Giám định 0% rồi 23%: Dấu hỏi pháp lý quanh vụ đánh người liệt tứ chi 2 năm trước

Theo báo Dân trí, khoảng hai năm sau vụ hành hung nghiêm trọng xảy ra tại Đắk Lắk, dư luận tiếp tục quan tâm không chỉ đến hành vi của các bị can mà còn xoay quanh vai trò của các cơ sở giám định pháp y. Trọng tâm tranh luận nằm ở sự khác biệt đáng kể giữa các kết luận giám định thương tật đối với cùng một nạn nhân.

Theo thông tin từ cơ quan công an, Công an tỉnh Đắk Lắk đã tạm giam Trần Văn Hội (27 tuổi), Phan Thanh Tùng (39 tuổi) và Hồ Văn Viên (32 tuổi, cùng trú phường Hòa Hiệp) để điều tra về tội Cố ý gây thương tích. Vụ việc xảy ra từ tối 26/10/2023 nhưng đến nay vẫn còn nhiều tình tiết cần làm rõ.

Tối hôm đó, ba người mang bia đến một quán cà phê nhậu và rủ anh Đ. (40 tuổi) ở quán bên cạnh tham gia. Khi bị từ chối, Trần Văn Hội đã bế nạn nhân ném mạnh xuống đất. Sau đó, cả ba đuổi theo đánh anh Đ. cho đến khi người dân xung quanh can thiệp.

Nạn nhân được đưa đi cấp cứu và điều trị dài ngày. Tuy nhiên, tình trạng sức khỏe không cải thiện, anh Đ. bị liệt yếu tứ chi, phải nằm một chỗ. Diễn biến sức khỏe nghiêm trọng này khiến gia đình liên tục đề nghị làm rõ nguyên nhân và mức độ tổn thương.

Thời điểm ban đầu, nhiều cơ sở giám định khác nhau như Trung tâm Pháp y tỉnh Phú Yên (cũ), Phân viện Pháp y quốc gia TP.HCM, Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên và Viện Pháp y quốc gia đều kết luận tỷ lệ tổn hại sức khỏe của anh Đ. là 0%. Các đơn vị này cho rằng chưa đủ căn cứ xác định tình trạng liệt và suy giảm nhận thức có liên quan trực tiếp đến việc bị đánh.

Bước ngoặt chỉ xuất hiện khi Công an tỉnh Đắk Lắk trưng cầu giám định bổ sung tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa. Kết luận mới xác định trước và trong thời điểm bị hành hung, anh Đ. không mắc bệnh tâm thần; sau sự việc, nạn nhân bị rối loạn vận động do sang chấn tâm lý, với tỷ lệ tổn thương cơ thể 23%.

Sự thay đổi kết quả giám định đã làm dấy lên thắc mắc về trách nhiệm pháp lý của các cá nhân, tổ chức tham gia giám định trước đó. Luật sư Trần Hoàng Linh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng với mức chênh lệch lớn như vậy, việc người dân đặt nghi vấn là có cơ sở, nhưng hiện vẫn “còn quá sớm để đưa ra nhận định về trách nhiệm của các trung tâm pháp y”.

Theo luật sư, trong quá trình điều tra tiếp theo, cơ quan công an có thể song song làm rõ hành vi của các bị can và xem xét quy trình trưng cầu, thực hiện giám định. Nội dung trọng tâm là việc các nguyên tắc chuyên môn có được tuân thủ đầy đủ hay không, và nguyên nhân chênh lệch xuất phát từ yếu tố khách quan hay do lỗi chủ quan.

Luật sư phân tích, yếu tố lỗi nếu có có thể là vô ý như cẩu thả, chủ quan, vi phạm quy trình; hoặc nghiêm trọng hơn là cố ý can thiệp hồ sơ, giám định sai lệch vì động cơ vật chất. Trên cơ sở đó, nếu phát hiện vi phạm, cơ quan điều tra sẽ đánh giá tính chất, mức độ và xem xét trách nhiệm pháp lý theo quy định hiện hành.