Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: "Tôi rất day dứt, ngay cả khi đã nghỉ hưu"

Chiều 20/5, Hội đồng xét xử đã tiến hành xét hỏi bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế, liên quan đến những sai phạm nghiêm trọng xảy ra tại dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Trong vụ án này, bà Tiến bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

Theo hồ sơ vụ án, hai dự án bệnh viện quy mô lớn này được phê duyệt từ năm 2014 với tổng mức đầu tư lên đến 9.958 tỷ đồng, quy mô mỗi nơi 1.000 giường bệnh. Dù thời gian thực hiện ban đầu được ấn định từ năm 2014 đến 2019, dự án đã phải gia hạn hai lần và kéo dài đến hết năm 2024.

Trong quá trình lựa chọn 10 gói thầu xây lắp, đường dây can thiệp đấu thầu đã hình thành. Khi các nhà thầu liên hệ và được giúp đỡ, cựu Bộ trưởng sẽ trao đổi để họ làm việc, thống nhất trực tiếp với ông Nguyễn Chiến Thắng (cựu Giám đốc Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm, Bộ Y tế). 

Ngược lại, những nhà thầu tiếp cận ông Thắng trước cũng sẽ được ông này xin ý kiến từ bà Tiến. Sau khi có sự đồng ý của nữ Bộ trưởng, ông Thắng thống nhất với doanh nghiệp và giao cho Trần Văn Sinh (Trưởng phòng kỹ thuật dự toán) phối hợp lập hồ sơ mời thầu, đánh giá điều kiện.

Cáo trạng xác định, ông Thắng đã thỏa thuận tạo điều kiện trúng thầu để đổi lấy việc các nhà thầu phải chi lại cho Ban Y tế trọng điểm số tiền tương đương 5% giá trị tạm ứng, thanh toán trước thuế. 

Từ thỏa thuận này, các nhà thầu thuộc 10 gói thầu xây lắp đã đưa trực tiếp cho ông Thắng gần 88,5 tỷ đồng và đưa cho ông Nguyễn Hữu Tuấn (cựu Phó giám đốc điều hành Ban) 12,1 tỷ đồng. Riêng bà Tiến bị cáo buộc đã nhận 7,5 tỷ đồng từ hai cấp dưới này.

Trước bục khai báo, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến thừa nhận với vai trò người đứng đầu ngành Y tế thời điểm đó, bà phải chịu trách nhiệm chung trong công tác quản lý, điều hành, kiểm tra và giám sát dự án. Bà thừa nhận bản thân đã ký phê duyệt nhiều nội dung quan trọng như chủ trương thuê tư vấn nước ngoài, kế hoạch lựa chọn nhà thầu, thiết kế kiến trúc dựa trên tờ trình của các đơn vị chuyên môn. 

Bà bày tỏ sự day dứt sâu sắc vì đã không làm tốt vai trò chỉ đạo, kiểm tra để phát hiện sớm sai phạm, đồng thời thừa nhận những phê duyệt ban đầu của mình là tiền đề khiến dự án bị chậm trễ kéo dài, gây thất thoát lãng phí khiến người dân không được sử dụng.

Lý giải về việc lựa chọn Công ty VK (nước Bỉ) làm đơn vị tư vấn thiết kế, bà Tiến cho biết bản thân chịu áp lực rất lớn từ yêu cầu của Thủ tướng là phải xây dựng bệnh viện ngang tầm các nước tiên tiến, hoàn thành trong 3 năm để làm hình mẫu cho y tế nước nhà. Xuất phát từ ước muốn để lại một "sản phẩm để đời" sử dụng hàng trăm năm, giúp người dân không phải ra nước ngoài chữa bệnh, bà đã gợi ý tìm hiểu đơn vị thiết kế nước ngoài sau khi ấn tượng với kiến trúc của Bệnh viện Vinmec. 

Ban quản lý dự án sau đó đã báo cáo và lựa chọn phương án của Công ty VK từ một hội thảo do Đại sứ quán Bỉ tổ chức, do các đơn vị từ Mỹ, Nhật, Hàn không mặn mà hoặc đòi chi phí quá cao. Bà Tiến tự nhận khuyết điểm vì đã gây áp lực quá lớn cho cấp dưới về tiến độ và yêu cầu kỹ thuật hiện đại.

Cuối phiên xét hỏi, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế thừa nhận hành vi nhận số tiền 7,5 tỷ đồng từ hai cấp dưới là hoàn toàn sai trái. Tuy nhiên, bà khẳng định bản thân không hề gợi ý, không có thỏa thuận trước và cũng không hề biết rõ về nguồn gốc của số tiền này.