VAR sai khi hủy bàn thắng của Ai Cập, nhưng cũng đừng đổ oan cho Argentina

Argentina giành quyền vào tứ kết sau màn lội ngược dòng trước Ai Cập, nhưng diễn biến đáng chú ý nhất của trận đấu lại đến từ quyết định của tổ trọng tài ở phút 58. Khi đó, Lisandro Martinez để mất bóng trong pha tranh chấp với hai cầu thủ Ai Cập và chỉ 17 giây sau, Mostafa Ziko đưa bóng vào lưới trống.

Ban đầu, trọng tài Francois Letexier công nhận bàn thắng. Tuy nhiên, tổ VAR lập tức kiểm tra lại toàn bộ tình huống để xác định điểm bắt đầu của pha tấn công. Sau khi xem lại băng hình, tổ trọng tài xác định thời điểm Martinez mất bóng là mốc khởi đầu và phát hiện một pha giẫm chân nhẹ giữa cầu thủ Ai Cập với hậu vệ Argentina. Từ đó, bàn thắng bị hủy bỏ.

Quyết định này lập tức tạo ra làn sóng phản ứng mạnh mẽ trên khán đài cũng như trong dư luận. Liên đoàn Bóng đá Ai Cập sau đó cũng lên tiếng bày tỏ quan điểm rằng họ không thể chấp nhận và giữ im lặng trước quyết định gây tranh cãi của trọng tài.

Điều khiến nhiều người đặt dấu hỏi không nằm ở quy trình vận hành của VAR, bởi việc xác định thời điểm bắt đầu một pha tấn công là bước làm theo đúng quy định. Vấn đề nằm ở chính bản chất của lỗi được phát hiện.

Qua những góc quay chậm, cầu thủ Ai Cập chỉ chạy song song với Martinez và hai bên có một pha chạm chân rất nhẹ trong quá trình tranh chấp. Đây là dạng va chạm vốn xuất hiện thường xuyên trong các trận đấu và từ lâu không được xem là hành vi phạm lỗi. Tuy nhiên, với khả năng tua chậm và phóng đại từng khoảnh khắc của công nghệ, những tình huống vốn rất bình thường lại trở thành căn cứ để thay đổi kết quả của cả một pha bóng.

Điều đó làm dấy lên nghịch lý của VAR. Công nghệ này được đưa vào nhằm sửa chữa những sai sót rõ ràng của trọng tài, nhưng khi mọi chi tiết đều bị soi xét ở mức tối đa, tiêu chuẩn đánh giá cũng dần thay đổi. Những va chạm rất nhỏ, vốn không ảnh hưởng trực tiếp đến diễn biến trận đấu, lại có thể trở thành lý do để hủy bỏ một bàn thắng.

Theo quan điểm được nêu trong bài viết, vấn đề không xuất phát từ việc tổ VAR làm sai quy trình, mà nằm ở việc ngưỡng xác định "lỗi rõ ràng và hiển nhiên" đang dần bị nới rộng. Khi chỉ cần những góc quay tốc độ cao cũng đủ tạo ra một lỗi kỹ thuật, VAR không còn đơn thuần là công cụ hỗ trợ trọng tài mà có nguy cơ trở thành nguyên nhân phát sinh thêm nhiều tranh cãi.

Sau trận đấu, trên mạng xã hội xuất hiện không ít ý kiến cho rằng quyết định này nhằm tạo lợi thế cho Argentina trên hành trình tiến sâu tại World Cup. Tuy nhiên, bài viết cho rằng việc quy kết giải đấu bị sắp đặt là cách nhìn thiếu cơ sở.

Thực tế, từ đầu giải đã xuất hiện nhiều tình huống gây tranh cãi mà những đội bóng bị đánh giá thấp hơn cũng là bên hưởng lợi. Điều đó cho thấy các quyết định gây tranh luận không chỉ xuất hiện theo một chiều hay hướng đến một đội tuyển cụ thể.

Việc chỉ trích một quyết định trọng tài là điều hoàn toàn bình thường trong bóng đá, đặc biệt khi người hâm mộ cảm thấy đội bóng của mình chịu thiệt thòi. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa việc phản biện một tình huống cụ thể với việc cho rằng cả giải đấu đã bị dàn xếp.

Suy cho cùng, VAR vẫn chỉ là một công cụ hỗ trợ. Giá trị của nó phụ thuộc vào cách con người sử dụng và áp dụng các tiêu chuẩn một cách hợp lý. Khi việc phân tích từng khung hình được đẩy đi quá xa, công nghệ có thể vô tình làm lu mờ tinh thần công bằng vốn là mục tiêu mà bóng đá hướng tới.