Thanh khoản suy yếu, thị trường chứng khoán trầm lắng cận Tết

Sau khi thiết lập đỉnh quanh vùng 1.920 điểm, VN-Index đã trải qua ba tuần điều chỉnh liên tiếp, đánh mất khoảng 163 điểm, tương đương mức giảm hơn 8,5%. Theo giới phân tích, đợt điều chỉnh này là kết quả của nhiều yếu tố bất lợi cùng lúc tác động lên thị trường.

Theo nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán MBS, biến động tiêu cực từ thị trường tài chính quốc tế là một trong những nguyên nhân chính. Cụ thể, giá nhiều kim loại quý đồng loạt sụt giảm mạnh, trong khi cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn chịu áp lực bán do lo ngại hiệu quả đầu tư vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Những yếu tố này đã tác động tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư tại các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Ở trong nước, áp lực lên thị trường tiền tệ cũng gia tăng khi lãi suất liên ngân hàng qua đêm có thời điểm tăng vọt lên 17,25%/năm vào ngày 3/2/2026, trước khi nhanh chóng hạ nhiệt về quanh vùng 9,5 - 10%/năm. Theo MBS, diễn biến này phản ánh tình trạng căng thẳng thanh khoản mang tính thời vụ, xuất phát từ chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động, cùng nhu cầu tiền mặt tăng cao trước kỳ nghỉ lễ. Điều này phần nào ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán.

Cùng với đó, đà bán ròng của khối ngoại tiếp tục duy trì trong bối cảnh đồng USD hồi phục và dòng vốn quốc tế rút khỏi khu vực châu Á. Áp lực hiện thực hóa lợi nhuận cũng gia tăng tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là các doanh nghiệp có vốn nhà nước chi phối sau giai đoạn tăng nóng. Việc VN-Index xuyên thủng mốc hỗ trợ tâm lý 1.800 điểm đã kích hoạt thêm lực bán chủ động từ một bộ phận nhà đầu tư trong nước.

Đánh giá về bối cảnh hiện tại, Công ty Chứng khoán CSI cho rằng điểm đáng chú ý nhất là sự sụt giảm mạnh của thanh khoản, phản ánh rõ tâm lý thận trọng trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài. Trong ngắn hạn, việc mở vị thế mua mới được đánh giá là tiềm ẩn nhiều rủi ro, do đó nhà đầu tư nên ưu tiên quản trị rủi ro. Xu hướng giảm của VN-Index vẫn chiếm ưu thế, và không loại trừ khả năng chỉ số sẽ có những nhịp rung lắc mạnh khi tiếp cận vùng hỗ trợ quan trọng quanh 1.690 điểm.

Theo CSI, trong trường hợp thị trường lùi về vùng này, khả năng xuất hiện nhịp hồi phục nhanh là khá cao. Vì vậy, nhà đầu tư được khuyến nghị tránh tâm lý hoảng loạn bán tháo khi thị trường giảm sâu, đồng thời chủ động duy trì sức mua để sẵn sàng giải ngân khi VN-Index kiểm định vùng 1.690 điểm.

Ở góc nhìn dài hạn hơn, các chuyên gia MBS cho rằng những yếu tố bất lợi hiện tại đang tạm thời lấn át các tín hiệu tích cực nền tảng. Thực tế, bức tranh kinh tế Việt Nam trong tháng 1/2026 được đánh giá tương đối khả quan, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm ở mức 9 - 10%, thậm chí có thể cao hơn.

Về mặt chính sách, Thông tư 08/2026/TT-BTC được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong khuôn khổ pháp lý, đáp ứng các khuyến nghị kỹ thuật của FTSE Russell liên quan đến chu kỳ thanh toán và thủ tục mở tài khoản. Đây là yếu tố hỗ trợ cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và gia tăng cơ hội nâng hạng thị trường trong thời gian tới.

Xét theo diễn biến dòng tiền, một số nhóm ngành vẫn duy trì trạng thái tích cực như Dệt may, Logistics, Sản xuất và phân phối điện, Hóa chất (bao gồm phân bón) và Bảo hiểm. Trong khi đó, nhóm Chứng khoán đang trong nhịp điều chỉnh nhưng chưa hình thành đáy mới rõ ràng. Ngược lại, áp lực tiêu cực tập trung nhiều hơn ở Bất động sản dân cư, khi nhiều cổ phiếu phá vỡ vùng tích lũy và xác lập mặt bằng giá thấp mới. Nhóm Ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng quốc doanh, đã chiết khấu khá sâu và được kỳ vọng có thể xuất hiện nhịp hồi trong ngắn hạn.

Về phương diện kỹ thuật, MBS lưu ý rằng dù tháng 2 thường có xác suất tăng điểm cao theo thống kê lịch sử, yếu tố mùa vụ đang bị phá vỡ khi chỉ trong tuần đầu tháng, VN-Index đã giảm hơn 4%. Hiện chỉ số đã đánh mất các đường trung bình động 20 và 50 ngày, quay trở lại vùng tích lũy kéo dài từ cuối năm 2025. Vùng hỗ trợ ngắn hạn được xác định quanh 1.720 - 1.725 điểm, trong khi mốc hỗ trợ trung hạn nằm tại khu vực 1.700 điểm.