Mục tiêu mới của các trại lừa đảo ở Campuchia

Giữa tháng 9, thi thể một sinh viên đại học Hàn Quốc được tìm thấy trong một khu phức hợp kín ở ngoại ô Phnom Penh. Chàng trai mới ngoài 20 tuổi, rời Seoul đến Campuchia với hy vọng tìm việc sau hội chợ tuyển dụng.

Thay vì cơ hội, anh bị lừa, giam giữ, tra tấn đến chết - một trong hàng trăm nạn nhân người Hàn bị cuốn vào mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia đang trỗi dậy ở Campuchia.

Đằng sau lời hứa “việc nhẹ lương cao”

Theo dữ liệu của nghị sĩ Park Chan Dae, số vụ lừa đảo việc làm và giam giữ bất hợp pháp người Hàn ở Campuchia tăng vọt từ 1 vụ năm 2022 lên 220 vụ năm 2024, và chỉ đến tháng 8 năm nay, đã có 330 vụ được ghi nhận.

Một vụ việc gây rúng động dư luận gần đây liên quan đến một sinh viên đại học, được xác định là A, bị lừa sang Campuchia dự “hội chợ việc làm” và sau đó bị phát hiện đã chết trong một khu phức hợp tội phạm, được dân địa phương gọi là “Wench”.

“Chúng đánh anh A đến mức không thể thở được, rồi anh ấy chết trên đường tới bệnh viện. Còn tôi bị chích điện, dội nước cho tỉnh lại, rồi bắt tiếp tục gọi điện lừa người khác”, một nạn nhân được giải cứu kể lại với Korea Times .

Đầu tháng này, hai nạn nhân khác - được xác định là C và D - được cảnh sát Campuchia giải cứu khỏi một khách sạn ở Sihanoukville, sau 160 ngày bị giam cầm bởi một đường dây tội phạm địa phương.

Cả hai từng được hứa hẹn công việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin với mức lương từ 8-15 triệu won/tháng (khoảng 5.800- 10.900 USD ), nhưng khi đến nơi, họ bị ép tham gia vào các hoạt động lừa đảo qua điện thoại.

Khi từ chối, họ bị đánh bằng ống sắt, tra tấn bằng điện, và bị dội nước lạnh mỗi khi ngất đi. Một trong hai người đã cố gửi tin cầu cứu qua Telegram, nhưng nhóm tội phạm phát hiện và trốn tránh cảnh sát địa phương. Trước khi được giải cứu, họ bị đe dọa “sẽ bị chôn sống hoặc thiêu chết”.

“Mỗi tuần, chúng tôi nhận được từ 5 đến 10 cuộc gọi cầu cứu”, ông Chung Myung Kyu, Chủ tịch Hiệp hội người Hàn tại Campuchia, nói qua điện thoại với đài CBS Radio hôm 13/10.

Ông cho biết phần lớn nạn nhân là người bị giam lỏng, hành hung hoặc ép tham gia các hoạt động phạm pháp. “Họ trốn thoát trong tình trạng không có hộ chiếu, không tài sản, chỉ còn cách bắt taxi đến thẳng đại sứ quán hoặc văn phòng của chúng tôi”, ông kể.

Hiệp hội này hiện phối hợp chặt chẽ với Đại sứ quán Hàn Quốc tại Phnom Penh để hỗ trợ hồi hương nạn nhân, song công việc ngày càng nguy hiểm và tốn kém.

“Đã có trường hợp các băng nhóm truy đuổi nạn nhân đến tận sân bay để bắt lại. Chúng tôi cố gắng giúp đến cùng, nhưng số vụ việc giờ đã quá nhiều”, ông Chung nói.

Nguồn gốc của cuộc khủng hoảng, theo giới chuyên gia, nằm ở việc các nhóm tội phạm lợi dụng mong muốn tìm việc lương cao ở nước ngoài của thanh niên Hàn Quốc.

Họ dụ dỗ bằng lời mời làm việc hấp dẫn, sau đó giam giữ nạn nhân, ép tham gia vào hoạt động lừa đảo trực tuyến, hoặc trong trường hợp tồi tệ nhất là bị cướp đi mạng sống.

Tội phạm di chuyển, nỗi sợ ở lại

Giới chuyên gia cho rằng việc Campuchia trở thành “đại bản doanh mới” của tội phạm mạng không phải ngẫu nhiên. Sau khi Hàn Quốc và nhiều nước siết chặt lệnh cấm đi lại đến “Tam giác vàng” - vùng biên giữa Lào , Myanmar và Thái Lan , các băng nhóm chuyển sang Campuchia, đặc biệt là Phnom Penh, Sihanoukville, Kampot và núi Bokor.

