Thủ phạm "bơm mỡ" vào gan nhanh hơn cả thịt mỡ: Thức uống vạn người mê nhưng ẩn họa khôn lường

Nhiều người vẫn cho rằng muốn bảo vệ gan chỉ cần tránh rượu bia, hạn chế thịt mỡ và duy trì chế độ ăn uống điều độ. Tuy nhiên, một loại đồ uống rất quen thuộc lại có thể âm thầm khiến lượng đường đưa vào cơ thể tăng cao, đó là nước ngọt có ga.

Fructose tạo áp lực lên gan

Theo bác sĩ phẫu thuật Yang Zhijun (Đài Loan, Trung Quốc), một trong những vấn đề đáng chú ý của nước ngọt nằm ở fructose - loại đường thường xuất hiện trong nước ngọt, siro ngô cao fructose và nhiều loại đồ uống đóng chai.

Khác với glucose có thể được nhiều mô trong cơ thể sử dụng, fructose chủ yếu được đưa về gan để chuyển hóa. Khi một lượng lớn fructose được nạp vào trong thời gian ngắn, gan có thể chuyển phần dư thừa thành chất béo và tích trữ trong các tế bào gan.

Đây là một trong những cơ chế liên quan đến sự hình thành gan nhiễm mỡ không do rượu.

Theo bác sĩ Yang, nhiều nghiên cứu quốc tế trong những năm qua cũng cho thấy việc tiêu thụ đồ uống có đường có liên quan chặt chẽ với tình trạng gia tăng mỡ nội tạng và mỡ gan, không chỉ phụ thuộc vào tổng lượng calo được nạp vào.

Điều này có nghĩa, ngay cả khi một người không ăn quá nhiều, việc thường xuyên sử dụng nước ngọt vẫn có thể làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ trong gan.

Vì sao nước ngọt dễ khiến gan tích mỡ?

Một trong những nguyên nhân là fructose có thể kích hoạt quá trình tạo mỡ tại gan. Khi đó, gan chuyển đường thành triglyceride và lượng chất béo này có thể tích tụ ngay tại cơ quan này.

Bên cạnh đó, đồ uống có đường thường không tạo cảm giác no tương xứng với lượng năng lượng được đưa vào. Một người có thể uống thêm một chai hoặc lon nước ngọt mà không cảm thấy cần giảm lượng thức ăn trong các bữa tiếp theo. Lượng năng lượng dư thừa vì thế dễ âm thầm tăng lên.

Fructose cũng được đề cập đến với khả năng làm giảm độ nhạy insulin và thúc đẩy tình trạng viêm. Khi chất béo tích tụ trong gan, quá trình chuyển hóa của tế bào gan có thể bị rối loạn, từ đó giải phóng các chất liên quan đến phản ứng viêm.

Nếu tình trạng kéo dài, gan nhiễm mỡ có thể tiến triển thành những bệnh lý nghiêm trọng hơn như viêm gan nhiễm mỡ, xơ gan và ung thư gan.

Tập thể dục vẫn cần thiết nhưng không nên xem nhẹ lượng đường từ đồ uống

Theo bác sĩ Yang, nhiều người nghĩ rằng chỉ cần ăn ít hơn và tăng cường vận động là có thể kiểm soát mỡ gan. Tuy nhiên, nếu vẫn duy trì thói quen uống nước ngọt thường xuyên, cơ thể tiếp tục được bổ sung fructose, khiến quá trình tích tụ mỡ có thể tiếp diễn.

Tập luyện mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng không nên được xem là cách bù đắp hoàn toàn cho việc tiêu thụ nhiều đồ uống có đường mỗi ngày, đặc biệt khi tình trạng bệnh lý về gan đã tiến triển.

Đáng chú ý, nước ngọt có ga không phải nguồn đồ uống duy nhất cần lưu ý. Trà sữa, cà phê pha siro, nước tăng lực hay nước ép đóng chai cũng có thể chứa lượng đường đáng kể. Vì vậy, chỉ cắt giảm nước ngọt nhưng vẫn thường xuyên sử dụng các loại đồ uống ngọt khác thì lượng đường đưa vào cơ thể vẫn có thể ở mức cao.

Ưu tiên đồ uống ít đường để giảm áp lực cho gan

Theo nội dung được đề cập trong bài, WHO khuyến cáo lượng đường tự do nên dưới 25g mỗi ngày, tương đương khoảng 6 thìa cà phê. Vì vậy, thay vì uống đồ uống có đường hằng ngày, mọi người có thể giảm tần suất xuống mức thỉnh thoảng sử dụng.

Nước lọc, trà không đường và cà phê đen nguyên chất có thể được ưu tiên thay thế cho các loại đồ uống ngọt.

Bên cạnh việc kiểm soát đồ uống, chế độ ăn uống cân bằng và vận động thường xuyên cũng đóng vai trò quan trọng. Ăn nhiều rau xanh, lựa chọn protein nạc, hạn chế tinh bột tinh chế có thể giúp ổn định đường huyết và giảm áp lực chuyển hóa cho gan.

Việc tránh ăn quá no vào buổi tối và duy trì ít nhất 150 phút vận động mỗi tuần cũng được bài viết đề cập như những thói quen hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin và giảm mỡ nội tạng, trong đó có mỡ gan.

Với những người vốn có thói quen dùng đồ uống ngọt mỗi ngày, thay đổi từ việc giảm tần suất và lượng tiêu thụ có thể là một bước cần thiết để kiểm soát lượng đường đưa vào cơ thể và bảo vệ sức khỏe của gan.

PN (SHTT)