Thị trường tiền tệ đầu năm 2026: Lãi suất huy động rục rịch tăng, kỳ vọng hạ nhiệt sau Tết

Theo khảo sát tại các ngân hàng thương mại, lãi suất tiết kiệm hiện đã phổ biến trên mức 7%/năm cho các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Thống kê từ Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) chỉ ra rằng, tại một số đơn vị, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 6-12 tháng đã chạm mốc 7,5% - 8,1%/năm, tăng đáng kể so với giai đoạn trước.

Đáng chú ý, xu hướng này không còn chỉ giới hạn ở nhóm ngân hàng cổ phần tư nhân quy mô nhỏ và vừa như Bắc Á Bank, ABBank hay PVcomBank. Lần đầu tiên sau khoảng 2 năm, "bốn ông lớn" ngân hàng nhà nước gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank cũng đã đồng loạt điều chỉnh tăng lãi suất huy động thêm tối đa 0,6 điểm %, đưa mức lãi suất tiền gửi dài hạn vượt ngưỡng 5%/năm.

Dù vậy, giới phân tích từ Vietcap nhận định đây chưa phải là mức đáng lo ngại. Mức lãi suất 5,2% của nhóm ngân hàng nhà nước hiện vẫn thấp hơn đáy thời đại dịch và thấp hơn khoảng 1,6 điểm % so với giai đoạn trước COVID-19, cho thấy chính sách tiền tệ vẫn đang ưu tiên hỗ trợ nền kinh tế.

Giải thích cho đà tăng này, TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính - ngân hàng, cho rằng áp lực huy động vốn sẽ còn kéo dài ít nhất đến Tết Nguyên đán 2026. Với mục tiêu tăng trưởng GDP đầy tham vọng, nhu cầu tín dụng thường cao gấp đôi mức tăng trưởng kinh tế, buộc các ngân hàng phải chạy đua thu hút dòng tiền đầu vào. Tuy nhiên, ông Hiếu dự báo sau kỳ nghỉ Tết, khi hoạt động kinh tế bước vào nhịp độ ổn định hơn, áp lực này sẽ dần hạ nhiệt.

Song song đó, áp lực từ lãi suất đầu vào cũng bắt đầu ngấm sang mảng cho vay. Một số chi nhánh ngân hàng tại TP.HCM đã thông báo điều chỉnh tăng nhẹ lãi suất cho vay mua nhà (khoảng 0,3 điểm %) so với tháng trước, đồng thời dừng các gói ưu đãi sâu để cân đối chi phí.

Bất chấp những biến động trên thị trường huy động, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vẫn khẳng định quyết tâm giữ vững mặt bằng lãi suất cho vay. Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết NHNN tiếp tục duy trì lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5% để tạo nguồn vốn chi phí thấp cho các tổ chức tín dụng. Tính đến cuối năm 2025, dù dư nợ tín dụng tăng trưởng mạnh (đạt trên 18,4 triệu tỷ đồng, tăng 17,87%), lãi suất cho vay bình quân vẫn giữ mức ổn định quanh 6,96%/năm.

Các định chế tài chính quốc tế như UOB (Singapore) và HSBC cũng bày tỏ sự lạc quan về dư địa điều hành của Việt Nam. Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) liên tục cắt giảm lãi suất trong năm 2025 và 2026 đã giúp giảm bớt sức ép tỷ giá USD/VND, tạo điều kiện thuận lợi để NHNN giữ nguyên lãi suất điều hành.

Dù mặt bằng lãi suất được dự báo sẽ ổn định, nhưng khó khăn thực sự của cộng đồng doanh nghiệp lại nằm ở "cánh cửa" tiếp cận tín dụng. Tại các diễn đàn kinh tế gần đây, đại diện nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ phản ánh rằng tiêu chí cho vay hiện vẫn còn khá khắt khe, khiến dòng vốn chưa thể chảy mạnh vào hoạt động sản xuất kinh doanh.

Các chuyên gia kinh tế như TS Cấn Văn Lực và TS Trần Quang Thắng nhấn mạnh, trong năm 2026, bên cạnh việc duy trì lãi suất thấp, giải pháp then chốt là phải tháo gỡ các nút thắt về điều kiện vay vốn và tăng cường vai trò của các quỹ bảo lãnh tín dụng địa phương. Chỉ khi "khơi thông" được dòng vốn, chính sách tiền tệ mới thực sự phát huy vai trò là bệ đỡ vững chắc cho các mục tiêu kinh tế lớn của năm 2026.