Tại đây, chúng xây dựng mạng lưới phân tán, khó truy dấu, hoạt động dưới lớp vỏ công ty công nghệ hoặc sòng bạc trực tuyến. Các đường dây này nhắm vào người Hàn, Trung Quốc , Nhật Bản - những nhóm có nền tảng công nghệ mạnh và dễ tin vào cơ hội việc làm “quốc tế”.

“Chúng thay đổi địa điểm nhanh đến mức khi cảnh sát lần ra dấu vết, nơi đó đã bị bỏ trống. Thậm chí có nghi ngờ cảnh sát địa phương tiếp tay cho tội phạm”, một quan chức ngoại giao Hàn tại Phnom Penh cho biết.

Trong nhiều trường hợp, ngay cả khi nạn nhân được giải cứu, họ vẫn không thể hoàn toàn thoát ra. Một số quay lại Campuchia chỉ vài tháng sau, lần này là để trở thành tay sai chiêu mộ nạn nhân mới.

“Một số người bị dụ rằng nếu đưa thêm người sang, họ sẽ được tha. Có người nhận tiền để tuyển nạn nhân mới. Có kẻ thậm chí trở thành ‘quản lý trung gian’ trong các băng nhóm”, ông Chung cho biết thêm.

Khủng hoảng niềm tin

Những vụ án này không chỉ gây hoang mang trong cộng đồng người Hàn sinh sống tại Campuchia mà còn khiến niềm tin của người Hàn về đất nước Campuchia bị lung lay rõ rệt.

“Các nhà hàng và doanh nghiệp du lịch mất đơn đặt chỗ, nhiều người ngừng liên lạc với đối tác Hàn Quốc. Mọi người đang nói với nhau rằng: hãy cúi đầu xuống, đừng gây chú ý”, ông Chung cho biết.

Theo các chủ doanh nghiệp địa phương, kể từ khi thông tin về các vụ bạo lực và lừa đảo lan truyền mạnh trên mạng xã hội, hợp đồng bị hủy hàng loạt, lượng khách Hàn Quốc cũng giảm đáng kể.

Với Park, 48 tuổi, nhân viên ngân hàng ở Seoul, mối lo giờ không còn là chuyện xa xôi. Đầu năm nay, ông từng sang Campuchia trong một dự án hợp tác giữa hai ngân hàng, và dự kiến quay lại vào cuối năm nay hoặc đầu năm tới. Kế hoạch thậm chí còn tính tới việc cử nhân viên sang Campuchia làm việc 6 tháng để giám sát việc mở rộng dự án.

“Nhưng giờ thì tôi và gia đình đều cảm thấy bất an. Và tôi đã nghĩ tới việc xin chuyển bộ phận nếu buộc phải công tác dài hạn ở đó”, ông nói.

Các hãng lữ hành lớn của Hàn Quốc cho biết hiện mới ghi nhận một số ít khách hủy tour đến Campuchia, song họ đang tăng cường phối hợp an ninh theo thời gian thực và đưa yếu tố “an toàn du khách” trở thành trọng tâm trong chiến lược quảng bá thương hiệu.

Tuy nhiên, trong một tuyên bố chính thức, Hiệp hội Người Hàn tại Campuchia cảnh báo rằng những bản tin giật gân và việc Bộ Ngoại giao Hàn Quốc nâng mức cảnh báo du lịch là một sự phóng đại.

“Các vụ việc bắt cóc hay tuyển dụng trái phép chỉ xảy ra ở một số khu vực biên giới. Việc mô tả Campuchia như một vùng hỗn loạn xã hội là sự phóng đại”, tuyên bố nêu rõ.

Theo ông Chung, đến nay đã có hơn 300 người được hồi hương, trong khi danh tính của khoảng 400 nạn nhân khác đã được xác nhận. Phía Hàn Quốc cũng đồng thời đề nghị thành lập "Phòng Hàn Quốc" tại Campuchia, tương tự mô hình đã triển khai ở Philippines và Thái Lan, để hỗ trợ công dân và điều tra các vụ án liên quan.

Dẫu vậy, giữa những cuộc họp song phương và bản thỏa thuận đang soạn thảo, nỗi sợ vẫn len lỏi trong từng góc phố Phnom Penh, nơi hàng nghìn người Hàn sinh sống.

Với nhiều gia đình, Campuchia giờ không còn là điểm đến du lịch hay đầu tư, mà là nơi chôn vùi ước mơ và mất mát.

“Chúng tôi chỉ mong một điều không ai phải chết như cậu sinh viên ấy nữa”, ông Chung nói qua điện thoại, giọng nghẹn ngào

Phía bên kia đường dây, những cuộc gọi cầu cứu vẫn đến đều đặn, mỗi tuần. Và đâu đó giữa đêm tối Campuchia, có thể vẫn còn ai đó đang tìm cách trốn khỏi “vùng đất của lời hứa” - nơi ánh sáng của niềm tin đã bị những cú lừa mạng nhấn chìm.