Kiệt quệ cảm xúc trước tuổi 30: Cơn báo động thầm lặng đang "hút cạn" năng lượng người trẻ đô thị

Lan (27 tuổi, Hà Nội), một nhân viên truyền thông, từng tin rằng việc mua sắm, những chuyến du lịch cuối tuần tự phát hay các buổi cà phê liên tục có thể là lối thoát khỏi cảm giác hụt hơi và kiệt quệ. Thế nhưng, trong một buổi chiều mệt mỏi, cô ngủ gục tại quán cà phê và khi tỉnh dậy, cảm thấy hoàn toàn kiệt sức, không còn năng lượng để tiếp tục "gồng" như mọi ngày.

Hành trình tự trấn an bằng các hoạt động này khiến hóa đơn của Lan tăng vọt, kéo cô vào một vòng xoáy mới: nỗi lo tài chính. Lan nhận ra rằng, càng cố gắng "hạnh phúc nhanh" và vội vàng, cô càng cảm thấy mình đang hụt hơi và mắc kẹt. Tình trạng của Lan, theo chuyên gia tâm lý, chính là sự kiệt quệ cảm xúc do bị đè nặng bởi kỳ vọng thành công sớm và nhu cầu phải chứng minh giá trị cá nhân.

Tương tự, Nhật Hoàng, kỹ sư IT ở TP.HCM, cũng đối mặt với sự rạn vỡ tâm lý sau chuỗi nỗ lực thành công quá mức. Anh đột ngột đặt vé máy bay đi Phú Quốc hai ngày vì cảm thấy "khó thở với cuộc sống". Chuyến đi ngốn gần một tháng lương nhưng không mang lại kết quả. Hoàng tiếp tục lao vào thói quen "chữa lành bằng tiêu tiền": đổi điện thoại, thay laptop, đăng ký thêm khóa học trực tuyến dù chưa hoàn thành khóa nào.

Hoàng thừa nhận: “Cứ mỗi lần mệt, tôi lại nghĩ phải làm gì đó thật nhanh để thoát ra”. Áp lực phải thành công trước tuổi 30 đã đánh đổi giấc ngủ, bữa ăn và cảm xúc của anh, khiến anh luôn tỉnh giấc với cảm giác bị tụt lại phía sau. Anh chỉ thực sự dừng lại khi nhận ra áp lực tài chính mới và cảm giác thất bại đang chồng chất.

Theo các chuyên gia, mặc dù tuổi thọ trung bình toàn cầu đang tăng, sức khỏe tinh thần lại là yếu tố kéo lùi chất lượng sống, đặc biệt ở nhóm tuổi 18-35 – nhóm chịu áp lực và kỳ vọng cao nhất. Tỷ lệ người trẻ mắc các rối loạn lo âu, trầm cảm và kiệt quệ cảm xúc đang gia tăng đáng kể.

Đáp lại nhu cầu này, phong trào "chữa lành" (healing) với các hình thức phổ biến như thiền định, du lịch trải nghiệm, workshop, podcast đã bùng nổ mạnh mẽ, phản ánh mong muốn xoa dịu tâm hồn của giới trẻ. Bằng chứng là các hashtag liên quan luôn nằm trong top từ khóa được tìm kiếm nhiều nhất trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, từ góc độ y khoa, trào lưu này có thể là con dao hai lưỡi. Tiến sĩ, bác sĩ Trần Thị Hồng Thu (Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương) cho biết, số lượng bệnh nhân trẻ đến khám vì căng thẳng kéo dài tại bệnh viện đã tăng 15-25% mỗi năm. Nhiều người trong số họ đã thử các khóa chữa lành trước đó nhưng không hiệu quả.

Bác sĩ Thu cảnh báo rằng, người trẻ cảm thấy dễ chịu khi tham gia các khóa học, nhưng cảm giác mệt mỏi và bế tắc nhanh chóng quay lại khi họ trở về thực tại. Việc chạy theo các dịch vụ chữa lành không bài bản có thể gây tốn kém tiền bạc, thời gian và quan trọng nhất là không giải quyết được căn nguyên của vấn đề. Thậm chí, trào lưu này còn phản ánh tâm lý trốn tránh khó khăn và sự dễ tổn thương, thiếu sức chịu đựng của một bộ phận người trẻ.

Các chuyên gia khuyến cáo, để duy trì sức khỏe tinh thần bền vững, mỗi cá nhân cần tự xây dựng kế hoạch làm việc, nghỉ ngơi hợp lý, học cách đối phó với căng thẳng. Đặc biệt, khi gặp các vấn đề về tâm lý, người trẻ nên tìm đến các bác sĩ và chuyên gia có chuyên môn để được chẩn đoán và điều trị đúng hướng, tránh tình trạng "tiền mất tật mang" vì những giải pháp chắp vá.