Đồng Nai đề xuất phương án bố trí cụm ga đường sắt tốc độ cao và Metro tại sân bay Long Thành

Văn bản kiến nghị về phương án tổ chức hạ tầng giao thông này đã được UBND tỉnh Đồng Nai chính thức gửi tới Bộ Xây dựng cùng các cơ quan chức năng liên quan. Đề xuất tập trung vào việc định vị vị trí và phương thức vận hành cho cụm đầu mối đường sắt quan trọng nằm trong phạm vi Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Theo phương án được tỉnh Đồng Nai vạch ra, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc Nam sẽ chạy dọc theo tim hành lang chính của toàn bộ hệ thống đường sắt. Đối với các tuyến đường sắt đô thị, tuyến metro kéo dài từ Bến Thành - Suối Tiên đến trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và sân bay Long Thành sẽ nằm về phía bên trái của trục đường sắt tốc độ cao. Ngược lại, tuyến đường sắt đô thị kết nối Thủ Thiêm với Long Thành được định vị nằm ở phía bên phải theo hướng di chuyển từ Thành phố Hồ Chí Minh đi Đồng Nai.

Do khu vực không gian nằm ngay phía trước Terminal T1 hiện bị giới hạn bởi hàng loạt công trình như cầu cạn, hệ thống đường tiếp cận, bãi đỗ xe cùng các hạ tầng kỹ thuật đang triển khai, Đồng Nai đã lựa chọn giải pháp bố trí so le các nhà ga trên mặt bằng thay vì tập trung tại một điểm. 

Cụ thể, ga đường sắt tốc độ cao Bắc Nam sẽ đặt lệch về hướng Đông Bắc so với trục Terminal T1, đóng vai trò hạt nhân trung tâm kết nối trực tiếp sân bay với các tuyến metro liên vùng. Trong khi đó, hai nhà ga metro còn lại sẽ nằm song song, đối xứng qua tim tuyến đường sắt tốc độ cao và lệch về phía Tây Nam so với trục Terminal T1.

Điểm cốt lõi trong đề xuất này là tính độc lập tuyệt đối giữa các công trình. Ga đường sắt tốc độ cao hoàn toàn tách biệt với hai ga metro. Bản thân hai tuyến metro này cũng được tổ chức riêng rẽ từ kết cấu, công nghệ kỹ thuật, hệ thống tín hiệu điều khiển cho đến quy trình khai thác vận hành. 

Dù bố trí so le, phạm vi quy hoạch của từng ga vẫn bảo đảm phân bổ đầy đủ không gian cho toàn bộ hệ thống kỹ thuật phụ trợ bao gồm hầm tuyến, ke ga, tầng phân phối hành khách, hệ thống thang máy, thông gió và lối thoát nạn phòng cháy chữa cháy. Các thông số chi tiết về cao độ và kích thước cụ thể sẽ được chuẩn hóa ở các bước thiết kế tiếp theo dựa trên địa hình thực tế.

Để hành khách di chuyển thuận tiện giữa Terminal T1 và cụm nhà ga đường sắt - metro, giải pháp được đưa ra là xây dựng hệ thống cầu bộ hành, hầm kết nối đi ngầm hoặc kết hợp linh hoạt cả hai mô hình này. Tỉnh Đồng Nai đánh giá phương án tích hợp so le nhưng kết nối tập trung này sở hữu ưu điểm vượt trội khi giúp các dự án có thể triển khai xây dựng hoàn toàn độc lập, triệt tiêu rủi ro xung đột công nghệ, giảm thiểu giao cắt khi vận hành và nâng cao đáng kể năng lực trung chuyển hành khách tại cửa ngõ hàng không quốc tế lớn của quốc gia.

Hiện tại, siêu dự án sân bay Long Thành đang đẩy nhanh tiến độ triển khai giai đoạn một với mục tiêu bắt đầu khai thác vào cuối năm 2026, đạt công suất phục vụ dự kiến khoảng 25 triệu lượt khách mỗi năm. Để kịp thời chia lửa và hoàn thiện mạng lưới giao thông kết nối, hàng loạt dự án đường sắt đang được ráo riết xúc tiến đầu tư. 

Trong đó, trục huyết mạch Thủ Thiêm - Long Thành kết nối trực tiếp với Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến sẽ được bấm nút khởi công ngay vào tháng 7 tới. Song song đó, việc kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên cũng đã nhận được sự đồng ý về mặt nguyên tắc của Chính phủ, hứa hẹn tạo nên mạng lưới giao thông đồng bộ cùng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc Nam thực hiện sứ mệnh vận tải hành khách liên vùng kết nối các trung tâm kinh tế lớn.