Bác sĩ mang HIV từ thời sinh viên y: “Tôi không muốn dựng lên một câu chuyện để được thương hại”

Năm cuối của quãng đời sinh viên tại Đại học Y Dược TP.HCM, Nguyễn Tấn Thủ đi thực tập tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới thì nhận kết quả xét nghiệm dương tính với HIV. Là người học y, anh hiểu rõ căn bệnh này nên không hoảng loạn, nhưng cảm giác hụt hẫng và trống rỗng vẫn bao trùm.

Cầm tờ kết quả trên tay, điều đầu tiên anh nghĩ đến là tương lai nghề nghiệp của mình. Khi tìm gặp giảng viên, chàng sinh viên năm ấy chỉ hỏi một điều: liệu mình còn có thể trở thành bác sĩ hay không. Câu trả lời từ người thầy đã trở thành điểm tựa tinh thần lớn nhất: không có gì là không thể, anh vẫn có thể học tập và hành nghề như bao người khác.

Ban đầu, bác sĩ Thủ không dám nói với gia đình. Sau đó, anh tâm sự với chị gái rồi cả nhà cũng biết chuyện khi anh gặp biến chứng dị ứng thuốc ARV phải nhập viện cấp cứu vào cuối năm 2008. Trái với nỗi sợ bị xa lánh, gia đình lại trở thành chỗ dựa lớn nhất. Anh kể mình được quan tâm nhiều hơn, giống như một người con đau ốm luôn cần được chở che.

Khoảng thời gian đó, HIV vẫn bị xem như nỗi ám ảnh của xã hội. Việc điều trị chưa phổ biến như hiện nay, phần lớn bệnh nhân chỉ được tiếp cận thuốc khi bệnh đã chuyển nặng. Trong ký ức của bác sĩ Thủ, những phòng bệnh ngày ấy luôn đặc quánh cảm giác tuyệt vọng, với những bệnh nhân gầy gò, kiệt sức và sự sống mong manh.

Ngay cả khi phát hiện nhiễm bệnh, anh vẫn tiếp tục đi trực, khám chữa bệnh và hoàn thành việc học. Những công việc có nguy cơ tiếp xúc với máu được bạn bè hỗ trợ thay. Điều khiến anh nhớ nhất không phải sự thương hại, mà là tình cảm chân thành từ những người xung quanh.

Sau khi tốt nghiệp, bác sĩ Thủ quyết định theo lĩnh vực y tế dự phòng thay vì sản khoa như mong muốn ban đầu. Theo thời gian, anh nhận ra đây là con đường giúp mình có cơ hội đồng hành với nhiều người trong cuộc chiến chống bệnh tật, đặc biệt là những bệnh nhân mang trong mình nỗi mặc cảm giống anh ngày trước.

Điều khiến bác sĩ Thủ day dứt nhiều năm không nằm ở căn bệnh, mà là ánh nhìn định kiến của xã hội. Mỗi khi câu chuyện của anh được nhắc đến, nhiều người không quan tâm đến hành trình vượt qua bệnh tật mà chỉ xoáy vào câu hỏi anh nhiễm HIV từ đâu.

Thay vì né tránh, anh chọn công khai sự thật rằng mình nhiễm HIV do quan hệ tình dục không an toàn khi còn trẻ. Anh không muốn tạo ra một câu chuyện khác để khiến bản thân trở nên “đáng thương” hơn trong mắt mọi người.

Theo bác sĩ Thủ, HIV là một bệnh lý cần được điều trị chứ không phải thước đo đạo đức. Việc xã hội vô thức phân chia người nhiễm HIV thành những người “đáng thương” và “đáng trách” chỉ càng khiến người bệnh thêm mặc cảm, sợ xét nghiệm và né tránh điều trị.

Gần hai thập kỷ trôi qua, anh chứng kiến sự thay đổi rất lớn trong điều trị HIV. Những bệnh nhân từng tuyệt vọng nay có thể sống khỏe mạnh, làm việc và quay trở lại cuộc sống bình thường nếu tuân thủ điều trị đúng cách.

Với bác sĩ Nguyễn Tấn Thủ, điều hạnh phúc nhất không phải việc bản thân vượt qua bệnh tật, mà là được thấy nhiều bệnh nhân từng ở bên bờ tuyệt vọng nay đã có thể tự chăm lo cho gia đình và tiếp tục sống có ích.

Anh cho rằng điều cộng đồng cần làm không phải là xa lánh người bệnh, mà là giúp họ dám xét nghiệm, dám điều trị và dám sống tích cực. Bởi theo anh, trong y học, sự an toàn của một người cũng chính là sự an toàn cho cả cộng đồng.