Iran mở cửa eo biển Hormuz cho hàng chục tàu Trung Quốc

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo quyết định này có hiệu lực từ đêm 13/5, sau khi hai bên đạt được các thống nhất về quy định quản lý eo biển. Theo Đài truyền hình nhà nước Iran và kênh Al Jazeera, hơn 30 con tàu treo cờ hoặc có liên hệ với Trung Quốc đã bắt đầu di chuyển qua vùng biển này. Đáng chú ý, một siêu tàu dầu chở 2 triệu thùng dầu thô từ Iraq, vốn bị mắc kẹt hơn hai tháng do chiến sự, cũng đã được thông quan.

Động thái này được xem là kết quả của các nỗ lực ngoại giao dồn dập từ phía Trung Quốc. Ngoại trưởng Vương Nghị cùng đại sứ nước này tại Tehran đã trực tiếp liên hệ để tìm giải pháp tháo gỡ phong tỏa cho đội tàu. Đại sứ Iran tại Trung Quốc, ông Abdolreza Rahmani Fazli, khẳng định việc tạo điều kiện này nhằm nhấn mạnh vị thế của Tehran là "đối tác quan trọng" của Bắc Kinh, đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc từng nhập khẩu hơn 1 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Iran trước khi xung đột nổ ra.

Sự kiện diễn ra đúng thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump đang có chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc. Trong cuộc hội đàm tại Bắc Kinh, Chủ tịch Tập Cận Bình bày tỏ mong muốn sớm có một thỏa thuận để mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz và khẳng định sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran. Dù phía Mỹ cho biết Trung Quốc phản đối việc thu phí hay quân sự hóa tuyến đường này, hiện vẫn chưa rõ các tàu Trung Quốc có phải trả phí theo cơ chế mới mà Iran đang định áp đặt hay không.

Trong khi các quan chức tài chính và thương mại Mỹ hoan nghênh nỗ lực "hậu trường" của Bắc Kinh nhằm duy trì lưu thông hàng hải, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio lại khẳng định Washington không đưa ra lời đề nghị giúp đỡ nào đối với Trung Quốc trong việc xử lý các vấn đề liên quan đến Tehran. Giữa các luồng ý kiến trái chiều, IRGC nhấn mạnh rằng dù ưu tiên cho Trung Quốc, họ vẫn sẽ tiếp tục chặn tất cả các tàu có liên hệ với "quốc gia thù địch" tại khu vực chiến lược này.