'Đều như vắt chanh' hay 'Đều như vắt tranh' - một câu thành ngữ quen thuộc nhưng khá nhiều người không biết đâu mới là câu nói chính xác nhất và vì sao lại như vậy.

Câu thành ngữ “Đều như vắt tranh” và “Đều như vắt chanh” khiến nhiều người tranh cãi, cụ thể là ở hai từ “tranh” hay “chanh” đâu mới là từ đúng. Vì sao lại có sự nhầm lẫn gây tranh cãi này?

Nhiều người từ trước tới nay vẫn cho rằng 'Đều như vắt chanh' là đúng nhưng thực tế đây là lại một câu không có ý nghĩa bởi khi vắt quả chanh chúng ta thường vắt nửa quả một nên không có gì để so sánh xem có đều hay không.

Vì thế nên câu chính xác phải là “Đều như vắt tranh”. “Vắt tranh” trong câu thành ngữ này là một thao tác trong quá trình làm những tấm bằng cỏ tranh để sử dụng khi làm nhà. Cỏ tranh còn có tên gọi khác là bạch mao căn, cỏ tranh săng, nhả cà, lạc cà… thuộc họ nhà lúa phân bố từ đồng bằng đến vùng trung du, miền núi ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam nước ta.

Những vắt tranh đều tăm tắp tạo thành tấm cỏ tranh lợp mái nhà.

Ngày xưa, cỏ tranh là vật liệu phổ biến được sử dụng để làm mái nhà. Nhiều nhà cũng dùng cỏ tranh để làm vách nhà nếu không có vật liệu khác. Người ta thường bện cỏ tranh thành từng tấm theo kích thước phù hợp với phần mái hoặc vách nhà, quy trình này được gọi là “đánh tranh”.

Đánh tranh là một kỹ thuật khó, yêu cầu tính thẩm mỹ cao, các nắm sợi tranh (hay còn gọi là một vắt) phải đều tăm tắp để khi lợp lên mái trông đẹp và sẽ không bị thấm nước mưa.

Như vậy từ “vắt” trong “vắt tranh” là danh từ chỉ những vắt tranh đều tăm tắp trên tấm cỏ tranh chứ không phải động từ trong từ 'vắt quả chanh'. Ở đây câu thành ngữ “Đều như vắt tranh” ý nói làm một cái gì đấy rất đồng đều, đẹp mắt.

Lý do nhiều người nhầm lẫn câu thành ngữ trên bởi trong sinh hoạt hằng ngày họ tiếp xúc nhiều với động từ 'vắt chanh' nhiều hơn là danh từ 'vắt tranh'.

TH (Nguoiduatin.vn)