Ngày mai mở "đại án" kẹo Kera, sữa Hiup: 100 cựu lãnh đạo, nhân viên doanh nghiệp hầu tòa

Ngày 16/1, TAND TP.HCM dự kiến mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án hình sự đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến hoạt động kiểm nghiệm, tư vấn và sản xuất dược phẩm, thực phẩm, trong đó có các sản phẩm kẹo Kera và sữa Hiup. 

Vụ án gây chú ý với số lượng bị cáo lên tới 100 người, bao gồm nhiều lãnh đạo chủ chốt tại các doanh nghiệp trong lĩnh vực khoa học công nghệ, thực phẩm và dược phẩm.

Theo hồ sơ truy tố, bị cáo đứng đầu vụ án là ông Đoàn Hữu Lượng (53 tuổi), Chủ tịch Hội đồng thành viên, nguyên Giám đốc và người đại diện pháp luật của Công ty TNHH Khoa học TSL. Cùng hầu tòa còn có bà Hồ Thị Thanh Phương, nguyên Giám đốc điều hành Công ty TSL, đồng thời là Giám đốc Công ty CP Khoa học Công nghệ Avatek.

Ngoài hai bị cáo chủ chốt, nhóm lãnh đạo Công ty TSL còn bao gồm ông Nguyễn Hữu Truyền (nguyên Phó giám đốc phụ trách kỹ thuật), ông Huỳnh Tấn Cường (Giám đốc điều hành đương nhiệm) cùng nhiều trưởng bộ phận, kỹ thuật viên và nhân viên. Phần lớn các bị cáo đã bị tạm giam từ tháng 5/2025 để phục vụ điều tra.

Cơ quan tố tụng xác định, Công ty TSL là đơn vị được phép thực hiện thử nghiệm và cấp kết quả phân tích các chỉ tiêu vi sinh, kim loại nặng, độc tố, thành phần dinh dưỡng đối với thực phẩm, nông sản, thủy sản, nước sinh hoạt và nước uống. Trong khi đó, Công ty Avatek hoạt động trong lĩnh vực kiểm nghiệm, kiểm định, hiệu chuẩn và xây dựng hệ thống quản lý chất lượng, phục vụ công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.

Đáng chú ý, Avatek là đơn vị từng thực hiện kiểm nghiệm đối với kẹo Kera – sản phẩm liên quan vụ án của Quang Linh Vlog và hoa hậu Thùy Tiên, cũng như sữa Hiup trong vụ án sản xuất hàng giả là thực phẩm.

Kết quả điều tra cho thấy, trong giai đoạn từ năm 2023 đến 2025, bà Hồ Thị Thanh Phương đã chỉ đạo nhân viên Công ty Avatek phát hành hơn 102.000 phiếu kết quả thử nghiệm không đúng thực tế cho trên 11.500 tổ chức, cá nhân, qua đó thu lợi bất chính gần 84 tỷ đồng. Tương tự, Công ty TSL cũng bị cáo buộc phát hành hơn 118.000 phiếu thử nghiệm giả cho gần 13.000 khách hàng, thu về số tiền vượt 117 tỷ đồng.

Bên cạnh hành vi làm giả tài liệu, kết quả điều tra còn xác định một số lãnh đạo chủ chốt của TSL và Avatek, gồm Hồ Thị Thanh Phương, Đoàn Hữu Lượng và Nguyễn Hà Linh, có liên quan đến hành vi đưa hối lộ. Trong vụ án này, bị can Nguyễn Nam Khánh – cựu Thư ký Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (cũ), từng công tác tại Văn phòng Chính phủ – bị cáo buộc lợi dụng ảnh hưởng cá nhân đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi.

Theo hồ sơ, dù được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp chứng nhận đủ điều kiện phòng thí nghiệm từ năm 2020, Công ty TSL vẫn chưa được chỉ định chính thức là cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Nhận thấy việc xin cấp phép gặp nhiều khó khăn, bà Phương đã tìm cách nhờ sự hỗ trợ từ bên ngoài.

Tháng 6/2020, bà Phương làm quen với ông Nguyễn Nam Khánh và tin rằng người này có khả năng hỗ trợ doanh nghiệp trong việc xin chỉ định kiểm nghiệm, cũng như xử lý các vấn đề liên quan đến thuế, thanh tra. Sau khi được ông Đoàn Hữu Lượng đồng thuận, hai bên đã thỏa thuận việc chi tiền để ông Khánh “quan hệ, đối ngoại” với các cơ quan chức năng.

Từ năm 2021, Công ty TSL thống nhất chuyển cho ông Khánh khoản tiền cố định từ 50 đến 100 triệu đồng mỗi tháng để phục vụ việc tiếp khách. Riêng những đợt nộp hồ sơ xin cấp phép, số tiền chi thêm dao động từ 50 đến 500 triệu đồng mỗi lần.

Đến tháng 3/2023, khi bà Phương rời Công ty TSL để thành lập Công ty Avatek, bị cáo tiếp tục thỏa thuận để vợ ông Khánh là Nguyễn Hà Linh đứng tên sở hữu 9% cổ phần Avatek, nhằm duy trì sự hỗ trợ trong quá trình xin cấp phép hoạt động 

Cơ quan điều tra xác định, trong giai đoạn từ tháng 7/2020 đến tháng 3/2023, bà Phương đã chuyển cho ông Khánh gần 4 tỷ đồng để phục vụ việc tiếp khách và chi cho các cán bộ liên quan đến việc giải quyết hồ sơ. Ngoài ra, ông Khánh còn nhận thêm hơn 2 tỷ đồng dưới nhiều hình thức khác nhau.

Một phần số tiền này được ông Khánh sử dụng để tác động đến một số cán bộ tại các bộ, ngành. Tuy nhiên, kết quả điều tra cho thấy các cán bộ nhận tiền chỉ coi đó là quà biếu dịp lễ, Tết, không có thỏa thuận hay cam kết trái quy định, không vi phạm quy trình cấp phép và đã tự nguyện nộp lại toàn bộ số tiền đã nhận.

Phiên tòa dự kiến kéo dài nhiều ngày do số lượng bị cáo lớn, tính chất vụ án phức tạp và liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước.