Mua bán bất động sản: Có thể bị phạt đến 300 triệu đồng nếu thanh toán tiền mặt

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 339/2026/NĐ-CP, sửa đổi và bổ sung hệ thống chế tài xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, kinh doanh bất động sản. Nghị định chính thức có hiệu lực từ ngày 26/8, trong đó đáng chú ý là quy định liên quan đến phương thức thanh toán trong các giao dịch bất động sản.

Theo quy định mới, các khoản tiền thanh toán phát sinh từ hợp đồng kinh doanh bất động sản hoặc hợp đồng kinh doanh dịch vụ bất động sản phải được thực hiện thông qua tài khoản ngân hàng. Đây được xem là yêu cầu nhằm tăng tính minh bạch của dòng tiền trong giao dịch và góp phần hạn chế những hoạt động thiếu rõ ràng trên thị trường.

Nhận tiền mặt có thể bị phạt tới 300 triệu đồng

Khoản 3 Điều 66 Nghị định 339/2026/NĐ-CP quy định mức phạt từ 240 triệu đồng đến 300 triệu đồng đối với hành vi nhận tiền thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt thay vì thông qua tài khoản ngân hàng.

Phạm vi áp dụng bao gồm cả tiền thanh toán theo hợp đồng kinh doanh bất động sản và hợp đồng kinh doanh dịch vụ bất động sản. Theo đó, tiền khách hàng thanh toán phải được chuyển qua tài khoản mở tại tổ chức tín dụng trong nước hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.

Không chỉ bị xử phạt bằng tiền, đơn vị vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả. Cụ thể, theo Điểm a Khoản 7 Điều 66, đối với những hợp đồng vẫn đang được thực hiện, bên vi phạm buộc phải chuyển sang nhận tiền thanh toán của khách hàng thông qua tài khoản ngân hàng hợp lệ.

Người mua cần thận trọng với yêu cầu thanh toán ngoài sổ sách

Dù chế tài trên hướng trực tiếp đến chủ đầu tư và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản, người dân khi mua bán, chuyển nhượng nhà đất hoặc sử dụng dịch vụ bất động sản cũng cần đặc biệt thận trọng trước những đề nghị thanh toán bằng tiền mặt ngoài hợp đồng.

Một trong những rủi ro được đặt ra là trường hợp người mua chấp nhận trả tiền mặt hoặc thực hiện giao dịch theo kiểu "hai giá", trong đó số tiền thực tế phải trả cao hơn mức được ghi nhận trong hợp đồng công chứng.

Khi dòng tiền không đi qua ngân hàng, người mua có thể gặp khó khăn trong việc chứng minh số tiền đã thanh toán nếu sau này xảy ra tranh chấp. Trong trường hợp dự án chậm tiến độ, phát sinh vấn đề hoặc bị thu hồi, việc thiếu sao kê và chứng từ chuyển tiền hợp lệ có thể khiến quá trình yêu cầu hoàn trả số tiền thực tế đã bỏ ra trở nên khó khăn hơn.

Ngoài ra, việc hỗ trợ doanh nghiệp nhận tiền mặt nhằm ghi giá trị giao dịch thấp hơn thực tế để giảm nghĩa vụ thuế cũng tiềm ẩn rủi ro pháp lý đối với cá nhân tham gia. Người dân có thể phải đối mặt với việc truy thu, xử phạt hành chính và thậm chí nguy cơ bị xem xét trách nhiệm hình sự về hành vi trốn thuế với vai trò đồng phạm giúp sức.

Thanh toán qua ngân hàng để bảo vệ quyền lợi

Việc đồng bộ dữ liệu đất đai và định danh bất động sản cũng khiến tính minh bạch của các giao dịch ngày càng được chú trọng. Những bất thường liên quan đến dòng tiền thanh toán có thể khiến quá trình đăng ký quyền sở hữu gặp trở ngại và phát sinh yêu cầu giải trình kéo dài.

Do đó, khi thực hiện giao dịch hoặc sử dụng dịch vụ bất động sản, người dân cần yêu cầu thanh toán đầy đủ thông qua tài khoản ngân hàng chính thức của doanh nghiệp đứng tên trong hợp đồng. Đồng thời, các chứng từ như ủy nhiệm chi, hóa đơn và giấy tờ liên quan cần được lưu giữ đầy đủ.

Thực hiện thanh toán đúng quy định không chỉ giúp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn tạo cơ sở để người mua chứng minh quyền lợi của mình nếu phát sinh tranh chấp trong quá trình thực hiện hợp đồng.

QT (SHTT)