Đời sống
04/09/2026 06:36Chàng trai 27 tuổi đột quỵ, liệt hoàn toàn sau 60 giờ và quyết định khiến bác sĩ “cân não”
37ml mô não còn cơ hội hồi phục
Các bác sĩ Khoa Bệnh lý Mạch máu Não, Bệnh viện Nhân dân 115 (TPHCM) tiếp nhận một nam thanh niên 27 tuổi bị đột quỵ. Thời điểm này, bệnh nhân đã vượt xa mốc 24 giờ, khoảng thời gian thường được xem là “cửa sổ vàng” để chỉ định lấy huyết khối cơ học.
Tình trạng của người bệnh khiến ê-kíp điều trị phải đặc biệt cân nhắc. Tuy nhiên, kết quả khảo sát tưới máu não lại mở ra một cơ hội khác: vùng lõi nhồi máu mới chỉ khoảng 21ml, trong khi 37ml mô não vẫn còn khả năng hồi phục.
Sự chênh lệch giữa thời gian kể từ khi khởi phát và tình trạng thực tế của mô não khiến các bác sĩ không thể chỉ dựa vào yếu tố thời gian để đưa ra quyết định.
PGS Nguyễn Huy Thắng, Trưởng Khoa Bệnh lý Mạch máu Não, cùng các đồng nghiệp đã phải cân nhắc câu hỏi khó: liệu có nên tiếp tục can thiệp cho bệnh nhân hay dừng lại?
Sau khi giải thích cặn kẽ với gia đình về cơ hội cũng như những nguy cơ có thể xảy ra, ê-kíp quyết định tiến hành lấy huyết khối.
Động mạch não giữa bên trái của bệnh nhân được tái thông thành công. Điều bất ngờ là chàng trai phục hồi rất tốt. Chỉ 10 ngày sau can thiệp, bệnh nhân đã có thể tự đi lại gần như bình thường.
Theo PGS Thắng, trường hợp này cho thấy thời gian khởi phát đột quỵ là yếu tố rất quan trọng, nhưng không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ mức độ tổn thương thực tế của não.
“Có những bệnh nhân đã qua mốc thời gian điều trị thông thường nhưng mô não vẫn còn khả năng cứu được”, PGS Thắng phân tích. Vì vậy, đánh giá bằng hình ảnh học, đặc biệt là hình ảnh mạch máu và tưới máu não, có thể giúp xác định những trường hợp vẫn còn cơ hội điều trị.
Đột quỵ nhẹ vẫn có thể diễn tiến nghiêm trọng
Trường hợp của nam thanh niên 27 tuổi cũng đặt ra một vấn đề đáng lưu ý: đột quỵ ban đầu có thể chỉ biểu hiện bằng những triệu chứng tương đối nhẹ, nhưng phía sau vẫn có thể là tình trạng tắc mạch lớn và nguy cơ diễn tiến nặng.
Theo PGS Thắng, những bệnh nhân có biểu hiện đột quỵ nhẹ nhưng nghi ngờ tắc mạch lớn cần được đánh giá bằng hình ảnh mạch máu và tưới máu não. Kết quả này giúp xác định mức độ nguy cơ cũng như khả năng người bệnh hưởng lợi từ phương pháp lấy huyết khối cơ học.
Đột quỵ ở người trẻ cũng đang trở thành vấn đề được quan tâm trên toàn thế giới. Nếu trước đây căn bệnh này thường được xem là chủ yếu xảy ra ở người lớn tuổi, đặc biệt từ 60 tuổi trở lên, thì những năm gần đây tỷ lệ người trẻ đột quỵ có xu hướng gia tăng.
PGS Thắng cho biết các yếu tố nguy cơ đột quỵ có thể được chia thành hai nhóm. Một số yếu tố không thể thay đổi như tuổi tác, giới tính và chủng tộc. Trong đó, tuổi càng cao thì nguy cơ đột quỵ càng lớn.
Ngược lại, phần lớn các yếu tố nguy cơ khác có thể kiểm soát. Hơn 90% trường hợp đột quỵ có liên quan đến những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi.
“Tăng huyết áp có thể kiểm soát về mức mục tiêu, đái tháo đường có thể kiểm soát đường huyết, rối loạn lipid máu có thể điều trị để đưa cholesterol xấu về mức phù hợp”, PGS Thắng cho biết.
Tuy nhiên, lối sống hiện đại đang khiến người trẻ tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ sớm hơn. Chế độ ăn dư thừa năng lượng, nhiều tinh bột và đường, cùng tình trạng ít vận động, ngồi lâu trước máy tính có thể làm gia tăng thừa cân, béo phì và các rối loạn chuyển hóa.
Hút thuốc lá và sử dụng các chất gây nghiện cũng là những yếu tố làm trầm trọng nguy cơ tổn thương mạch máu.
Trong sáng 3/9, Khoa Bệnh lý Mạch máu Não đang điều trị cho 250 bệnh nhân, trong đó có cả người trẻ. Từ thực tế này, PGS Nguyễn Huy Thắng khuyến cáo mọi người cần nhận diện và kiểm soát sớm các yếu tố nguy cơ đột quỵ.
Bài đọc nhiều
