Thực hiện Chỉ thị 09 của Thủ tướng Chính phủ, thị trường xăng dầu Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng khi xăng sinh học E10 chính thức được đẩy mạnh phân phối trên diện rộng từ tháng 4/2026. Mục tiêu của lộ trình này là cắt giảm 10% lượng xăng khoáng tiêu thụ và tối ưu hóa việc tiết kiệm năng lượng quốc gia.

Thực hiện Chỉ thị 09 do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 19/3 về việc đẩy mạnh sử dụng xăng E10, Bộ Công Thương đang tích cực rà soát mọi điều kiện để triển khai lộ trình chuyển đổi ngay trong tháng 4/2026. 

Động thái chiến lược này được kỳ vọng sẽ giúp tiết kiệm năng lượng quốc gia và cắt giảm 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng truyền thống. Hưởng ứng chủ trương chung, các doanh nghiệp phân phối đều đã trong tâm thế sẵn sàng.

01-1775005085-thang-42026-cuoc-do-bo-cua-xang-sinh-hoc-e10-va-nhung-nut-that-cho-thao-go
Nhiều doanh nghiệp triển khai bán xăng E10 tại các cửa hàng xăng dầu từ tháng 4/2026. Ảnh: PVN

Đại diện Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) chia sẻ, đơn vị này đã có bước chạy đà hoàn hảo khi đưa xăng E10 vào kinh doanh tại gần 100 trạm xăng từ năm 2025. Phản hồi thực tế cho thấy thị trường đón nhận tích cực và không phát sinh bất kỳ sự cố đáng kể nào. 

Với 13 điểm pha chế đã được cấp phép trên toàn quốc – trong đó có 7 trạm công suất lớn hoạt động liên tục – PVOIL tự tin sẽ đưa xăng E10 lên kệ trên diện rộng ngay từ giữa tháng 4, vượt tiến độ dự kiến ban đầu.

Tương tự, Công ty TNHH MTV Dầu khí TPHCM (Saigon Petro) cam kết phủ sóng xăng E10 trên toàn bộ hệ thống cửa hàng trực thuộc từ đầu tháng 4 và sẵn sàng mở rộng cung ứng cho đối tác vào tháng 5. 

Doanh nghiệp này khẳng định nguồn xăng nền hiện rất dồi dào, trong khi nguồn ethanol được đảm bảo từ sản xuất trong nước kết hợp với các phương án nhập khẩu dự phòng. Cùng nhịp độ, Công ty CP Anh Phát Petro cũng đã hoàn tất các điều kiện cơ bản để đồng loạt kinh doanh xăng E10 từ giữa tháng.

Theo số liệu từ ông Trịnh Quang Khanh, Tổng Thư ký Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA), tổng năng lực pha chế của các hội viên hiện lên tới khoảng 965.000 m3 mỗi tháng. 

Năng lực khổng lồ này là minh chứng rõ nét cho thấy các doanh nghiệp hoàn toàn dư sức đáp ứng nhu cầu tiêu thụ xăng sinh học trên phạm vi toàn quốc.

Dù nguồn cung và hạ tầng đã sẵn sàng, con đường đưa xăng E10 đến tay người tiêu dùng vẫn vấp phải những "nhịp phanh" liên quan đến quy chuẩn kỹ thuật.

Vấn đề nan giải nhất hiện nay nằm ở quy định về hàm lượng oxy. Ông Trịnh Quang Khanh phân tích, trong khi xăng nội địa gần như không chứa oxy thì xăng nhập khẩu lại phổ biến ở mức 1,3% - 1,5%. Nếu cơ quan quản lý giữ nguyên bộ quy chuẩn hiện hành, việc pha chế sẽ gặp rào cản lớn. 

Đáng chú ý, nếu buộc phải dùng xăng nền không chứa oxy để đáp ứng quy định, chi phí đội lên có thể khiến giá xăng E10 tăng thêm từ 600 đến 700 đồng/lít. Do đó, VINPA đề xuất cần linh hoạt điều chỉnh giới hạn hàm lượng oxy lên mức 5% - 5,2% để hài hòa giữa yếu tố kỹ thuật và thị trường.

Đồng tình với quan điểm này, đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết, khi phối trộn 10% ethanol, tổng lượng oxy trong xăng E10 có thể vọt lên ngưỡng 5,1% - 5,2%, vượt xa mức trần 3,7% của quy định hiện hành. 

Nếu không có sự điều chỉnh tương ứng, việc sản xuất xăng E10 – đặc biệt là các dòng xăng chất lượng cao đạt chuẩn khí thải Euro 4, Euro 5 – sẽ lâm vào bế tắc, không thể triển khai đồng bộ. 

Phía Saigon Petro cũng đánh giá mức trần 4% như trong dự thảo vẫn chưa đủ dư địa cho hoạt động pha chế thực tế, đồng thời kiến nghị cơ quan chức năng cần khẩn trương ban hành quy chuẩn mới hợp lý hơn trước khi lộ trình chính thức bắt đầu.

Không chỉ vướng mắc ở tỷ lệ oxy, Tổng Thư ký VINPA còn cảnh báo về rủi ro trong quá trình lưu trữ và vận chuyển. Theo thời gian, xăng E10 có thể bị suy hao và giảm xuống mức E8. Dù đây vẫn là sản phẩm đạt chất lượng tốt, nhưng nếu thiếu các văn bản hướng dẫn xử lý cụ thể, doanh nghiệp rất dễ gặp rủi ro pháp lý khi bị lực lượng chức năng kiểm tra.

Bên cạnh đó, hàng loạt doanh nghiệp cũng kiến nghị cần sớm tháo gỡ các nút thắt về thủ tục hành chính liên quan đến việc cấp phép hệ thống pha chế, phòng thử nghiệm và chứng nhận hợp quy. 

Các nhà phân phối đều chung một nhận định: Chỉ khi những điểm nghẽn này được giải quyết kịp thời, công cuộc chuyển đổi sang xăng E10 mới có thể diễn ra nhanh chóng, trơn tru và đồng bộ trên toàn thị trường.

QT (SHTT)