Vụ vỡ hồ chứa nước ở Lâm Đồng khiến bé gái 13 tuổi tử vong: Chủ hồ đối diện nguy cơ bị xử lý hình sự

Một hồ chứa nước trên núi ở xã Tuy Phong, tỉnh Lâm Đồng đột ngột bị vỡ, khiến một bé gái 13 tuổi bị cuốn trôi và tử vong. Chủ hồ sẽ đối diện hình thức xử lý như thế nào?

Tối 1/11, tại xã Tuy Phong (tỉnh Lâm Đồng) xảy ra sự cố vỡ hồ chứa nước do một doanh nghiệp xây dựng trên núi, kèm theo tiếng nổ lớn khiến dòng nước ào ạt đổ xuống khu dân cư phía dưới.

Theo thông tin từ Báo Người Lao Động, ba người trong cùng một gia đình gồm cha mẹ và con gái 13 tuổi đang ở trong căn nhà cách chân núi khoảng 4 km, gần cầu tràn, bị dòng nước cuốn trôi, khiến bé gái tử vong thương tâm.

Ngoài thiệt hại về người, nhiều diện tích hoa màu và gia cầm của người dân ở khu vực hạ lưu cũng bị nước cuốn trôi, gây ảnh hưởng nặng nề đến đời sống và sản xuất.

Hồ chứa bị vỡ nằm trong khuôn viên Công ty TNHH Thương mại Trang Trại Việt Phong Phú, thuộc thôn 1, xã Tuy Phong. Hồ có diện tích khoảng 1.400 m2, được xây dựng ở vị trí cao, nước từ đây chảy xuống khu vực thôn 2 và hợp lưu với kênh liên hồ Suối Măng – Cây Cà cùng suối Tân Lai, khiến mực nước dâng cao và chảy xiết khi xảy ra sự cố.

Trao đổi với phóng viên, luật sư Đào Thị Bích Liên (Văn phòng Luật sư Hà Hải và Cộng sự) cho rằng, tùy theo tính chất, mức độ và nguyên nhân của vụ việc, cơ quan chức năng cần xem xét trách nhiệm hình sự, hành chính và dân sự đối với tổ chức, cá nhân liên quan.

Trách nhiệm hình sự

Nếu kết quả điều tra cho thấy hồ chứa được xây dựng trái phép, không bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật và dẫn đến vỡ hồ gây chết người, chủ doanh nghiệp cùng những người có liên quan có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 236 Bộ luật Hình sự.

Trường hợp hồ chứa có giấy phép nhưng chủ đầu tư thiếu trách nhiệm, vận hành sai quy trình, tích nước vượt mức an toàn hoặc không kiểm tra, bảo trì định kỳ, khiến sự cố xảy ra, thì có thể bị xem xét về tội “Vô ý làm chết người” theo Điều 128 Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, nếu các cơ quan quản lý nhà nước buông lỏng kiểm tra, giám sát, để công trình không phép tồn tại và gây hậu quả nghiêm trọng, những người có thẩm quyền liên quan cũng có thể bị xử lý về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 360 Bộ luật Hình sự 2015.

Trách nhiệm hành chính

Theo Nghị định 36/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 04/2022/NĐ-CP), doanh nghiệp vi phạm quy định về vận hành hồ chứa – chẳng hạn như không lập phương án ứng phó khi có nguy cơ vỡ đập, không đảm bảo an toàn cho khu vực hạ lưu – có thể bị phạt tiền từ 200 đến 220 triệu đồng, kèm các hình phạt bổ sung như tước giấy phép khai thác hoặc đình chỉ hoạt động.

Trách nhiệm dân sự

Theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, người nào gây thiệt hại do lỗi của mình phải bồi thường toàn bộ thiệt hại. Trong vụ việc này, phần thiệt hại bao gồm:

Chi phí mai táng cho nạn nhân;

Bồi thường tổn thất tinh thần cho thân nhân người bị hại;

Thiệt hại về tài sản, hoa màu, vật nuôi bị cuốn trôi;

Chi phí khắc phục hậu quả môi trường và tái thiết sản xuất.

Ngay cả khi sự cố có yếu tố thiên tai hoặc mưa lớn góp phần gây ra, nhưng nếu doanh nghiệp không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ phòng ngừa, cảnh báo hoặc không kịp thời báo cáo cơ quan chức năng khi có nguy cơ vỡ đập, thì vẫn phải chịu trách nhiệm bồi thường tương ứng với phần lỗi của mình, theo khoản 2 Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015.

Trường hợp sự cố hoàn toàn do thiên tai bất khả kháng, tức mưa bão, lũ lụt vượt quá khả năng chịu tải thiết kế của công trình, trong khi doanh nghiệp đã tuân thủ đúng quy trình, vận hành an toàn và không có sai phạm, thì có thể không bị xử lý về hình sự, hành chính hoặc dân sự.

Việc xác định đây có phải là sự kiện bất khả kháng hay không sẽ dựa trên kết quả giám định kỹ thuật, dữ liệu khí tượng thủy văn và hồ sơ xây dựng, vận hành thực tế của hồ chứa, theo Điều 156 Bộ luật Dân sự 2015.