Viện Kiểm sát Nhân dân TP Hà Nội vừa ban hành cáo trạng truy tố 7 bị can về tội "Vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới" xảy ra tại Công ty TNHH thương mại thiết bị điện tử Việt Linh (Công ty Việt Linh) và Công ty TNHH đầu tư thương mại Phong Lâm (Công ty Phong Lâm).

Đáng chú ý trong vụ án là sự phân hóa trách nhiệm hình sự giữa các mắt xích: trong khi có người đứng tên giám đốc và trực tiếp rút hàng chục tỷ đồng nhưng thoát tội hình sự, thì một nữ kế toán chỉ ký nhờ tài liệu, không hưởng lợi và không nắm rõ nội dung văn bản lại bị truy tố với vai trò giúp sức đắc lực cho đường dây chuyển tiền nghìn tỷ.

Xét xử vụ án dùng hợp đồng khống, vận chuyển trái phép ra nước ngoài hơn 3.900 tỷ đồng - VnEconomy
Ảnh minh hoạ.

Mạng lưới chuyển trái phép hơn 50 triệu USD qua hai pháp nhân bình phong

Theo hồ sơ truy tố, Nguyễn Mạnh Linh (39 tuổi) là người đứng tên Giám đốc Công ty Việt Linh và từng có thời gian đứng tên Giám đốc Công ty Phong Lâm. Thông qua việc vận hành hai pháp nhân này, nhóm bị can đã cấu kết vận chuyển trái phép một khối lượng ngoại tệ khổng lồ qua biên giới. Tổng giá trị dòng tiền bị tuồn trái phép ra nước ngoài lên tới hơn 40,2 triệu USD (tương đương 923,8 tỷ đồng), đồng thời tiếp nhận hơn 11,7 triệu USD (khoảng 269,4 tỷ đồng) từ nước ngoài chuyển ngược về Việt Nam.

Trong đường dây này, bị can Meng Jun (35 tuổi, quốc tịch Trung Quốc) giữ vai trò kế toán trưởng Công ty Phong Lâm, được Nguyễn Mạnh Linh bố trí thực hiện các giao dịch nhận tiền, rút tiền và ký hồ sơ chuyển ngoại tệ ra nước ngoài. Chỉ trong vỏn vẹn một tháng (từ ngày 13/5 đến 13/6/2022), các tài khoản cá nhân của Meng Jun đã tiếp nhận hơn 67,3 tỷ đồng. Meng Jun sau đó rút số tiền này đem nộp vào tài khoản của Công ty Phong Lâm để hợp thức hóa các giao dịch, trực tiếp ký 11 hợp đồng chuyển tiền nhằm giúp sức vận chuyển trái phép hơn 110,2 tỷ đồng ra nước ngoài và nhận hơn 16,2 tỷ đồng về nước. Cáo trạng xác định Meng Jun dù không được hưởng lợi khi giúp sức cho Zheng Yan Fei và Nguyễn Mạnh Linh, nhưng vẫn bị truy tố về tội Vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới.

Trường hợp gây chú ý tiếp theo trong cáo trạng là Lê Thanh Phương (39 tuổi). Phương quen biết Nguyễn Mạnh Linh nhờ cùng tham gia học tập và sinh hoạt trong một hội nhóm của những người biết tiếng Trung Quốc. Đến tháng 7/2021, Phương nhận lời giúp Linh đứng tên trên danh nghĩa là kế toán của Công ty Việt Linh để hỗ trợ việc ký các hồ sơ, chứng từ khi doanh nghiệp cần.

Từ năm 2021 đến 2022, thông qua Ngân hàng PVcomBank, Phương đã đặt bút ký tổng cộng 120 lệnh chuyển tiền quốc tế với tổng giá trị quy đổi lên tới hơn 30,4 triệu USD (tương đương hơn 697 tỷ đồng). Kết quả điều tra xác định rõ, khi thực hiện việc ký kết, Phương hoàn toàn không nắm được nội dung bên trong các tài liệu là gì và bản thân cũng không được hưởng bất kỳ lợi ích vật chất nào. Tuy nhiên, hành vi ký các chứng từ chuyển tiền của bị can đã tạo điều kiện trực tiếp giúp Nguyễn Mạnh Linh thực hiện trót lọt hành vi chuyển tiền phi pháp. Do đó, Viện Kiểm sát Nhân dân TP Hà Nội đã quyết định truy tố Lê Thanh Phương về tội Vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới với vai trò đồng phạm giúp sức.

Giám đốc đứng tên rút hơn 22,5 tỷ đồng và nhân viên khai thuế thoát tội hình sự

Trái ngược với hoàn cảnh của nữ kế toán, một số cá nhân khác dù trực tiếp tham gia vào các giao dịch dòng tiền lớn tại hai doanh nghiệp lại được cơ quan tố tụng xác định không đủ căn cứ để xử lý hình sự.

Điển hình là Lê Thị Hảo, vợ của bị can Meng Jun. Hảo được nhờ đứng tên Giám đốc Công ty Phong Lâm tại thời điểm doanh nghiệp chưa phát sinh hoạt động chuyển nhận tiền qua biên giới. Mặc dù vậy, Hảo từng hai lần trực tiếp thực hiện các giao dịch lớn tại Ngân hàng PVcomBank: vào ngày 7/7/2022, Hảo rút hơn 6,1 tỷ đồng từ tài khoản công ty rồi giao cho chồng; đến ngày 13/7/2022, Hảo tiếp tục đại diện công ty làm thủ tục tất toán hợp đồng tiền gửi để rút hơn 16,4 tỷ đồng và tiếp tục đưa cho Meng Jun. Tổng số tiền Hảo trực tiếp rút ra là hơn 22,5 tỷ đồng. Khi đứng tên giám đốc, Hảo có ký một số tài liệu nộp và rút tiền theo yêu cầu của chồng, nhưng bản thân không biết nội dung, không hiểu mục đích cũng như không nắm được hoạt động kinh doanh của công ty. Nhận định Hảo không tham gia vào quy trình vận chuyển tiền tệ trái phép, cơ quan điều tra không xử lý hình sự đối với cá nhân này mà chuyển hồ sơ sang Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính Hà Nội để xem xét xử lý vi phạm về hoạt động đăng ký doanh nghiệp.

Tương tự, trường hợp của Lê Thị Hương – người được Nguyễn Mạnh Linh thuê phụ trách công tác kê khai thuế cho hai công ty với mức thù lao 4 triệu đồng/tháng và đã nhận tổng cộng 124,95 triệu đồng – cũng không bị xem xét trách nhiệm hình sự do người này chỉ làm công việc chuyên môn đơn thuần, không dính líu đến các giao dịch chuyển tiền xuyên biên giới.

PV (SHTT)