-
Bậm Trợn, Cái Văn Cọp, Vú Sửa: Loạt tên trưởng ấp ở Cần Thơ khiến nhiều người tò mò -
Cuối năm, CSGT tăng kiểm tra nồng độ cồn cả trưa lẫn tối, gần 55.000 trường hợp bị xử lý trong 30 ngày -
Cô gái bị ô tô hất văng hàng chục mét trên quốc lộ, tài xế bỏ mặc nạn nhân -
Cháy căn hộ tầng 10 chung cư ở Hà Nội -
Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, nhiệt độ Hà Nội giảm mạnh, vùng núi có nơi rét 9 độ C -
Bản ghi nhớ mật của Ngoại trưởng Mỹ và cú sốc khiến CEO Nvidia Jensen Huang mất ghế -
Học sinh Trường THCS Kim Liên học tại 4 địa điểm sau vụ cháy -
Tóc Tiên giành hạng 3 Eurovision Asia 2026, kết quả từ ban giám khảo gây chú ý -
Thủ tướng phê chuẩn loạt nhân sự lãnh đạo tại 5 tỉnh, thành phố -
Xử lý sai phạm HH Linh Đàm: Không hợp thức hóa, cũng không thể gây lãng phí
Đời sống
15/06/2025 04:18Dù cách nhau cả nửa bán cầu, nhiều quốc gia vẫn giống nhau kỳ lạ khi nói về từ 'mẹ' - ngoại lệ dịu dàng của thế giới
"Mẹ" là một từ ngắn gọn nhưng chất chứa tình cảm sâu nặng, không chỉ mang giá trị thiêng liêng trong mỗi gia đình mà còn ẩn chứa những điểm chung đáng chú ý trong ngôn ngữ học toàn cầu.
Theo Từ điển Tiếng Việt do Nhà xuất bản Khoa học Xã hội phát hành năm 1994, từ "mẹ" trong tiếng Việt mang nghĩa là người phụ nữ có công sinh thành và nuôi dưỡng con cái. Có một điều thú vị là không chỉ riêng tiếng Việt mà trong nhiều ngôn ngữ khác nhau trên thế giới, từ để chỉ mẹ cũng thường bắt đầu bằng âm "m" - một sự tương đồng ngôn ngữ học khá đặc biệt.
Có thể kể đến một số ví dụ tiêu biểu: tiếng Anh có mother , mom ; tiếng Pháp có mère , maman ; tiếng Nga là мать (mat’), мама (mama); tiếng Đức là Mama ; tiếng Tây Ban Nha là mamá ; tiếng Nhật sử dụng từ ママ (mama) trong văn nói thông thường; trong tiếng Hindi, mẹ là माँ (maa). Ở nhiều ngôn ngữ châu Phi và Nam Á, các từ như mama , ma , hay amma cũng rất phổ biến.

Vì sao lại như thế?
Giải thích hiện tượng này, nhiều nhà ngôn ngữ học cho rằng âm "m" là một trong những âm dễ phát ra nhất với trẻ sơ sinh. Đây là âm môi tức âm được tạo nên bằng cách khép và mở môi phù hợp với khả năng phát âm còn non nớt của trẻ nhỏ. Khi bú mẹ, môi trẻ có xu hướng khép mở theo nhịp, điều này được cho là có liên hệ đến việc trẻ phát ra âm "ma" hay "mama" một cách tự nhiên. Do đó, các từ đầu tiên mà trẻ thường học để gọi người thân, đặc biệt là người mẹ người gắn bó gần gũi nhất trong những tháng năm đầu đời thường bắt đầu bằng âm "m".
Không chỉ vậy, các âm như m , b , p đều là những âm đơn giản, ít đòi hỏi vận động phức tạp của cơ quan phát âm, lại có âm sắc nhẹ nhàng, tròn trịa và gần gũi về mặt cảm xúc. Chính vì vậy, các từ gọi người thân trong tiếng Việt như mẹ , bà , ba , bố ... cũng đều có chung đặc điểm khởi đầu bằng các phụ âm này.
Điều này cho thấy, ngôn ngữ không đơn thuần là công cụ giao tiếp, mà còn phản ánh mối quan hệ mật thiết giữa nhiều yếu tố. Những từ đầu tiên mà một đứa trẻ cất tiếng gọi không chỉ là biểu hiện của khả năng ngôn ngữ, mà còn là sự khởi đầu cho sợi dây kết nối tình cảm giữa con người với gia đình và cộng đồng.
Từ "mẹ", vì vậy, không chỉ là một khái niệm trong từ điển. Dù ở bất kỳ quốc gia hay nền văn hóa nào, cách con người gọi mẹ đều mang trong đó sự gần gũi, bản năng và thiêng liêng như một mẫu số chung về tình mẫu tử vượt qua mọi ranh giới ngôn ngữ. Đây là một minh chứng rõ nét cho việc: những điều giản dị nhất trong đời sống thường ẩn chứa những câu chuyện thú vị và sâu sắc về ngôn ngữ và con người.
Tổng hợp
Theo Đông (Thanh Niên Việt)
- Hà Nội miễn phí vé xe buýt, metro cho người có tài năng và người thân (07:08)
- Cô gái 22 tuổi người Ba Na trúng cử trưởng thôn, quản lý gần 1.000 nhân khẩu (16 phút trước)
- Mỗi năm nhận 80 tỷ đồng gửi về, xã biên giới Thanh Hóa thay da đổi thịt (27 phút trước)
- El Nino rất mạnh kéo dài đến năm 2027, Việt Nam đối mặt mùa đông khác thường (35 phút trước)
- Iran phóng UAV tập kích căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain, căng thẳng tiếp tục leo thang (40 phút trước)
- Điều tra ông Trump, canh bạc đầy rủi ro của đảng Dân chủ Mỹ (48 phút trước)
- Zidane giúp Pháp giành vé vào tứ kết Nations League (54 phút trước)
- 10 cầu thủ tuyển Anh đánh bại nhà vô địch World Cup ngay trên sân khách (57 phút trước)
- Chủ tịch Trịnh Kim Chi U60 miệt mài học Tiến sĩ, xúc động vì tin nhắn từ chồng đại gia (1 giờ trước)
- Tử vi thứ 2 ngày 16/11/2026 của 12 con giáp: Thìn phát tài, Dậu đau đầu vì rủi ro (6 giờ trước)