Thiếu protein có thể ảnh hưởng đến não như thế nào?

aA

Protein không chỉ cần thiết cho việc phát triển cơ bắp. Các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo thiếu hụt dưỡng chất này có thể trực tiếp làm suy giảm trí nhớ, gây bất ổn tâm lý và đẩy nhanh quá trình sa sút trí tuệ.

Vì sao protein quan trọng với não?

Não bộ cần protein từ chế độ ăn để xây dựng và duy trì các cấu trúc thần kinh. Cơ thể không thể tự dự trữ acid amin để dùng dần. Do đó, việc bổ sung protein chất lượng cao mỗi ngày là bắt buộc.

"Protein cung cấp các acid amin - nguồn nguyên liệu cốt lõi để não sản sinh các chất dẫn truyền thần kinh quan trọng như dopamine, serotonin và norepinephrine", chuyên gia dinh dưỡng Judy Chodirker từ JM Nutrition (Canada) giải thích.

Đồng tình với quan điểm này, bà Olivia Hamilton, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, nhấn mạnh rằng khi thiếu protein, quá trình sửa chữa tế bào bị đình trệ. Hậu quả tích lũy không chỉ là mất cơ hay suy giảm miễn dịch, mà khả năng phục hồi của tế bào não cũng suy yếu, khiến bạn khó tập trung và suy nghĩ chậm chạp hơn.

Thiếu protein không chỉ khiến cơ bắp suy yếu, mà còn có thể ảnh hưởng đến tâm trạng, sức khỏe não bộ

Não thay đổi thế nào khi cơ thể thiếu protein?

Chỉ cần vài ngày ăn không đủ protein, bạn đã có thể cảm nhận rõ sự thay đổi tiêu cực của não bộ:

- Tâm trạng thất thường: Protein giúp điều hòa các hormone gây ra cảm giác thèm ăn. Thiếu protein khiến bạn dễ cáu gắt, lo âu, mệt mỏi và luôn có cảm giác thèm ăn.

- Hội chứng "sương mù não": Tốc độ xử lý thông tin chậm lại, độ tập trung giảm sút rõ rệt.

- Giảm khả năng giao tiếp xã hội: Lượng tryptophan (một acid amin thiết yếu giúp hỗ trợ cải thiện giấc ngủ, sức khỏe tâm thần, tim mạch cùng nhiều lợi ích khác) thấp khiến khả năng nhận thức xã hội kém đi. Một người có thể dễ nổi nóng, hiểu sai ý người khác hoặc mất hứng thú với các hoạt động tập thể.

Nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài hàng tháng hoặc hàng năm, bộ não sẽ phải đối mặt với những tổn thương nghiêm trọng. Khi không đủ protein đầu vào, cơ thể buộc phải phân giải mô cơ để lấy acid amin phục vụ các cơ quan sinh tồn, bao gồm cả não bộ. Ở người lớn tuổi, tình trạng này làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức.

Chuyên gia Hamilton cảnh báo, thiếu protein mạn tính có thể dẫn đến tổn thương não khó hồi phục, trầm cảm nặng và sa sút trí tuệ. Một nghiên cứu trên Journal of Alzheimer's Disease (năm 2018) cũng chỉ ra mối liên hệ mật thiết giữa chế độ ăn "nghèo" protein với sự gia tăng amyloid-beta - một dấu ấn sinh học của bệnh Alzheimer.

Tuy nhiên, nếu được can thiệp dinh dưỡng kịp thời, não bộ vẫn có khả năng tự sửa chữa và tái tạo, giúp đảo ngược một phần những tác động tiêu cực này.

Mỗi ngày bạn cần bao nhiêu protein?

Nhu cầu protein của mỗi người là khác nhau, tùy mục tiêu sức khỏe, độ tuổi, giới tính và mức độ vận động. Do đó, không có một con số phù hợp cho tất cả mọi người. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), người trưởng thành khỏe mạnh nhìn chung cần khoảng 1,2 - 1,6gr protein/kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày. Những người tập luyện cường độ cao hoặc nâng tạ sẽ cần nhiều hơn.

Thay vì chỉ tập trung vào tổng lượng protein trong ngày, các chuyên gia khuyên nên chia đều lượng protein, chiếm khoảng 1/4 đĩa thức ăn trong mọi bữa chính và bữa phụ để duy trì năng lượng ổn định trong suốt cả ngày. Bên cạnh đó, bạn cũng nên kết hợp linh hoạt thịt, cá, trứng, sữa và các loại đậu để cơ thể nhận được phổ acid amin đa dạng nhất.

Dù vậy, ăn càng nhiều không có nghĩa là càng tốt. Các chuyên gia lưu ý giới hạn an toàn tối đa cho một người bình thường là khoảng 2gr protein/kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày. Trên thực tế, nếu có chế độ ăn uống cân bằng, phần lớn chúng ta đều đã nạp đủ lượng protein cần thiết.

Theo Việt An (Sức khỏe +)