Hà Nội dự kiến chưa cấm xe máy xăng tại vùng lõi Hoàn Kiếm

Nội dung điều chỉnh cốt lõi này nằm trong tờ trình bổ sung vừa được UBND TP Hà Nội gửi HĐND thành phố nhằm đề nghị thông qua Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1. Trước đó, tại kỳ họp diễn ra vào ngày 11/5, HĐND thành phố đã chưa xem xét thông qua đề án do hồ sơ và nguồn thông tin chưa bảo đảm đầy đủ các điều kiện để trình duyệt. Ở tờ trình mới nhất này, thay vì áp dụng lệnh cấm ngay lập tức, Hà Nội lựa chọn phương án quản lý thông minh hơn, kết hợp các biện pháp hạn chế theo khung giờ đối với nhiều loại phương tiện dựa trên một lộ trình gồm 3 giai đoạn rõ rệt.

Giai đoạn 1: Thí điểm vùng phát thải thấp tại quận Hoàn Kiếm

Theo kế hoạch dự kiến, giai đoạn đầu tiên sẽ chính thức được triển khai ngay từ ngày 1/7 đến hết ngày 31/12. Trong giai đoạn này, Hà Nội sẽ khoanh vùng thí điểm tại phường Hoàn Kiếm với việc phân chia thành hai khu vực quản lý cụ thể.

Khu vực thứ nhất có diện tích khoảng 0,5km2 với quy mô dân số khoảng 20.000 người, được bao bọc bởi các tuyến phố huyết mạch gồm: Tràng Tiền - Hàng Khay - Lê Thái Tổ - Hàng Đào - Hàng Ngang - Hàng Buồm - Mã Mây - Hàng Bạc - Hàng Mắm - Nguyễn Hữu Huân - Lý Thái Tổ. Tại đây, thành phố đề xuất cấm toàn bộ các phương tiện giao thông đường bộ, bao gồm cả xe máy, ô tô và các loại xe cơ giới khác trong khung giờ từ 19h đến 24h các ngày thứ sáu, thứ bảy và chủ nhật hằng tuần. Trên thực tế, quy định này chính là sự kế thừa mô hình không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận đã được vận hành ổn định từ năm 2016. Bên cạnh đó, thành phố cũng đang nghiên cứu để mở rộng không gian phố đi bộ này từ ngày 1/7, dự kiến bổ sung thêm hai tuyến phố Lý Thái Tổ và Nguyễn Hữu Huân vào khu vực đi bộ.

Khu vực thứ hai nằm trong phạm vi phố cổ, giới hạn bởi các tuyến đường Tràng Thi - Phùng Hưng - Hàng Đậu - Trần Nhật Duật - Trần Quang Khải - Tràng Tiền - Hàng Khay. Tại đây, chỉ có các loại xe ưu tiên và phương tiện được cơ quan có thẩm quyền cấp phép mới có quyền lưu thông.

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là Hà Nội đã rút lại đề xuất cấm hoàn toàn xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động trên nền tảng công nghệ từ ngày 1/7 như phương án trước đó. Thành phố chỉ đưa ra định hướng “khuyến khích hạn chế hoạt động” đối với nhóm phương tiện này và thúc đẩy lực lượng tài xế chuyển đổi sang dùng xe điện hoặc năng lượng sạch.

UBND TP Hà Nội lý giải, việc cấm ngay xe máy xăng của tài xế công nghệ sẽ tác động tiêu cực và trực tiếp đến thu nhập của lực lượng shipper, xe ôm công nghệ và lao động nền tảng. Theo tính toán của thành phố, nếu áp dụng lệnh cấm ngay tại khu vực lõi Hoàn Kiếm, khoảng 4.000 tài xế thường xuyên hoạt động sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp. Khu vực này hiện ghi nhận tới hơn 1 triệu giao dịch mỗi tháng, phục vụ trên 350.000 người dùng và liên quan mật thiết đến hoạt động kinh doanh của hơn 1.000 nhà hàng, hộ kinh doanh. Khảo sát thực tế trên 1.759 tài xế cho thấy có tới 61% người chưa từng sử dụng xe điện do còn nhiều băn khoăn về giá xe, thời gian sạc, tuổi thọ pin, quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc cũng như hệ thống trạm sạc còn hạn chế. Đối với người dân sử dụng xe máy cá nhân, thành phố cũng chỉ dừng lại ở việc khuyến khích chuyển sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch hoặc đáp ứng tiêu chuẩn khí thải theo lộ trình chung của Chính phủ và thành phố.

Giai đoạn 2 và 3: Từng bước mở rộng ranh giới và siết chặt tiêu chuẩn khí thải

Bước sang giai đoạn 2, kéo dài từ ngày 1/1 đến hết ngày 31/12/2027, vùng phát thải thấp sẽ được mở rộng phạm vi sang cả hai phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Ranh giới vùng thí điểm lúc này được giới hạn bởi các tuyến phố: Nguyễn Du - Hàn Thuyên - Trần Hưng Đạo - Trần Khánh Dư - Trần Quang Khải - Trần Nhật Duật - Hàng Đậu - Cửa Đông - Lý Nam Đế - Tôn Thất Thiệp - Điện Biên Phủ - Hàng Bông - Cửa Nam - Lê Duẩn. Cùng với việc duy trì các biện pháp hạn chế của giai đoạn 1, thành phố dự kiến sẽ chính thức không cho phép lưu thông đối với ô tô không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 và các loại xe máy xăng hoạt động kinh doanh trên nền tảng công nghệ.

Giai đoạn 3 sẽ được triển khai từ năm 2028 đến hết năm 2029. Ở giai đoạn này, vùng phát thải thấp tiếp tục mở rộng ra toàn bộ khu vực phía bên trong vành đai 1, bao gồm tổng cộng 9 phường. Phạm vi ranh giới được xác định cụ thể bởi một loạt các tuyến đường bao quanh như Hoàng Cầu, Đê La Thành, Ô Chợ Dừa, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Yên Phụ, Nghi Tàm, Âu Cơ, An Dương Vương, Lạc Long Quân, Bưởi và Cầu Giấy.

Bên cạnh việc tiếp tục duy trì nghiêm ngặt toàn bộ các quy định của giai đoạn trước, thành phố sẽ áp dụng thêm biện pháp mạnh tay: không cho phép xe máy không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 3 lưu thông trong vùng phát thải thấp đối với nhóm phương tiện không kinh doanh vận tải công nghệ.

Theo kế hoạch đã được ấn định, Đề án vùng phát thải thấp trong vành đai 1 với những điều chỉnh mang tính thực tế và nhân văn này sẽ được chính thức trình HĐND TP Hà Nội xem xét tại kỳ họp chuyên đề diễn ra vào ngày 2/6 tới đây.