 151/97 mmHg ở tay trái. Đối chiếu với ngưỡng khuyến cáo an toàn của người trưởng thành là dưới 120/80 mmHg, BSCKII.BSNT Lê Anh Tuấn thuộc khoa Tim mạch kết luận anh Minh đã bị tăng huyết áp độ II, vượt xa ngưỡng an toàn rất nhiều.

"Bộ ba" phá hủy mạch máu: Hút thuốc lá, thiếu ngủ triền miên và béo bụng

Do bệnh nhân phát bệnh khi tuổi đời còn khá trẻ, bác sĩ đã chỉ định thực hiện thêm một loạt xét nghiệm chuyên sâu nhằm tìm kiếm các nguyên nhân tiềm ẩn cũng như đánh giá mức độ ảnh hưởng của bệnh lên các cơ quan đích. Kết quả siêu âm tim cho thấy chưa xuất hiện tình trạng phì đại thất trái hay tổn thương cơ tim, đây là một tín hiệu may mắn chứng tỏ bệnh được phát hiện ở giai đoạn tương đối sớm.

Phân tích về trường hợp này, bác sĩ Tuấn cho biết tình trạng tăng huyết áp ở phân khúc người trẻ thường là sự cộng hưởng từ nhiều yếu tố nguy cơ liên quan chặt chẽ đến chuyển hóa và lối sống hằng ngày. Thói quen hút thuốc lá lâu năm đã làm tổn thương nghiêm trọng lớp nội mạc của mạch máu và đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch. 

Việc thiếu ngủ kéo dài trực tiếp gây ra rối loạn hoạt động của hệ thần kinh giao cảm cùng các hormone giữ nhiệm vụ điều hòa huyết áp trong cơ thể. Trong khi đó, tình trạng béo bụng là biểu hiện rõ ràng của sự tích tụ mỡ nội tạng, làm gia tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa. Sự kết hợp của các yếu tố này khiến huyết áp tăng dần một cách lặng lẽ qua nhiều năm mà người bệnh không hề nhận ra cho đến khi bùng phát triệu chứng.

Nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời, áp lực máu cao kéo dài sẽ tàn phá hệ thống mạch máu và gây tổn thương nghiêm trọng cho các cơ quan sinh tồn như tim, não, thận. Về lâu dài, người bệnh sẽ phải đối mặt với hàng loạt biến chứng nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng bao gồm phì đại cơ tim, suy tim, xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc suy thận mạn tính.

Quá trình hồi phục ngoạn mục và những lưu ý sống còn khi điều trị

Ngay sau khi nhận chẩn đoán, anh Minh đã được các bác sĩ tư vấn thay đổi toàn diện lối sống bằng cách bỏ hẳn thuốc lá, tăng cường vận động, giảm cân, cải thiện giấc ngủ và kết hợp dùng thuốc hạ huyết áp phù hợp. Kết quả mang lại vô cùng tích cực khi chỉ sau một tuần, huyết áp của anh đã hạ xuống còn 118/70 mmHg và các cơn đau đầu biến mất hoàn toàn. Đến tuần thứ hai, chỉ số này tiếp tục duy trì ở mức ổn định là 120/76 mmHg.

Mặc dù các chỉ số đã trở lại mức lý tưởng, bác sĩ Tuấn vẫn đặc biệt lưu ý người bệnh rằng tăng huyết áp là một căn bệnh mạn tính, đòi hỏi phải duy trì việc điều trị và tái khám định kỳ. Hành vi tự ý ngừng sử dụng thuốc khi thấy huyết áp đã ổn định có thể khiến bệnh tái phát âm thầm và làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng tim mạch đột ngột.

Sự phổ biến đáng báo động của tăng huyết áp ở người trẻ

Lối sống hiện đại với các đặc điểm như hút thuốc lá, thừa cân béo bụng, lười vận động, ăn nhiều muối, thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài chính là những nguyên nhân cốt lõi khiến tỷ lệ người trẻ mắc bệnh tăng huyết áp ngày một tăng cao. Đáng lo ngại hơn, căn bệnh này thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm mà không có triệu chứng rõ rệt. Khi người bệnh bắt đầu cảm thấy đau đầu, nóng bừng mặt, chóng mặt hoặc hồi hộp thì huyết áp thực tế có thể đã tăng cao từ rất lâu trước đó.

Trước thực trạng này, Phân hội Tăng huyết áp thuộc Hội Tim mạch Việt Nam đưa ra khuyến cáo rằng những người được chẩn đoán mắc bệnh trước 40 tuổi cần được thực hiện tầm soát kỹ lưỡng để tìm các nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát. Các nguyên nhân này có thể bao gồm hội chứng ngưng thở khi ngủ, cường aldosterone tiên phát, u tủy thượng thận, hẹp eo động mạch chủ, các bệnh lý về thận hoặc do tình trạng lạm dụng rượu bia.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo tất cả những ai có yếu tố nguy cơ tim mạch nên chủ động đo huyết áp định kỳ, kể cả khi tuổi đời còn trẻ và đang cảm thấy khỏe mạnh. Đặc biệt, những đối tượng có thói quen hút thuốc lá, béo bụng, ngủ ít, thường xuyên ngáy ngủ kéo dài hoặc liên tục chịu áp lực căng thẳng cần phải đi thăm khám sớm để phát hiện bệnh kịp thời, tránh những hệ lụy nguy hiểm trước khi quá muộn.