Vì sao Mỹ dùng song song xăng E10 với xăng khoáng gần 50 năm nhưng Việt Nam chỉ dùng mỗi xăng E10?

Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 chính thức được phân phối rộng rãi trên cả nước để thay thế xăng khoáng truyền thống. Theo các chuyên gia, việc triển khai nhiên liệu sinh học là xu hướng chung trên thế giới, phù hợp với định hướng phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, giảm phát thải và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về bảo vệ môi trường.

Trên thực tế, xăng E10 đã được thí điểm tại một số địa phương gần một năm qua và chưa ghi nhận sự khác biệt đáng kể so với xăng khoáng trong quá trình sử dụng. Lộ trình chuyển đổi cũng được xây dựng theo hướng từng bước, có đánh giá kỹ lưỡng, tránh gây xáo trộn cho thị trường và người tiêu dùng.

Theo ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, hiện có khoảng 65 quốc gia và vùng lãnh thổ sử dụng xăng sinh học, chiếm tới khoảng 97% dân số thế giới.

Ông cho biết tại Mỹ, xăng E10 hiện chiếm khoảng 98% thị phần, trong khi châu Âu cũng sử dụng E10 rất phổ biến. Tại khu vực châu Á, nhiều quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines hay Thái Lan đều đã áp dụng rộng rãi loại nhiên liệu này. Thậm chí, một số nơi còn sử dụng E15 hoặc E20 như tiêu chuẩn phổ biến. Như vậy, tại nhiều quốc gia và khu vực lớn trên thế giới, E10 đã trở thành loại xăng tiêu chuẩn.

Lý giải việc Việt Nam quyết định chuyển đổi hoàn toàn sang xăng E10 thay vì duy trì song song với xăng khoáng, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho biết quá trình triển khai được nghiên cứu kỹ lưỡng trên nhiều phương diện như nguồn cung, hạ tầng phối trộn, lưu chứa, vận chuyển cũng như khả năng tương thích của các loại phương tiện đang lưu hành.

Theo ông Đào Duy Anh, mục tiêu của việc sử dụng xăng sinh học không chỉ là bảo vệ môi trường và giảm phát thải mà còn nhằm tăng khả năng tự chủ nguồn năng lượng và góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

“Khi chúng ta đã khảo sát, đánh giá và có đầy đủ thông tin thì không có lý do gì để chúng ta vẫn tiếp tục giữ lại và lưu thông xăng khoáng. Nếu như chúng ta vẫn sử dụng xăng khoáng thì làm sao có thể nói giảm sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tự chủ được an ninh năng lượng quốc gia. Đó là lý do Bộ Công Thương cũng như Chính phủ quyết tâm đã chuyển đổi thì chuyển đổi một cách triệt để để đạt được những mục tiêu”, đại diện Bộ Công Thương khẳng định.

Ông Đào Duy Anh cho biết lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học của Việt Nam đã được đặt ra từ nhiều năm trước. Năm 2007, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 177 phê duyệt Đề án phát triển nhiên liệu sinh học đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2025. Đến năm 2012, Chính phủ tiếp tục ban hành lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống.

Theo lộ trình này, xăng E5 bắt đầu được phân phối trên toàn quốc từ năm 2015 và từ ngày 1/1/2018, toàn bộ xăng RON92 được thay thế bằng xăng E5 RON92. Tuy nhiên, kế hoạch triển khai E10 từng bị chậm lại do nhiều yếu tố về hạ tầng và thị trường.

Trong bối cảnh nguồn nhiên liệu hóa thạch ngày càng cạn kiệt, cùng với yêu cầu thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào giữa thế kỷ, Chính phủ xác định cần tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ việc sử dụng nhiên liệu sinh học.

Từ cuối năm 2024, Bộ Công Thương đã tiến hành xây dựng lộ trình mới với hàng loạt khảo sát, đánh giá thực tế, đồng thời phối hợp với Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam và Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam để kiểm tra tính tương thích của các phương tiện đang lưu hành tại Việt Nam đối với xăng E10.

“Trên cơ sở tất cả những thông tin đó cùng với thông tin từ các nhà khoa học trên thế giới thông qua các hội thảo quốc tế tại Việt Nam và tại nước ngoài mà chúng tôi tham dự cũng như mời các diễn giả về Việt Nam, chúng tôi đánh giá rằng, nhiên liệu sinh học đạt được mục tiêu như tôi đã nói ở trên, đồng thời khá an toàn với các phương tiện đang lưu thông qua các số liệu từ các nhà sản xuất xuất ô tô, xe máy, từ các hiệp hội”, ông Đào Duy Anh cho biết.

Theo Thông tư 50 của Bộ Công Thương, từ ngày 1/1/2026, toàn bộ xăng khoáng không chì theo quy chuẩn cũ sẽ chính thức dừng lưu thông để chuyển sang nhiên liệu sinh học.

“Với tất cả những thông tin mà chúng tôi khảo sát, đánh giá thấy rằng, đã đến thời điểm chín muồi, phải thực hiện một chủ trương rất đúng và được cụ thể hóa bằng các nghị quyết của Bộ Chính trị, các quyết định của Thủ tướng Chính phủ cũng như quyết tâm của các bộ, ngành; do đó, chúng ta phải triển khai một cách quyết liệt để đạt được tất cả những mục tiêu mà tôi đã nêu”, đại diện Bộ Công Thương nhấn mạnh.