580.000 tỷ đồng rót vào giáo dục: Dòng tiền khổng lồ sẽ được sử dụng như thế nào?

Đầu tư công chiếm ưu thế tuyệt đối

Sáng 25/11, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn đã trình Quốc hội tờ trình về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa và nâng cao chất lượng giáo dục giai đoạn 2026 – 2035.

Chương trình gồm hai giai đoạn:

Giai đoạn 2026 – 2030: kinh phí tối thiểu 174.673 tỷ đồng

Ngân sách trung ương: 100.000 tỷ đồng (85.000 tỷ đồng đầu tư công, 15.000 tỷ đồng chi thường xuyên)

Ngân sách địa phương: 45.101 tỷ đồng (41.143 tỷ đồng đầu tư công, 3.985 tỷ đồng chi thường xuyên)

Vốn đối ứng từ các trường ĐH và dạy nghề: 20.429 tỷ đồng (toàn bộ đầu tư công)

Các nguồn hợp pháp khác: khoảng 9.143 tỷ đồng

Giai đoạn 2031 – 2035: tổng vốn ước 405.460 tỷ đồng

Ngân sách trung ương: 249.133 tỷ đồng (231.513 tỷ đồng đầu tư công, 17.600 tỷ đồng chi thường xuyên)

Ngân sách địa phương: 70.672 tỷ đồng (65.830 tỷ đồng đầu tư công, 4.842 tỷ đồng chi thường xuyên)

Đối ứng của các trường ĐH và dạy nghề: 68.645 tỷ đồng

Các nguồn vốn khác: 17.030 tỷ đồng

Cơ cấu vốn cho thấy phần lớn nguồn vốn được phân bổ cho đầu tư công (xây dựng, nâng cấp hạ tầng, mua sắm thiết bị) với tỷ trọng chiếm lần lượt 83,91% và 90,27% tổng vốn trong 2 giai đoạn.

Trong khi đó, kinh phí chi thường xuyên (đầu tư cho con người) chỉ chiếm lần lượt 10,9% và 5,5%.

Cơ cấu nguồn vốn cũng cho thấy vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương. Nguồn vốn này chiếm khoảng 60,2% tổng vốn trong 10 năm thực hiện Chương trình. Cụ thể, ngân sách Trung ương tăng tỷ trọng từ 57,25% trong giai đoạn 2026-2030 lên 61,45% trong giai đoạn 2031-2035.

Giáo dục đại học nhận vốn lớn nhất

Phân bổ ngân sách theo cấp học phản ánh rõ định hướng đầu tư của ngành:

Giai đoạn 2026 – 2030: tập trung xử lý áp lực cơ sở vật chất giáo dục phổ thông, chiếm 45,8% tổng vốn giai đoạn.

Giai đoạn 2031 – 2035: ưu tiên giáo dục đại học, chiếm 52,47% tổng vốn.

Tổng thể 10 năm, giáo dục đại học được đầu tư mạnh nhất với 277.000 tỷ đồng, tương đương 47,75% tổng ngân sách. 

Mục tiêu là: tăng tốc hiện đại hóa cơ sở vật chất, nâng cấp các trường đại học trọng điểm để đạt tầm khu vực và thế giới, đào tạo nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Kỳ vọng đến năm 2035, Việt Nam sẽ có ít nhất 12 trường đại học nằm trong top 200 châu Á và 2 trường thuộc top 100 thế giới ở một số ngành mũi nhọn.

Đứng thứ hai về phân bổ vốn là giáo dục mầm non và phổ thông, được đầu tư 202.000 tỷ đồng (34,82% tổng vốn), tập trung vào cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học theo yêu cầu chương trình mới.

Giáo dục nghề nghiệp chiếm tỷ trọng nhỏ nhất với 59.733 tỷ đồng, tương đương 10,29%.

Sẽ điều chỉnh ngân sách theo hiệu quả từng giai đoạn

Chính phủ sẽ tiếp tục bố trí ngân sách trung ương bổ sung để bảo đảm chương trình có đủ nguồn lực triển khai, đồng thời huy động thêm các nguồn vốn hợp pháp.

Sau khi kết thúc giai đoạn 2026 – 2030, dựa trên kết quả thực hiện, Chính phủ sẽ trình Quốc hội quyết định phạm vi và nguồn lực của giai đoạn 2031 – 2035.