Nhiều dấu hiệu lạ vụ bé 20 tháng tuổi tử vong ở BV Sản – Nhi Lào Cai, phát ngôn của bác sĩ gây tranh cãi

Những phát biểu gây nhiều tranh luận từ phía bệnh viện

Bé P.N.G.L (20 tháng tuổi, trú phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai) được đưa vào Bệnh viện Sản – Nhi Lào Cai điều trị từ ngày 5/1 với chẩn đoán viêm phế quản phổi và sử dụng kháng sinh Amapower.

Theo lời gia đình, trong quá trình điều trị, sức khỏe của cháu có tiến triển tốt; đến ngày 8/1 đã hết ho, ăn ngủ bình thường và không còn sốt. Tuy nhiên, sáng 9/1, bác sĩ điều trị quyết định cho bé dùng thêm kháng sinh Amikacin. Sau khi sử dụng thuốc, cháu L. xuất hiện sốc phản vệ và tử vong vào tối 10/1.

Hội đồng chuyên môn của bệnh viện kết luận rằng việc chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhi là đúng phác đồ; việc bổ sung Amikacin dựa trên đánh giá bệnh “không cải thiện”, thể hiện qua các biểu hiện ghi trong hồ sơ bệnh án như: ho nhiều đờm, khò khè nhiều, phổi có nhiều rales ẩm to nhỏ hạt, rales rít, rales ngáy hai bên.

Tuy vậy, tại buổi làm việc với gia đình ngày 14/1, bác sĩ điều trị H.P.M.L. lại thừa nhận: “Em có sai vì không giải thích kỹ cho gia đình về loại thuốc này, vì thường người già không nhớ được. Em còn yếu kém về chuyên môn, quá tự tin vào khám lâm sàng và không làm các xét nghiệm cận lâm sàng, còn chủ quan khi đưa ra quyết định. Một buổi sáng phải khám rất nhiều bệnh nhân nên không thể khám quá kỹ”.

Đáng chú ý, bác sĩ này cũng xác nhận rằng khi thăm khám sáng 9/1, cháu L. “không ho”, trong khi bệnh án cùng ngày lại ghi nhận “ho nhiều đờm”.

Ngày 26/1, trả lời phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam, ông Đinh Công Mạnh, Phó Giám đốc Bệnh viện Sản – Nhi Lào Cai cho biết, việc nghe phổi bằng ống nghe chỉ giúp bác sĩ xác định các dấu hiệu thực thể như rales, chứ không thể kết luận bệnh nhân “ho nhiều đờm” vì đây là triệu chứng cơ năng, cần quan sát trực tiếp hoặc hỏi người nhà.

Theo ông Mạnh, chỉ cần có dấu hiệu rales phổi là đủ căn cứ để bác sĩ bổ sung thuốc điều trị. Tuy nhiên, trước đó tại buổi đối thoại với gia đình, chính ông từng thừa nhận việc ghi thêm triệu chứng “ho” trong bệnh án nhằm “phù hợp với điều kiện chỉ định thêm thuốc”, coi đây là “lỗi hệ thống” xuất phát từ mong muốn để bảo hiểm chi trả. Phát ngôn này khiến dư luận nghi ngờ về tính trung thực và độ chính xác của hồ sơ bệnh án.

Phó Giám đốc bệnh viện cũng cho rằng bác sĩ không bắt buộc phải xin ý kiến gia đình khi bổ sung thuốc, và việc chỉ định Amikacin không nhất thiết phải làm xét nghiệm cận lâm sàng. Đồng thời, ông phủ nhận nội dung bác sĩ điều trị đã thừa nhận trước đó, cho rằng: “Một số phát ngôn của bác sĩ là do gia đình gây áp lực tâm lý, nên nội dung chưa được kiểm soát”.

Về trách nhiệm, ông Mạnh khẳng định bệnh viện không có trách nhiệm và không có cơ sở để xử lý kỷ luật bác sĩ.

Những mâu thuẫn nêu trên khiến gia đình bé gái bức xúc, đồng thời đặt ra nhiều vấn đề pháp lý nghiêm trọng cần được các cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Nhiều dấu hiệu cho thấy chưa tuân thủ quy định chuyên môn

Trao đổi với Báo Phụ nữ Việt Nam, Luật sư Hoàng Văn Hà – Giám đốc Công ty Luật ARC Hà Nội cho rằng, khám chữa bệnh là lĩnh vực đặc thù, gắn trực tiếp với sinh mạng con người, nên pháp luật yêu cầu rất cao về tính cẩn trọng, chính xác, minh bạch và trách nhiệm nghề nghiệp.

Luật sư Hà viện dẫn Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, trong đó Điều 7 nghiêm cấm hành vi tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch hồ sơ bệnh án. Hồ sơ bệnh án là căn cứ pháp lý quan trọng để xác định trách nhiệm y khoa; nếu nội dung không trung thực thì mọi kết luận chuyên môn dựa trên đó đều cần được đánh giá lại.

Theo luật sư, nếu việc ghi triệu chứng “ho nhiều đờm” không phản ánh đúng tình trạng thực tế mà chỉ nhằm đáp ứng điều kiện thanh toán bảo hiểm, thì có thể bị xem là hành vi làm sai lệch hồ sơ bệnh án. Hành vi này có thể bị xử phạt hành chính, xử lý kỷ luật nghề nghiệp, thậm chí xem xét trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Ngoài ra, Luật Khám bệnh, chữa bệnh cũng quy định quyền của người bệnh được cung cấp đầy đủ thông tin, được tư vấn về phương pháp điều trị và nguy cơ, cũng như quyền lựa chọn hoặc từ chối điều trị (trừ trường hợp bắt buộc).

Theo luật sư Hà, quan điểm cho rằng bác sĩ chỉ cần thông báo chứ không cần xin ý kiến người nhà là chưa phù hợp với tinh thần pháp luật. Quyền được thông tin phải đi kèm với quyền lựa chọn và quyền quyết định của người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp. Nếu không giải thích rõ về mục đích, lợi ích và rủi ro của Amikacin, thì các quyền này chưa được bảo đảm.

Bên cạnh trách nhiệm cá nhân của bác sĩ, Điều 60 Luật Khám bệnh, chữa bệnh quy định cơ sở y tế phải chịu trách nhiệm đối với hoạt động chuyên môn của người hành nghề thuộc phạm vi quản lý. Nếu quản lý lỏng lẻo hoặc không bảo đảm điều kiện chuyên môn, cơ sở y tế có thể bị xử lý và phải chịu trách nhiệm liên đới.

Trường hợp thiệt hại xảy ra do lỗi của bác sĩ hoặc bệnh viện, người bị thiệt hại có quyền yêu cầu bồi thường theo Bộ luật Dân sự. Nếu hậu quả đặc biệt nghiêm trọng làm người bệnh tử vong, cá nhân và tổ chức liên quan còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Từ những phân tích trên, luật sư Hoàng Văn Hà cho rằng việc lãnh đạo bệnh viện khẳng định “bệnh viện không có trách nhiệm” và “không có căn cứ xử lý kỷ luật bác sĩ” là chưa phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.