Người phụ nữ 48 tuổi qua đời vì tiểu đường: Bác sĩ cảnh báo 3 kiểu bữa sáng tưởng "nhẹ bụng" nhưng cực hại

Từ lối sống kỷ luật đến cái kết đầy ám ảnh

Ba năm trước, bà Lâm (48 tuổi, Trung Quốc) được chẩn đoán mắc đái tháo đường type 2. Kể từ đó, bà sống vô cùng cẩn trọng, tin rằng chỉ cần ăn uống thanh đạm và duy trì vận động đều đặn thì bệnh sẽ được kiểm soát.

Bữa sáng của bà gần như cố định: một bát cháo trắng loãng ăn kèm chút dưa muối. Bữa trưa, bà chỉ ăn nửa bát cơm với rất nhiều rau xào ít dầu. Buổi tối, bà gần như loại bỏ tinh bột, chỉ ăn một miếng khoai lang nhỏ hoặc dưa chuột trộn lạnh.

Thế nhưng, điều khiến bà không thể lý giải là đường huyết vẫn dao động liên tục, khi tăng vọt, lúc lại tụt nhanh bất thường, dù chế độ ăn uống được cho là “lành mạnh”.

Sáng thứ Bảy tuần trước, gia đình phát hiện bà Lâm bất tỉnh trong phòng ngủ. Dù được đưa đi cấp cứu ngay lập tức, các bác sĩ xác định bà đã rơi vào tình trạng nhiễm toan ceton do đái tháo đường kèm hôn mê tăng thẩm thấu – một biến chứng cấp tính cực kỳ nguy hiểm. Sau nhiều giờ cấp cứu, bà không qua khỏi vì suy đa cơ quan.

Người thân bàng hoàng đặt câu hỏi: Vì sao một bệnh nhân tiểu đường sống rất kỷ luật lại có thể ra đi đột ngột như vậy? Khi xem xét lại thói quen ăn uống hằng ngày, bác sĩ cho rằng vấn đề có thể xuất phát từ chính những lựa chọn mà bà luôn tin là tốt cho sức khỏe.

Tiểu đường nguy hiểm hơn nhiều người vẫn nghĩ

Nhiều người vẫn xem đái tháo đường là căn bệnh của tuổi già, nhưng trên thực tế, bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, chỉ là phổ biến hơn ở nhóm trung niên và cao tuổi. Khi đường huyết duy trì ở mức cao trong thời gian dài, các cơ quan như tim mạch, thận và hệ thần kinh sẽ bị tổn thương âm thầm.

Theo một nghiên cứu công bố trên tạp chí Diabetes Care, bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở bệnh nhân tiểu đường, chiếm hơn 40% tổng số ca tử vong. Nghiên cứu theo dõi 135.000 người trưởng thành, trong đó 10,5% mắc đái tháo đường và 36,2% ở giai đoạn tiền đái tháo đường. Sau 6 năm, ghi nhận 5.517 trường hợp tử vong, riêng nhóm mắc tiểu đường có 1.428 ca.

Đáng chú ý, tuổi phát hiện bệnh càng sớm thì tuổi thọ kỳ vọng càng giảm. Những người được chẩn đoán tiểu đường trước 40 tuổi có thể giảm trung bình hơn 4 năm tuổi thọ. Một số nhóm như người dưới 65 tuổi, nam giới hoặc sống ở khu vực nông thôn cũng có nguy cơ tử vong do biến chứng tim mạch cao hơn.

Bữa sáng tưởng lành nhưng lại làm rối loạn đường huyết cả ngày

Theo bác sĩ Vương Khải Lượng, Trưởng khoa Nội tiết tại Bệnh viện Tổng hợp Cấp cứu Trung Quốc, bữa sáng là bữa ăn đầu tiên sau 8–12 giờ nhịn đói qua đêm. Thời điểm này, độ nhạy insulin của cơ thể còn thấp, nếu tiêu thụ nhiều tinh bột tinh chế, đường huyết có thể tăng rất nhanh.

Khi đường huyết tăng vọt sau bữa sáng, cơ thể dễ gặp tình trạng hạ đường huyết phản ứng trước bữa trưa, khiến người bệnh nhanh đói và ăn nhiều hơn ở các bữa tiếp theo. Do đó, lựa chọn bữa sáng có vai trò then chốt trong việc kiểm soát đường huyết.

Những món ăn sáng được khuyến cáo nên tránh gồm:

- Cháo trắng nấu nhừ

- Bánh bao chiên làm từ bột mì tinh luyện

- Thức ăn nhanh như hamburger, khoai tây chiên, gà rán

Các món này đều có đặc điểm chung là giàu năng lượng nhưng nghèo dinh dưỡng, khiến đường huyết tăng nhanh và khó kiểm soát ổn định.

Một nghiên cứu đăng trên American Journal of Clinical Nutrition cho thấy bữa sáng ít carbohydrate giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn trong suốt cả ngày. Thậm chí, những người ăn sáng ít tinh bột còn có xu hướng tự điều chỉnh, giảm lượng carbohydrate ở bữa trưa và tối.

Theo đó, bữa sáng phù hợp cho người tiểu đường nên có sự kết hợp giữa protein, chất béo lành mạnh và lượng tinh bột vừa phải, chẳng hạn như sữa không đường, trứng, rau xanh và một phần nhỏ ngô hoặc bí đỏ.

Mắc tiểu đường, 4 thói quen xấu cần loại bỏ sớm

Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, người bệnh cần chú ý đến lối sống hằng ngày:

- Ít vận động làm giảm độ nhạy insulin

- Hút thuốc, uống rượu gây tổn thương mạch máu và khiến đường huyết khó kiểm soát

- Căng thẳng kéo dài làm rối loạn hormone, dẫn đến biến động đường huyết

- Tự ý thay đổi liều thuốc hoặc dùng thuốc không đều làm tăng nguy cơ biến chứng

Đái tháo đường là bệnh mạn tính phổ biến, nhưng không có nghĩa là phải chấp nhận một tương lai u ám. Khi kiểm soát tốt đường huyết, ăn uống hợp lý và duy trì lối sống lành mạnh, người bệnh vẫn có thể sống ổn định như người bình thường.

Điều quan trọng là cần xem xét lại những thói quen tưởng chừng “tốt cho sức khỏe”, bởi đôi khi chính sự chủ quan ấy lại khiến cái giá phải trả trở nên vô cùng đắt đỏ.