Xăng E10 có khiến xe nóng máy, hao xăng hơn? Chuyên gia nói thẳng về lo ngại đang gây tranh cãi

Từ những băn khoăn cho rằng xăng E10 có thể khiến phương tiện nóng máy hoặc tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn, giới chuyên gia nhận định đây chủ yếu là cảm nhận chủ quan, chưa có cơ sở khoa học đủ rõ để kết luận.

Liên quan đến lộ trình đưa xăng E10 vào sử dụng từ ngày 1.6.2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định, việc triển khai xăng sinh học không phải là biện pháp áp đặt hay nhằm thu hẹp quyền lựa chọn của người tiêu dùng. Theo ông, chủ trương này xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, giảm tác động tới môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam trong cắt giảm phát thải khí nhà kính.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết xăng sinh học E10 đã trải qua quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá, cho thấy phù hợp với phần lớn phương tiện đang lưu thông hiện nay. Việc sử dụng loại nhiên liệu này không chỉ góp phần hạn chế phát thải, mà còn giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Đồng thời, xăng E10 cũng tạo thêm đầu ra cho nguyên liệu sinh học trong nước, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp và tăng khả năng tự chủ về năng lượng.

Theo Thứ trưởng Tân, lộ trình chuyển đổi được thiết kế theo hướng thận trọng, từng bước và có đánh giá tác động, không triển khai một cách đột ngột. Trong quá trình thực hiện, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và doanh nghiệp để bảo đảm nguồn cung, kiểm soát chất lượng nhiên liệu, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và cung cấp thông tin minh bạch nhằm tạo sự yên tâm cho người dân.

Về một số ý kiến lan truyền trên mạng xã hội cho rằng dùng xăng E10 khiến động cơ nóng hơn, ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho rằng nhận định này phần nhiều dựa trên cảm giác cá nhân, chưa có căn cứ khoa học rõ ràng.

Theo ông Tuấn, trong điều kiện vận hành thông thường, người điều khiển xe máy hoặc ô tô rất khó tự nhận biết chính xác sự thay đổi về nhiệt độ động cơ. Vì vậy, việc cho rằng xe nóng hơn khi dùng xăng E10 gần như không đủ cơ sở để khẳng định về mặt khoa học.

Đối với lo ngại xăng E10 khiến xe tốn nhiên liệu hơn, ông Tuấn cho biết xét trên lý thuyết, khả năng này có thể xảy ra. Nguyên nhân là năng lượng nhiệt của xăng E10 thấp hơn xăng khoáng khoảng 3%. Tuy nhiên, mức chênh lệch này không lớn và trong quá trình sử dụng thực tế, người dùng rất khó cảm nhận rõ mức tiêu hao tăng thêm khoảng 3%.

Ở chiều ngược lại, xăng E10 có chỉ số octane cao hơn xăng khoáng RON95, qua đó hỗ trợ động cơ hoạt động ổn định hơn. Khi động cơ vận hành ổn định, hiệu suất cũng có thể được tối ưu, góp phần tiết kiệm nhiên liệu. Do đó, theo ông Tuấn, rất khó kết luận rằng mức tiêu thụ nhiên liệu thực tế sẽ tăng đáng kể khi chuyển sang dùng xăng E10.

Ông Đỗ Văn Tuấn nhấn mạnh, nếu xét về lý thuyết, xăng E10 có thể làm mức tiêu hao nhiên liệu tăng khoảng 3%, nhưng trong điều kiện sử dụng thực tế, sự khác biệt này gần như không dễ nhận ra.

Ông Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương - cho biết trong quá trình xây dựng lộ trình nhiên liệu sinh học, Bộ Công Thương đã khảo sát và đánh giá khả năng tác động của xăng sinh học E5, E10 tới hiệu suất vận hành cũng như độ bền của động cơ.

Theo kết quả đánh giá của các nhà khoa học thuộc Trường Đại học Bách khoa Hà Nội và Trường Đại học Giao thông Vận tải, xăng E5 và E10 gần như không gây ảnh hưởng tiêu cực đáng kể tới hiệu suất hoạt động cũng như tuổi thọ các chi tiết máy của động cơ xăng.

Thực tế, Việt Nam đã đưa xăng E5 vào sử dụng trên toàn quốc từ năm 2018, trong khi xăng E10 được triển khai thí điểm từ tháng 8.2025. Tuy nhiên, đến nay, các doanh nghiệp phân phối cũng như Bộ Công Thương chưa ghi nhận phản ánh nào về việc xăng E5 hoặc E10 gây tác động xấu tới hiệu suất vận hành hay tuổi thọ động cơ.

Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cũng cho thấy nhiên liệu sinh học đã được sử dụng từ khá sớm. Mỹ và Brazil đã dùng xăng E10 từ những năm 1980. Tại Đông Nam Á, Thái Lan và Philippines hiện đã sử dụng xăng có tỷ lệ ethanol cao hơn như E15, thậm chí đang nâng lên E20, nhưng chưa ghi nhận tác động tiêu cực đáng kể đối với động cơ phương tiện.