Taxi truyền thống 'tố' Grab, Uber tung chiêu 'cá lớn nuốt cá bé'

Tại Hội thảo Điều kiện kinh doanh vận tải bằng ô tô do Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) và Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam (VATA) phối hợp tổ chức sáng 23.1, một loại ý kiến xung quanh “cuộc chiến taxi” giữa Grab, Uber và taxi truyền thống đã được các chuyên gia, đại diện Hiệp hội vận tải đưa ra.

Theo ông Tạ Long Hỷ, Chủ tịch Hiệp hội taxi TP. HCM, từ khi xuất hiện tại thị trường Việt Nam, Uber và Grab đã núp bóng phần mềm công nghệ, xâm lấn và thao túng thị trường. Đồng thời, tung nhiều chiêu trò theo kiểu “cá lớn nuốt cá bé”.

Ông Hỷ bức xúc: “Với tiềm lực tài chính mạnh, kinh nghiệm và thủ đoạn thương trường dồi dào, hai ông chủ nước ngoài này đã làm rung chuyển thị trường taxi ở Việt Nam, làm đảo lộn mọi kế hoạch – quy hoạch vận tải của các địa phương, thường xuyên lấn át thị trường, tung chiêu cá lớn nuốt cá bé, coi thường pháp luật khi tổ chức triển khai hoạt động từ khi chưa có phép. Lúc có phép thì liên tục thực hiện sai phép, từ đó tạo xung đột về thị trường và quyền lợi trực tiếp với taxi chính thống”.

Ông Tạ Long Hỷ cho rằng, quyết định số 24/QĐ-BGTVT ngày 7.1.2016 về việc thí điểm loại hình vận tải xe hợp đồng điện tử, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn nhiều hạn chế như đề án được triển khai ồ ạt, không phân cấp, phân quyền, không ấn được hoặc khống chế số lượng xe thí điểm dẫn tới việc bùng nổ về số lượng xe tới mức mất kiểm soát.

Ông Hỷ đưa ra thông tin: “Hiện cả nước có trên 50.000 xe được phân cấp phù hiệu xe hợp đồng từ 09 chỗ ngồi trở xuống. Sự phát triển quá nhanh này đã phá vỡ mọi cơ cấu và quy hoạch GTVT của địa phương, là nguyên nhân gây ùn tắc giao thông ở các đô thị. Thậm chí, tới nay vẫn chưa có dấu hiệu dừng cấp phù hiệu. Các địa phương nói quyền này là của Bộ GTVT, Bộ nói quyền này là của địa phương.

Song việc quản lý, kiểm tra, xử lý đối với loại hình vận tải này theo các địa phương thì gần như bất lực vì các xe này đa phần không dán phù hiệu, logo để tránh sự kiểm tra, phát hiện của cơ quan chức năng, có thể đón khách ở nơi cấm taxi. Trong khi đó, các hãng taxi phải đấu thầu mới có quyền đỗ xe chờ đón khách”.

Bổ sung thêm thông tin cho luận điểm ông Hỷ đưa ra, ông Nguyễn Đông Hùng, Chủ tịch Hiệp hội taxi Hà Nội cho rằng, loại hình Uber, Grab vẫn chưa được định danh.

“Hiện nay, Bộ GTVT coi đây là loại hình xe hợp đồng. Quy định này không hợp lý vì Uber, Grab vẫn tính tiền như taxi thông thường. Quan điểm này tạo ra cạnh tranh bất bình đẳng và phân biệt đối xử giữa Uber, Grab với taxi truyền thống.

Ví dụ, trong khi các hãng taxi bị hạn chế về số lượng theo quy hoạch thì Uber, Grab tự do phát triển mạng lưới hệ thống tài xế.

Trong khi đó, nhiều quốc gia trên thế giới đều coi loại hình kinh doanh như Uber, Grab là kinh doanh taxi. Tòa án Công lý châu Âu (ECJ) đã đưa ra phán quyết Uber là công ty vận tải và phải tuân thủ quy định trong ngành vận tải”, ông Hùng nói.

Ông Hùng còn cho biết, dịch vụ GrabShare mặc dù Bộ GTVT không cho phép nhưng Grab vẫn triển khai. Kế hoạch thí điểm chỉ cho phép được thí điểm tại 5 thành phố nhưng Grab đang hoạt động ở rất nhiều địa phương. Ngoài ra, Grab, Uber được tăng giá gấp 2 - 4 lần so với giá cơ bản vào giờ cao điểm mà không chịu sự điều chỉnh của cơ quan quản lý Nhà nước còn các đơn vị taxi tăng giá trên 5% phải được sự đồng ý của Sở GTVT.

Trước những thông tin trên, ông Bùi Danh Liên, Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hà Nội cho rằng, nhiều công ty taxi đổ cho Grab, Uber khiến làm ăn thua lỗ là chưa thỏa đáng, bản thân taxi truyền thống còn nhiều vấn đề nội tại cần thay đổi.

Còn ThS. Phan Đức Hiếu, Phó viện trưởng CIEM cho rằng, phương thức kinh doanh vận tải của Grab, Uber hoàn toàn khác cách mọi người đang nghĩ.

Ông Hiếu nói: “Trong dự thảo Nghị định 86/2014/NĐ-CP có quy định khi kinh doanh vận tải phải có tổ chức, doanh nghiệp kinh doanh, người điều hành phải mua xe thuộc sở hữu của mình, lái xe phải là người lao động, chủ doanh nghiệp phải có trách nhiệm với người lao động.

Song với phương thức kinh doanh mới, người dân có quyền chỉ lựa chọn kinh doanh 1 hoặc một số khâu trong toàn bộ quá trình kinh doanh vận tải. Ví dụ, Uber, Grab chỉ tạo phần mềm điều hành sự kết nối, họ không mua hay sở hữu xe, không phải thuê lao động…

Trong khi đó, quy định kinh doanh của chúng ta yêu cầu doanh nghiệp, tổ chức phải làm từ a tới z, tạo sự bí bách, khó khăn, lạc hậu. Với phương thức kinh doanh mới, giờ chúng ta cần đặt ra câu hỏi là: Phải quản lý ai? Quản lý ở khâu nào?

Chỉ khi chúng ta tư duy được như vậy mới có thể quản lý được”.